گفتگو

به گفته حجت الاسلام ایازی قرآن در چند قسمت به صراحت پیامبر را از سوق اجباری مردم به سمت دین و معنویت باز داشته است. وی معتقد است اگر روش های اجباری و زور در حوزه دین و فرهنگ پاسخگو بود طی سی سال گذشته جواب می داد اما ما میبینیم که دردوره هایی که از طریق زور وجبر عمل نکردیم مردم گرایش بیشتری به سمت دین پیدا کرده اند. به گفته او نگاه معتدلانه به دین اگرچه مهجور نیست اما صدای کسانی که معتقد به استفاده از زور و اجبار در حوزه فرهنگ هستند بلنتر است.

محمدجواد صابری: وقتی با ناصر فکوهی درباره شهر، فضای شهری و انسان شهری گفت‌وگو می‌کنی، خیلی زود بحث‌ها به حوزه اندیشه وارد می‌شود. نویسنده کتاب «انسان‌شناسی شهری» که در وبگاه ایندیَن اکسپرس در کنار سیدجواد طباطبایی، بابک احمدی، موسی غنی‌نژاد و فاطمه صادقی جزو روشنفکران گفتمانی و در مقابل روشنفکران دهه‌های هفتاد و هشتاد دسته‌بندی شده است، در گفت‌وگوی مفصل با روزنامه آرمان، پیش‌نیاز شهرنشینی را دموکراسی سیاسی و اقتصادی عنوان می‌کند.

یکی از مهم‌ترین نیازهای جامعه ما و هر جامعه اسلامی و دینی، بررسی‌های عمیق، وسیع و همه‌جانبه درباره آموزه‌های دینی و متون قرآن و سنت است. پژوهشگران و مفسران تاکنون تلاش‌های چشمگیری در جهت آگاه ساختن افراد جامعه از برکات کتاب آسمانی قرآن و نقش روشنگر آن در زندگی بشر به انجام رسانده‌اند، اما چقدر این پژوهش‌ها مؤثر بوده و از نظر کیفی و کمی پاسخگوی این نیاز حیاتی بوده است؟ آیا مدیریت صحیحی روی این پژوهش‌ها وجود دارد و از آن‌ها حمایت می‌شود؟ پرسش‌هایی از این دست ما را بر آن داشت تا سراغ یکی از پژوهشگران این عرصه برویم. دکتر مصطفی عباسی مقدم، مشاور معاونت قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کسی است که بیش از 20 سال سابقه تدریس در زمینه علوم قرآنی را دارد. وی همچنین مشاور و همکار قرآنی در نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها بوده است.«اولویت‌ها و چالش‌های پژوهش‌های قرآنی» موضوعی است که با این عضو هیأت علمی دانشگاه کاشان به بحث گذاشتیم و ماحصل آن هم‌اکنون پیش روی شماست.

منصوره اتحادیه، تاریخ‌پژوه و صاحب آثار ارزشمندی به‌ویژه در دوره قاجاربه پرسش‌هایی درباره تاریخ اجتماعی ایران و انگیزه نگارش وی در زمینه تاریخ قاجار پاسخ داد.

آیت‌الله دكتر احمد ایروانی، محقق دانشگاه كاتولیك امریكا و همچنین رییس مركزمطالعات اسلام و خاورمیانه در واشنگتن است و تجریبات فراوانی در تعامل وگفت‌وگوی میان ادیان ابراهیمی دارد. جرقه این گفت‌وگو در نشستی زده شد كه دكتر احمد ایروانی برای همدردی با دوستی كه فرزندش را از دست داده بود متحمل پرواز طولانی هفت ساعته از واشنگتن تا ساكرامنتو كالیفرنیا شدند و روز بعد از مراسم با جمعی از ایرانیان اهل فكر و فرهنگ به گفت‌وگو نشستند و نكاتی درباره لزوم تغییر رویكرد به محیط زیست بیان كردند؛ از جمله ضرورت بهره‌گیری از تریبون‌های رسمی و اماكن فرهنگی و مراسم مذهبی برای ترویج فرهنگ احترام به محیط زیست و حفاظت از طبیعت.

راوی کتاب «زندان الرشید» معتقد است: مشکل سیاسیون امروز ما این است که نمی‌دانند که دشمنی که غیرمنطقی است، کوتاه می‌آید. در طول تاریخ آن کسی که منطقی به‌نام حق نداشته است، ‌همواره کوتاه آمده است.

از نظر فلاسفه «صلح بد بهتر از جنگ خوب است» این در حالیست که فعالیت گروه های تروریستی القاعده، تکفیری و اخیرا بوکو حرام نیجریه به دلیل افراط گرایی دینی و کج اندیشی گسترش یافته و مسلما خطرات بسیاری را برای آینده جهان اسلام رقم خواهند زند.

کتاب کامل التعبیر که در قرن ششم ه.ق نوشته است از کهن ترین تعبیرنامه های فارسی است که به جستجو در راز و رمز خواب و تعبیر آن می پردازد. مؤلف کتاب کمال الدین ابوالفضل حبیش بن ابراهیم تفلیسی است که تألیفات گوناگونی در زمینۀ ادبیات پزشکی، ستاره شناسی، علوم قرآنی و فرهنگ نویسی از خود به یادگار گذاشته است.

رمان نارسیس و گلد موند نوشته هرمان هسه، نویسنده معروف آلمانی یکی از معروف‌ترین آثار در زمینه ادبیات داستانی است که به تازگی با ترجمه محمدبقایی ماکان در نزدیک به پانصد صفحه از سوی انتشارات تهران منتشر شده است. از آنجا که این اثر یکی از قابل تامل‌ترین آثار هسه و در عین حال از بحث‌برانگیز‌ترین و پرآوازه‌ترین رمان‌های جهان است با محمد بقایی ماکان مترجم این اثر و آثار دیگر هسه به گفت‌وگو نشسته‌ایم. او معتقد است «آثار هسه را در مجموع باید زندگی خود نوشت دانست. این رمان نیز از آن قاعده مستثنا نیست. در این اثر که انباشته از ماجراهای تامل برانگیز‌ است دوگانگی عقل و احساس در قالب دو شخصیت اصلی یعنی نارسیس و گلدموند تجسم می‌یابد.» متن این گفت و گو پیش روی شماست.

با شاپور اعتماد قرار مصاحبه نداشتیم. می‌خواستیم دور هم بنشینیم و درباره کتاب مهم پاسکال کازانووا، «جمهوری جهانی ادبیات» گپ بزنیم. البته گپی غیررسمی که اصلا به فکر انتشارش به شکل گفت‌وگو در روزنامه نبودیم. شاپور اعتماد اصرار داشت بیش از آنکه او به‌عنوان مترجم کتاب حرف بزند، روزنامه‌ها به نقد و بررسی کتاب «جمهوری جهانی ادبیات» بپردازند تا از نویسنده‌اش پاسکال کازانوواقدردانی شود. ما: احمد غلامی، شیما بهره‌مند و پویا رفویی هم هریک دنبال دغدغه‌های خودمان بودیم. می‌خواستیم از وقتی که شاپور اعتماد در اختیارمان گذاشته نهایت استفاده را کنیم. بعد از آغاز گفت‌وگو سوال‌های پویا رفویی و پاسخ‌های اعتماد، موجب شد که من بیشتر شنونده باشم تا گپ و گفت‌وگو از مسیر اصلی‌اش خارج نشود. اتفاقی که اصلا از آن پشیمان نیستم.