صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / علوم / ابن بختويه /

فهرست مطالب

ابن بختويه


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : چهارشنبه 17 اردیبهشت 1399 تاریخچه مقاله

اِبْنِ بَخْتويه‌، ابوالحسين‌ عبدالله‌ بن‌ عيسی‌ بن‌ بختويه‌ (د پس‌ از 420 ق‌/ 1029 م‌)، پزشك‌، سخنور و دانشمند. ابن‌ بختويه‌ از مردم‌ واسط بود و هم‌ در آن‌ شهر مجلس‌ درس‌ داشت‌ و افزون‌ بر آن‌ همچون‌ پدر، كه‌ طبيب‌ بود، به‌ مداوای‌ بيماران‌ می‌پرداخت‌. او گذشته‌ از اينها، از فن‌ خطابه‌ بهره‌ای‌ تمام‌ داشت‌ و ظاهراً منصب‌ خطابت‌ شهر واسط را بر عهده‌ گرفته‌ بود (ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌، 1/ 253؛ فيلسوف‌ الدوله‌، 1/ 45). از زندگی‌ ابن‌ بختويه‌ بيش‌ از اين‌ دانسته‌ نيست‌ و اطلاعات‌ اندكی‌ كه‌ در كتابهای‌ گوناگون‌ دربارۀ او آمده‌، همه‌ تكرار سخن‌ ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌ است‌. به‌ گفتۀ ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌ (همانجا) او در 420 ق‌ كتاب‌ المقدمات‌ يا كنز الاطباء را برای‌ يكی‌ از فرزندانش‌ تصنيف‌ كرد. كتاب‌ الزهد فی‌ الطب‌ و كتاب‌ القصد الی‌ معرفة الفصد نيز از آثار اوست‌ (ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌، همانجا؛ بغدادی‌، 1/ 450). از دو كتاب‌ نخستين‌ ابن‌ بختويه‌ اثری‌ بر جای‌ نيست‌، اما نسخه‌ای‌ از كتاب‌ القصد الی‌ معرفة الفصد در كتابخانۀ الجراح‌ در حلب‌ موجود است (GAS, III/ 335). اين‌ كتاب‌ تاكنون‌ به‌ طبع‌ نرسيده‌ است‌. كتاب‌ المقدمات‌ وی‌ را ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌ در دست‌ داشته‌ و بخشی‌ از آن‌ را كه‌ به‌ تهيۀ يخ‌ مصنوعی‌ در فصول‌ مختلف‌ سال‌ مربوط می‌شود، دراثر خود آورده‌ است‌ (1/ 82-83). 

مآخذ

ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌، احمد بن قاسم، عيون‌ الانباء، قاهره‌، 1299 ق‌/ 1882 م‌؛ بغدادی‌، اسماعيل‌ بن محمد، هدية العارفين‌، استانبول‌، 1951 م‌؛ فيلسوف‌ الدوله‌، عبدالحسين‌، مطرح‌ الانظار فی‌ تراجم‌ الاطباء و فلاسفة الامصار، تبريز، 1334 ق‌؛ نيز:

GAS
سيدعلی‌ آل‌‌داود

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: