غلامحسین تکمیلهمایون اکنون مدیر واحد تهرانپژوهی است که چندین سال است در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان تهران آغاز به کار کرده است. همزمان با روز تهران (14 مهرماه) با او گفتوگویی درباره تهران در آیینه آثار مکتوب و تهرانپژوهی داشتهایم که مشروح آن را میخوانید:
سهراب سپهری از آن دست افرادی بود که هزار سال هم بگذرد باز عدهای معتقدند که چرا این شاعر خشونتهای دهه چهل را ندیده و خودش را از جمع جدا کرده است؛ اما کیست که بداند او شاعر زیباییهاست و گویا قصد کرده بود تا از پنجرههای زیادی عبور کند و پشت آن پنجرهای قرار گیرد که دنیا برای او اینگونه معنی میشود. به مناسبت 15 مهرماه زادروز این شاعر و نقاش معاصر به سراغ محمود معتقدی رفتیم و گپوگفتی را با وی انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
نمیشود به سهرابِ شاعر اشاره کرد و سهرابِ نقاش را از قلم انداخت. سهراب سپهری علاوه بر آنکه چهره ای شناخته شده در شعر معاصر ایران است در هنر نقاشی نیز صاحب جایگاهی است مهم و قابل تامل. او نقاشی است کاشف، که به اتکای جستجو در طبیعت و اشیاء به تجربههایی یگانه در نقاشی مدرن ایران دست زده است. آیدین آغداشلو که البته هنرمندی است مولف از شاعرانگی سهراب در نقاشی و تفاوت نگاهش با شاعران همعصرش می گوید.
محمدرضا شفیعیکدکنی در بحثی تحتعنوان «شعر جدولی، آسیبشناسی نسل خردگریز» به پیشینه ساخت تصاویر جدولی در زبان فارسی پرداخته و معتقد است میان درهمریختگیِ نظام کلمات و زوالِ خِرد جامعه ما رابطه مستقیمی وجود دارد. در این نوشته به بازخوانی دیدگاه محمدرضا شفیعی کدکنی در باره شعر سهراب سپهری می پردازیم.
براساس گفته مورخين ٢٣٠ سال قبل، آقا محمد خان قاجار، روز يكشنبه ۱۱ جماديالثاني ۱۱۶۴ خ. همزمان با عيد نوروز در كاخ گلستان تاج سلطنت ايران را بر سر گذاشت و تهران را به عنوان پايتخت كشور معرفي كرد. 111 سال پیش، تقریبا یکسال و سه ماه پس از امضای فرمان مشروطیت ایران توسط مظفرالدین شاه قاجار، متمم قانون اساسی مشروطه در 14 مهرماه 1286 شمسی به امضای محمدعلی شاه قاجار رسید. طبق اصل چهارم این متمم پایتخت ایران تهران است.
بهراستی کدام انسانی را میشناسیم که بتواند در برابر وساوس شیطانی مقاومت کند، خود را نبازد و از دست نرود؟ بهخصوص که این تلقینهای مزورانه دقیقا در جهت موافقت و همراهی با غریزه حب نفس آدمی اندیشیده و ارائه شده است:
نادرقلی افشار كه بر اثر رشادتهای خود در یكی از مناطق خراسان به قدرت رسیده بود، پس از حمله ی افغانها به اصفهان، به یاری شاه طهماسب صفوی رفت و افغانها را شكست داد. سپس سفیری به دولت عثمانی فرستاد و تخلیه ی نواحی اشغالی آذربایجان را خواستار شد. عثمانیان اهمیتی به سفیرِ نادر نداده و در اشغال آذربایجان اصرار داشتند. بنابراین نادر به كمك قبیله ی خود در 27 محرم 1143 ق وارد تبریز گردید و آن جا را به تصرف خود درآورد.
صفحه اول روزنامه های امروز یکشنبه 15 مهر
در فهرست کتابشناسی ملی ایران، 2648 عنوان کتاب وجود دارد که «تهران» بخشی از نام آنهاست. این کتابها که در موضوعات مختلف، از شعر و داستان و تحقیقات اجتماعی و... تا آثار مربوط به تهرانپژوهی را شامل میشوند، تنها بخشی از آثار مرتبط با تهران هستند. به عنوان نمونه از 29 عنوان کتابی که تا کنون در مجموعه «تهرانپژوهی» دفتر پژوهشهای فرهنگی منتشر شده است تنها در سه کتاب، واژه «تهران» بخشی از عنوان را تشکیل میدهد. این 29 عنوان، به همراه 5 کتابی که در مجموعه «تهرانشهر» به وسیله مرکز پژوهشهای فرهنگی منتشر شده است، از مهمترین دستاوردهای تازه پژوهشی در حوزه مطالعات تهران است. حوزه مطالعاتیای که سابقهای نهچندان طولانی اما به نسبت پربار دارد.
امروز 14 مهر روز تهران نامگذاری شده است. تاریخچه نامگذاری این روز را میتوان به دوره مشروطه نسبت داد. تقریبا یکسال و سه ماه پس از امضای فرمان مشروطیت ایران از سوی مظفرالدین شاه قاجار، متمم قانون اساسی مشروطه در 14 مهرماه 1286 شمسی به امضای محمدعلی شاه قاجار رسید. طبق اصل چهارم این متمم «پایتخت ایران طهران است.»
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید