صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / ادبیات فارسی / آق ملا /

فهرست مطالب

آق ملا


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : یکشنبه 17 آذر 1398 تاریخچه مقاله

آق ملا، مفتاح‎الدین فرزند کمال‎الدین (1247-1313ق /  1831-1895م)، شاعر و مربی اهل باشقیرستان. وی در 9 رجب /  14 دسامبر در دهکدۀ توسن بی از استان اوفیم در خانواده‎ای روحانی به دنیا آمد. تحصیلات خود را در مدرسۀ شهاب‎الدین مرجانی در قازان به انجام رساند. سپس به کار تدریس و نشر عقاید تجددطلبانه در میان جامعۀ قزاق پرداخت. در پی مخالفتها و انتقادات آشکارش نسبت به «خوجه‎ها» (بزرگ مالکان) و بازرگانان ثروتمند، مدتی در ترویتسک زندانی گردید. پس از آزادی به کار تدریس بازگشت و سرانجام در 2 جمادی‎الاول 1313ق / 21 اکتبر 1895م در یکی از سفرهایش در نزدیکی زلاتائوست توسط جمعی از راهزنان باشقیری کشته شد.
آق ملا از چهره‎های برجسته و صاحب‌مقام در ادبیات قزاق و تاتار است. واقع‌گرایی، انتقاد از نارساییهای اجتماعی و بیان افکار و احساسات مردم ساده، از ویژگیهای شعر اوست. او عامۀ مردم را به تعقل و تفکر فرا می‎خواند. اشعارش بیشتر در قالب قصیده است. از معروف‎ترین قصاید وی مرثیه‎ای است که در مرگ استاد خود شهاب‎الدین مرجانی سروده است. دیوان اشعارش در 1322ق / 1904م به چاپ رسیده است. مجلۀ طنزآمیز آق ملا که پس از مرگ او در سالهای 1329-1335ق /  1911-1916م در ترویتسک منتشر می‎شد، برای بزرگداشت این شاعر، به نام او نامیده شد.

مآخذ

بستانی (فؤاد افرام)؛ دایرةالمعارف بزرگ شوروی.

بخش ادبیات

 

 

 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: