صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / ادبیات فارسی / ابن حسام خوافی /

فهرست مطالب

ابن حسام خوافی


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : چهارشنبه 24 اردیبهشت 1399 تاریخچه مقاله

اِبْنِ حُسامِ خوافی‌، مولانا جمال‌الدين‌ محمدبن‌حسام‌ (د 737 ق‌/ 1337 م‌)، شاعر سده‌های‌ 7 و 8 ق‌/ 13 و 14 م‌. وی‌ در اصل‌ از مردم‌ خواف‌ بوده‌ ولی‌ در شهر هرات‌ زندگی‌ می‌كرده‌ است‌ و مرقدش‌ نيز در آنجاست‌. ابن‌حسام‌ از شاعران‌ دربار ملك‌ شمس‌الدين‌ كَرت‌ بوده‌ و در قصيده‌ای‌ كه‌ در 729 ق‌ به‌ زبان‌ عربی‌ سروده‌، اين‌ پادشاه‌ را مدح‌ گفته‌ و تاريخ‌ ابتدای‌ سلطنت‌ او را بيان‌ كرده‌ است‌ (دولتشاه‌، 169؛ اوحدی‌، 106). از غزليات‌ او مقدار اندكی‌ در تذكره‌ها بر جای‌ مانده‌ و همين‌ نمونه‌های‌ مختصر نشان‌ می‌دهد كه‌ وی‌ در غزل‌سرايی‌ توانا و صاحب‌ ذوق‌ بوده‌ است‌. وی‌ در شعر «محمد» و «ابن‌حسام‌» تخلص‌ می‌كرده‌ است‌ (نفيسی‌، 1/ 206). از او مستزادی‌ به‌ مطلع‌: 
آن‌ كيست‌ كه‌ تقدير كند حال‌ گدا را / در حضرت‌ شاهی‌
كز غلغل‌ بلبل‌ چه‌ خبر باد صبا را / جز ناله‌ و آهی‌
در دست‌ است‌ كه‌ بسيار معروف‌ است‌ و به‌ گفتۀ دولتشاه‌ سمرقندی‌ (صص‌ 169-170) خواجه‌ عبدالقادر عودی‌ تصنيفی‌ و قولی‌ بر آن‌ ساخته‌ است‌. 

مآخذ

اوحدی‌ بليانی‌، تقی‌الدين‌، عرفات‌ العاشقين‌، نسخۀ خطی‌ ملك‌، شم‍ 5324؛ دولتشاه‌ سمرقندی‌، تذكرة الشعرا، تهران‌، 1338 ش‌؛ نفيسی‌، سعيد، تاريخ‌ نظم‌ و نثر در ايران‌ و در زبان‌ فارسی‌، تهران‌، 1344 ش‌. 

فتح‌الله‌ مجتبائی
 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: