صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / ادبیات فارسی / آفرین نامه /

فهرست مطالب

آفرین نامه


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : چهارشنبه 29 آبان 1398 تاریخچه مقاله

آفَرین‎نامه، منظومه‎ای از ابوشکور بلخی شاعر نیمۀ اول سدۀ 4ق / 10م. این منظومه در قالب مثنوی و در بحر متقارب، به نام نوح بن نصر بن احمد سامانی (331-343ق / 943-954م) و در فاصلۀ سالهای 333-336ق / 945-947م سروده شده است. گویا آغاز نظم این مثنوی در 333ق / 945م بوده است. خود می‎گوید: 

مر این داستان‌کش بگفت از خیال               ابر سیصد و سی و سه بود سال 

به گفتۀ عوفی (2 / 21)، نظم آن در 336ق / 947م به پایان رسیده است. از این منظومه جز ابیاتی پراکنده در کتابهایی چون لغت فرس اسدی، راحةالانسان یا پندنامۀ انوشیروان، قابوس‎نامه، ترجمان‎البلاغه، مرصادالعباد، لباب‎الالباب و تحفةالملوک برجای نمانده است. مجموع آنها در حدود 117 بیت است (عنصرالمعالی، تعلیقات مصحح، 215). 
این مثنوی ظاهراً مجموعه‎ای از داستانهای حکمت‌آمیز و مشتمل بر پندهای اخلاقی و تمثیلات کوتاه بوده است. گرچه نمی‎توان آن را نمونۀ کامل شعر فلسفی و حکمی دانست، اما جلوه‎های تفکر فلسفی، مخصوصاً تأکید بر حکمت عملی و نگرشهای اخلاقی و تربیتی در آن فراوان دیده می‎شود. 

مآخذ

دبیرسیاقی، محمد، «ابوشکور بلخی و اشعار او»، گنج بازیافته، تهران، خیام، 1333ش، صص 1-44؛ صفا، ذبیح‎الله، تاریخ ادبیات در ایران، تهران، فردوسی، 1363ش، 1 / 404؛ عنصرالمعالی، کیکاووس ‎بن اسکندر، قابوس‎نامه، به کوشش سعید نفیسی، تهران، فروغی، 1362ش؛ عوفی، محمد، لباب‎الالباب، به کوشش ادوارد براون، لیدن، 1321ق؛ فروزانفر، بدیع‎الزمان، سخن و سخنوران، تهران، خوارزمی، 1350ش، صص 25-26؛ لغت‌نامۀ دهخدا، ذیل ابوشکور. 

بخش ادبیات


 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: