صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / علوم / ابن بذوخ /

فهرست مطالب

ابن بذوخ


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : چهارشنبه 17 اردیبهشت 1399 تاریخچه مقاله

اِبْنِ بُذوخ‌، يا بدوح‌، ابوجعفر عمر بن‌ علی‌ بن‌ البذوخ‌ قلعی‌ مغربی‌ (د 576 ق‌/ 1180 م‌). ابن‌بذوخ‌ در اواخر سدۀ 5 ق‌ در يكی‌ از قلعه‌های‌ مغرب‌ زاده‌ شد و از اين‌ رو به‌ قلعی‌ شهرت‌ يافت‌ (لكلرك‌، II/ 40).
در جوانی‌ به‌ دمشق‌ رفت‌ و با مطالعۀ كتب‌ پزشكی‌ از نظرات‌ پزشكان‌ بزرگ‌ پيشين‌ مانند بقراط، جالينوس‌، ديسكوريدس‌ و ابن‌سينا، در شناخت‌ بيماريها و درمان‌ آنها آگاهی‌ يافت‌. وی‌ در محلۀ لبادين‌ دمشق‌ دكان‌ عطاری‌ گشود كه‌ در آن‌ نسخه‌ می‌پيچيد و تركيبات‌ دارويی‌ چون‌ قرص‌، حب‌ و گرد می‌ساخت‌ و بيماران‌ را نيز می‌پذيرفت‌. ابن‌بذوخ‌ ادويۀ مفرده‌ و مركبه‌ را خوب‌ می‌شناخت‌. وی‌ در پايان‌ زندگی‌ ناتوان‌ گرديد، چنانكه‌ از حركت‌ بازماند. با اينهمه‌ او را بر تخت‌ روان‌ به‌ دكانش‌ می‌بردند و همچنان‌ به‌ كار می‌پرداخت‌، اما پس‌ از چندی‌ بينايی‌ خود را نيز از دست‌ داد و خانه‌نشين‌ شد. ابن‌بذوخ‌ به‌ علم‌ حديث‌ آشنايی‌ داشت‌ و شعر نيز می‌سرود. ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌ ابياتی‌ از دو قصيدۀ وی‌ را، يكی‌ در مرگ‌ و معاد و طلب‌ آمرزش‌ و ديگری‌ در تمجيد از كتب‌ جالينوس‌ نقل‌ كرده‌ است‌ (3/ 257- 258). 
وی‌ بيش‌ از 80 سال‌ زيست‌ و در دمشق‌ درگذشت‌. از تأليفات‌ او ارجوزه‌ در شرح‌ فصول‌ بقراط، ارجوزه‌ در شرح‌ كتاب‌ تقدمة المعرفۀ بقراط، كتاب‌ ذخيرة الالباء المفرد فی‌ التأليف‌ عن‌ الاشباه‌ و حاشيه‌ بر قانون‌ ابن‌ سينا را بر شمرده‌اند (همو، 3/ 258). حاجی‌ خليفه‌، كتاب‌ پزشكی‌ ديگری‌ را با عنوان‌ لطائف‌ الانوار به‌ وی‌ نسبت‌ می‌دهد (3/ 1552). از سرنوشت‌ تأليفات‌ او اطلاعی‌ در دست‌ نيست‌. 

مآخذ

ابن‌ ابی‌ اصيبعه‌، احمد بن قاسم، عيون‌ الانباء فی‌ طبقات‌ الاطباء، بيروت‌، 1957 م‌؛ حاجی‌ خليفه‌، كشف‌ الظنون‌، استانبول‌، 1943 م‌؛ نيز: 

Leclerc, Lucien, Histoire de la médicine arabe, New York, 1971. 
فاطمه‌ آل‌ مصطفی‌
 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: