سلطانیه؛ دوازده مقام؛ رساله در موسیقی

سلطانیه؛ دوازده مقام؛ رساله در موسیقی مشاهده نسخه

در حال حاضر تنها صفحات ابتدا و انتهای نسخه قابل نمایش است.

از نجم‌الدین کوکبی بخارایی، موسیقی‌دان، زنده در 928ق (مداومت در اصول موسیقی 144؛ ذریعه 9/926)، که «سلطانیه» را به نام عبیدالله خان، در 915ق (نسخه‌ها 5/3898) ساخته است. در دیباچۀ نسخۀ در دست، از خود و رساله و عبیدالله نام نبرده است، جز آنکه همۀ نشانیها گواه بر آن است که این همان سلطانیه است. در مقام نهم می‌گوید: فقیر به واسطه از زبان خواجه یوسف برهان که استادِ استادِ فقیر بود و شاگرد خواجه ماهر خواجه عبدالقادر، ناقلم که... و در مقام چهارم از «شرفیه» صفی‌الدین عبدالمؤمن (د 693ق) نقل می‌کند و نیز از محمد بن محمود آملی (د 758ق). 
در 12 «مقام» و 1 «خاتمه»: مقام 1. در شرف علم موسیقی، 2. در بیان معنی موسیقی و نغمتین، 3. در تعریف نغمه، 4. در تعریف بعد و جنس و جمع و ملایمت و منافرت آن، 5. در بیان پرده‌های اصلی، که 12 بیت است، 6. در نسبت آوازها و شعبات، 7. در بیان مرکبات، 8. در تعریف نقره، تعریف ماهیت حروف، 9. در تعریف ایقاع، 10. در ادوار الضرب، 11. در تقسیم تصنیف اضافی که به حسب اجزاء از هم ممتازند، 12. اقسامی که بر حسب اصول از هم ممتازند. خاتمه در رعایت حالات و تعیین اوقات و تأثیر نغمات. 
آغاز:   حمد بی‌حد و ثنای بی‌عد حکیم کارسازی را که سازگار عشاق... اما بعد، این سطری است مشتمل بر معرفت اجزا و ارکان تصنیف و احوال و عوارض آن مرتب بر دوازده مقام. مقام اول... . 
انجام:   و بیات و دو گاه و غزال و اوج نیز همین تأثیر دارد. و هو المؤثر، و الیه المصیر. 
منابع دیگر:   نسخه‌ها 5/3898 «سلطانیه» (4 نسخه)؛ دانش‌پژوه، مداومت در اصول موسیقی ایران 144 نجم‌الدین کوکبی بخارایی؛ ذریعه (3)9/926 «دیوان کوکبی بخارایی»، همانجا 24/3 «نادره» از همو. 

خرید فایل اسکن

اشتراک گذاری:

مشخصات

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: