صفحه اصلی / مقالات / اصحاب سبت /

فهرست مطالب

اصحاب سبت


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : پنج شنبه 15 خرداد 1399 تاریخچه مقاله

اصحاب سبت \ashāb-e sabt\، قومی از بنی‌اسرائیل، یادشده در قرآن کریم که از شریعت الٰهی روی تافتند و به عذاب خداوند گرفتار شدند. قصۀ اصحاب سبت در قرآن به‌اجمال آمده، و در اخبار و روایات بسط و تفصیل یافته است. 
بنا‌بر آنچه در 4 آیه از قرآن آمده است، اصحاب سبت گروهی از بنی‌اسرائیل بودند که در شهری ساحلی می‌زیستند و چون حرمت روز سبت و احکام و شرایع آن را نگاه نداشتند و در آن روز به صید ماهی پرداختند، مورد غضب پروردگار قرار گرفته، مسخ گشتند و به بوزینه بدل شدند (بقره / 2 / 65؛ نساء / 4 / 47، 154؛ اعراف / 7 / 163؛ نحل / 16 / 124). 
واژۀ سبت که در زبان عربی به‌معنای دست‌کشیدن از کار و استراحت‌کردن است، از زبانهای کهن سامی وام گرفته شده است. پژوهشگران در پی جستن ریشۀ این کلمه، با توجه به ریشۀ «شبت»، خاستگاه آن را در زبانهای آشوری (شباتو)، آرامی و سریانی (شبتا) و عبری باستان (شابت) بازجسته‌اند (گزنیوس، 991؛ مشکور، ذیل «سَبَت»). بر این مبنا و با تحقیقات زبان‌شناختی و تاریخی، بیشتر محققان بر آن‌اند که این واژه از زبان آرامی و شاید عبری به زبان عربی وارد شده است (نک‍ : جفری، 161). 
گفتنی است که واژۀ سبت از دیرباز در میان عبرانیان، افزون‌بر استعمال معمول آن به‌مفهوم لغوی، به‌معنی روز شنبه و با واژۀ «عِرِب» به‌ معنای شبِ روز سبت (شبِ شنبه) به کار می‌رفته است (نک‍ : گرونباوم، 584؛ مشکور، همانجا). 

مآخذ

 قرآن کریم؛ مشکور، محمدجواد، فرهنگ تطبیقی عربی با زبانهای سامی و ایرانی، تهران، 1357 ش؛ نیز: 

Gesenius, W., A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament, tr. E. Robinson, ed. F. Brown et al., Cambridge, 1906; Grünbaum, M., «Über Schem hammephorasch als Nachbildung eines aramäischen Ausdrucks ... », ZDMG, 1885, vol. XXXIX; Jeffery, A., The Foreign Vocabulary of the Qur’ān, Baroda, 1938. 

فرامرز حاج‌منوچهری (دبا)

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: