اخبار

سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی طی حکمی، محسن جوادی را به عنوان معاون امورفرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب کرد.

وقتی سالیان از پس هم می‌گذرند آدم‌ها متوجه می‌شوند چه بود و چه شد! این خاصیت گذر زمان است. جامعه ایرانی در میانه دهه ٧٠ همچنان تحت تاثیر عوارض سیاسی- اجتماعی ناشی از انقلاب و ٨ سال جنگ به سر می‌برد. بعضی هنرمندان شناخته شده بنا به جبر زمانه یا اختیار از كشور كوچ كرده بودند و گروهی دو دل در برزخ بین ماندن و رفتن.

خلاصه: در باره منابع عاشورا فراوان نوشته شده و در همین وبلاگ هم، مدتی قبل مطلبی گذاشتم. متن زیر خلاصه یک سخنرانی تازه است که سعی کرده ام، ضمن مرور بر منابع، به چند نکته تازه یاب اشاره کنم. امیدوارم سودمند باشد.

«از فردا کمی آب را باز کردند برای خورد و خوراک. کسی جرأت دم زدن نداشت. یک هفته گذشت خبر آمد تا محاکمه همه در زندان هستند دیگر بیهوده بود حتی آزادیشان. از وقت گذشته بود. چلتوک‌ها بو کرده بود. زن‌ها صبح‌ها زیر و رویشان می‌کردند. اشک به آهستگی می‌ریختند. به اندوه و تنبلی می‌گریستند. روزی رسید که چلتوک‌ها را جلوی مرغ‌ها ریختند. تو کوچه ریختند. گویی قلبشان را به دور انداخته بودند. زمین‌ها زیر تابش آفتاب جان می‌کند. خیش‌ها تو صحرا بی‌مصرف همآغوش خاک بود. مهندس هر روز تو تنگ می‌رفت. می‌زدند و می‌خوردند. سازشان کوک بود. آب آن‌جا خنک بود. گوارا بود و هوایش مطبوع. مردم به مهندس خوبی می‌کردند. مهندس فکر می‌کرد عقده از دلشان برداشته شده است ولی نمی‌دانست که کینه دهاتی پایانی ندارد. دهاتی‌ها نقشه‌شان را آرام پیش می‌بردند. آرام مثل اشک زن‌هاشان که بی‌صدا می‌ریخت.»

اخیرا کتاب «محمود دولت‌آبادی»، نوشته امیرحسن چهل‌تن، بعد از سال‌ها در انتشارات نگاه تجدید چاپ شده است. این کتاب اولین بار در سال‌های آغازین دهه ٨٠ در نشر قصه چاپ شده بود. حدود بیست سال پیش از انتشار این کتاب، انتشار چهار جلد نخست رمان «کلیدر» محمود دولت‌آبادی، امیرحسن چهل‌تن و زنده‌یاد فریدون فریاد را بر آن داشته بود که باب گفت‌و‌گویی بلند را با نویسنده‌ای بگشایند که اقدامش به نوشتن رمانی چند جلدی، در فضای ادبی آن روز ایران، کاری خطیر به شمار می‌آمد. حاصل این گفت‌و‌گو کتابی شد با عنوان «ما نیز مردمی هستیم».

چالش هویت یکی از اساسی‌ترین مسائلی است که جامعه ایرانی را در تاریخ معاصر با خود درگیر کرده است. مشخصا بعد از جنگ‌های ایران و روس پرسش از خویشتن و چیستی هویتی و علل ناکامی مورد‌توجه جدی قرار گرفت. سر درگریبانی متفکران و اصحاب خرد پس از شکست در هر جنگی قوه عاقله هر ملتی را متوجه تامل در چیستی خود خواهد کرد و نحوه پاسخگویی به سوالات اساسی بعد از شکست‌های بزرگ منجر به حرکت‌های نو خواهد شد و بازیابی فرهنگی و هویتی هر قوم و ملتی را براساس آن شکل خواهد داد و تاریخ آینده را رقم خواهد زد.

مقاله «قرآن منسوب به خط امام رضا(ع) در آستان قدس رضوی و تکمله‌های آن» با زیرعنوان «مقایسه‌ای میان نسخۀ 1586 و نسخۀ 4354الف و چند برگۀ قرآنی در حراج‌های لندن»، به قلم مرتضی کریمی‌نیا، در شماره 60 نشریه آینه میراث منتشر شده است.

امروزه در ایران شاهد این هستیم که تاریخ‌نگاری دورۀ معاصر، به‌خصوص از عصر قاجار به بعد، آغشته به رویکرد جنس «مذکر» و «نخبه»گرایانه بوده است و چنین رویکرد تاریخ‌نگارانه به جهان‌ زیست معاصر ایرانی، چنان خودنمایی می‌کند که گویی آنچه در دوران معاصر در کشورمان رخ ‌داده، یعنی وقایع، حوادثی و ایده‌هایی همچون انقلاب‌ها، شورش‌ها، پیشرفت‌ها، پسرفت‌ها و غیره، به‌وسیلۀ عده‌ای قلیلی روشنفکر، سیاستمدار، ایدئولوگ، تاجر و شرق‌شناس نظیر ملکم‌خان، آقاخان، تقی‌زاده و غیره بوده است و این عدۀ قلیل نه‌تنها به جامۀ نخبه‌گرایان/کنشگران آراسته ‌شده‌اند، بلکه تمام‌قد ذکور بوده‌اند.

روزگاری نه چندان دور، روزنامه‌ها پایگاه روشنفکران و روزنامه‌نگاری کاری روشنفکرانه بود، اما آنچه این روزها شاهد هستیم گسست ارتباط برخی گروه‌های مرجع از جمله نخبگان فرهنگی و روشنفکران با روزنامه‌ها است،البته بسیارند صاحب‌نظرانی که با این تجربه زیسته ما، موافق نیستند و منتقد چنین قضاوتی هستند؛ همچون میهمانان ما در این میزگرد که معتقدند رابطه بین روشنفکران و رسانه‌ها نه تنها کمرنگ نشده بلکه در شرایط رسانه‌ای امروز حتی ریشه‌های محکم‌تری هم پیدا کرده است، همین اختلاف دیدگاه به چالش این میزگرد بدل شد.بر این باوریم اگر قرار باشد ارتباط سازنده و اثربخش بین روشنفکران و روزنامه‌ها شکل گیرد باید این تعامل بر چهار ستون استوار شود؛ نخست، «مخاطبان» باید این تقاضای اجتماعی را داشته باشند

شاهزاده مسعود میرزا ملقب به ظّل السلطان، فرزند ارشد ناصرالدین شاه قاجار، بزرگترین حاکم ایران طی سال های 1291 ه. ق – 1305 ه.ق است. بخش اعظم ایالات و ولایات، تحت نظارت وی بود که میزان آن را دو پنجمِ ممالک محروسه ایران را شامل می شد. وی که در جمع آوری مالیات بسیار سخت گیر و خشن بود، توانست قشون مستقل از حکومت مرکزی تهیه کند.