صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / ادبیات فارسی / آیینه عباسی /

فهرست مطالب

آیینه عباسی


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : یکشنبه 11 خرداد 1399 تاریخچه مقاله

آیینۀ عَبّاسی، كتابی كلامی‌در ردّ بر یهود و نصارا به زبان فارسی، نوشتۀ ابواحمد محمدبن عبدالنبّی بن عبدالصّانع محدث اخباری نیشابوری معروف به میرزا محمد اخباری (1178-1332 ق / 1764-1816 م). نام كامل كتاب، آیینۀ عباسی در نمایش حق‌شناسی است كه به‌عنوان «امالی العباسی» یا « امالیة العباسی فی رد علی النصاری» نیز یاد شده است (خوانساری، 7 / 128؛ آقابزرگ، 2 / 318) و به اشارۀ عباس میرزا، ولیعهد فتحعلی شاه، در پاسخ ایرادهای پادری (= پدر روحانی، عنوانی كه به شیوخ و علماء نصارا داده می‌شد) نوشته شده است. نگارش این كتاب در 28 جمادی‌الثانی 1230 ق / 7 ژوئن 1815 م در كاظمین آغاز شده و در 3 شعبان همان سال (11 ژوئیۀ 1815 م) به پایان رسیده است.
آیینۀ عباسی در 5 فصل، با مقدمه و مؤخرّه‌ای بدین ترتیب تصنیف شده است: مقدمه، در تصوّر مطلب؛ فصل اول، رد یهود؛ فصل دوم، رد نصارا؛ فصل سوم، در دو قسمت: قسمت اول، در عدم اختصاص نبوت به حضرت عیسی، قسمت دوم، در باب بشارت آن حضرت به پیامبری رسول اكرم؛ فصل چهارم، در مذاهب مجوس و فرقه‌های آن؛ فصل پنجم، در حقیقت اسلام و اثبات نبوت خاصه. شیوۀ نگارش كتاب همانند بیشتر ردّیه‌ها، به صورت پرسش و پاسخ و با لحن جدلی است. نسخه‌های خطی این كتاب در كتابخانۀ آستان قدس و كتابخانۀ آیت‌الله مرعشی موجود است. خانبابا مشار چاپ شدن این كتاب را یادآور شده، ولی به سال و جای چاپ آن اشاره‌ای نكرده است.

مآخذ

آقابزرگ، الذریعة، 1 / 53، 2 / 318؛ خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، قم، 1392 ق، 7 / 127-144؛ مرعشی، خطی، 10 / 293-294؛ مركزی، خطی، 11 / 2423-2424؛ مشار، چاپی فارسی، ص 21؛ مشهد 2، خطی، ص 566؛ منزوی، خطی، 2 / 869.

بخش ادیان و مذاهب
 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: