صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / علوم / ابن ابی اصبع ابوالقاسم /

فهرست مطالب

ابن ابی اصبع ابوالقاسم


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : شنبه 31 خرداد 1399 تاریخچه مقاله

اِبْنِ اَبی اِصْبَع، ابوالقاسم عبدالعزیز بن تَمّام عراقی (د 762ق / 1361م)، صوفی، حكیم، ریاضی‌دان و كیمیاگر كه از احوال او اطلاعی در دست نیست.

آثـار

1. قصیدۀ ابن ابی الاصبع در علم كیمیا (حاجی خلیفه، 2 / 1328). و از آن به نامهای قصیدة الغرر (بغدادی، 1 / 582) و قصیدة الغرر النّونّیة، (GAL, S, I / 432) و قصیدة نونیة (سپهسالار، 5 / 46) و قصیدة فی الصّنعة الآلهیة (سید، 2 / 211) نیز یاد شده است. از این اثر نسخه‌های خطی متعددی وجود دارد (همانجاها). بر این قصیده شروحی نوشته‌اند كه مشهورترین آنها شرح اِیدَمُر جِلْدَكی (د 743ق / 1342م) است. جِلْدَكی این شرح را كشف الاسرار للافهام فی شرح قصیدة ابن ابی الاصبع عبدالعزیز بن تمّام نامیده است (حاجی خلیفه، 2 / 1487). نسخه‌های خطی این اثر در كتابخانه‌های قاهره، پترزبورگ، تهران، و مشهد هست (GAL, S، همانجا؛ شورا، 14 / 157؛ آستان قدس، 356، 468)؛ 2. المقامات الفلسفیة و التّرجمانات الصّوفیة: كه در طبیعیات، ریاضیات و الهیات است و مؤلّف آن را در 702ق / 1303م، در 50 مقامه تصنیف كرده است (حاجی خلیفه، 2 / 1786-1787)؛ 3 و 4. در شمار آثار وی از قصص فی الكیمیا (بغدادی، 1 / 582) و مقامات فی الكیمیا نیز یاد شده است (GAL, S, I / 432).

مآخذ

آستان قدس، فهرست؛ آقابزرگ، الذّریعة؛ بروكلمان، كارل، تاریخ الادب العرب، ترجمۀ یعقوب بكر و رمضان عبدالتّواب، قاهره، 1975م؛ بغدادی، اسماعیل پاشا، هدیة العارفین، استانبول، 1943م؛ حاجی خلیفه، كشف الظّنون، استانبول، 1941م؛ سپهسالار، خطی؛ سید، خطی؛ شورا، خطی؛ ظاهریه، خطی؛ ملی، خطی؛ نیز:

GAL, S.

محمدآصف فکرت

 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: