گفتگو

عرفان سابقه‌ای طولانی در سنت اسلامی- ایرانی ما دارد اما برای انسان امروز عرفان چه کارکردی دارد؟ دکتر سروش دباغ، پژوهشگر دپارتمان مطالعات دینی در دانشگاه تورنتوی کانادا، تلاش کرده است در کتاب‌های «در سپهرِ سپهری» و «فلسفه لاجوردی سپهری» طرح‌واره‌ای از عرفان مدرن ارائه دهد که در آن سالک بتواند بدون تأملات نظری فراوان به آرامش عرفانی دست یافته و زندگی خود را معنا بخشد. از نظر دباغ حجیت تجارب عرفانی در گرو سازگاری با شهودهای اخلاقی عرفی است.

واقعیت‌های یک قحطی جنجالی کمک‌رسانی به قحطی‌زدگان از راه‌ها و به شیوه‌های گوناگون انجام می‌پذیرفت. یکی، از راه کمیته‌های دولتی و دیگری، خیریه‌ها بود

بنابر روایتی که درباره دیوگنس کلبی و ازوپ نقل شده است، این دو تنها در روز روشن با چراغ در جستجوی انسان بودند، هرچند که از محتوای کلامشان به تلویح پیداست که به یافتن آن امیدی نداشتند. به گفته مولوی در دیوان کبیر نیز شیخ چراغ به دست در آرزوی یافتن انسان بوده است، و چون می‌شنود که انسانی که او جویای آن است یافتنی نیست، در پاسخ می‌گوید که مطلوب و مقصودم همان انسان یافت ناشدنی است؛ زیرا آنچه یافتنی باشد و آسان یافت شود، خود شایسته جستن نیست.

محمدعلی تسخیری، نامی شناخته‌شده در جهان اسلام است. وی این خوشنامی را به مدد تلاش برای تقریب مذاهب اسلامی و فهم ادیان از یکدیگر کسب کرده و به سبب این تجربه ممتاز، مشاور مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام شده است. محمدعلی تسخیری به تازگی در دهمین دور گفت‌وگوهای دینی ایران و روسیه که توسط سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و کلیسای ارتدوکس روسیه برگزار شده، شرکت داشته است. در مصاحبه با وی درخصوص روند این دور از گفت‌وگوهای دینی پرسیده‌ایم.

در زبان‌شناسی، چهره‌ای شناخته شده است و در مجامع و محافل ایران‌شناسی دعوت می‌شود. با آنکه در شصت و ششمین پله از نردبان زندگی بسر می‌برد اما عشق به ایران، او را هر روز شاداب‌تر از قبل، می‌‌کند. به زبان‌های باستانی، علاقه‌ای ویژه دارد و به همین سبب هم هست که دکترایش را در رشته فرهنگ و زبان‌های باستانی از مدرسه مطالعات شرقی و آفریقای دانشگاه سواس در لندن مسبوق به مدرسه‌السنه شرقیه ...

تاریخ مواجهه ایرانیان با فلسفه جدید غرب را اگرچه می‌توان تا دوره صفویه پیگیری كرد، اما آشنایی جدی‌تر ایشان با این سنت عظیم فكری عمری كمتر از یكصد سال دارد. نكته حایز اهمیت در این تاریخچه كوتاه آن است كه به دلایل فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی و به‌طور كلی تاریخی عمده این آشنایی با فلسفه‌های موسوم به قاره‌ای یا اروپایی بوده است و ایرانیان اقبال كمتری به فلسفه تحلیلی یا فلسفه‌های آنگلوامریكن نشان داده‌اند، اگرچه برخی صاحبنظران معتقدند كه از قضا ویژگی‌های فلسفه‌ورزی به سبك و سیاق اخیر ضرورت بیشتری برای ایرانیان دارد.

برای معرفی دو معماری که در اولین گفت‌وگو درباره «زمینه‌گرایی»، همراه «شرق» شده‌اند، باید فهرست بلندبالایی از عنوان دانشگاهی و جوایز معماری را ردیف کرد، چراکه نشید نبیان و رامبد ایلخانی، فارغ از علاقه‌های فردی خود، محصول آموزش‌وپرورشی هستند که در معتبرترین مجامع علمی دنیا از دانشگاه شهید بهشتی تهران تا دانشگاه هاروارد، گسترده شده. بنابراین به جای طول و تفصیل ارائه یک رزومه علمی، تمرکز بر فعالیت‌های آنها در سال‌های اخیر می‌تواند روزنه‌ای مناسب برای ورود به بحث زمینه‌گرایی باشد.

دوران کودکی‌اش در محله پامنار تهران سپری شده؛ محله‌ای که آن روزها بواسطه گرفتاری به برخی ناهنجاری‌های اجتماعی به بیراهه نرفتن در آن قدری دشوار بود. آن‌طور که خودش می‌گوید، پدرش یکی از لوطی‌های قدیمی تهران بوده و با اینکه سواد چندانی نداشته اما پذیرفته بود که میان او و پسرش باید تفاوت تفکر و سلیقه وجود داشته باشدو تصمیم می‌گیرد این تفاوت بواسطه کتاب و کتابخوانی باشد. از همین رو در یکی از روزهای نوجوانی پسرش چندین کتاب را طناب پیچ شده به خانه می‌آورد و می‌گوید: «باید همه اینها را بخوانی!» حالا رضا قنبری یکی از شاعرانی است که آغاز کار جدی‌اش در شعر و شاعری را در دهه 70 می‌داند. دهه‌ای که به گفته او، شعر شاعران و حتی داستان نویسندگانش آنچنان که باید و شاید درک نشده است.

فاطمه راکعی با اشاره به سالروز درگذشت طاهره صفارزاده گفت: او تنها یک شاعر نبود و در تمام حوزه‌ها، کارش را به درستی انجام می‌داد و نمی‌توان گفت که وی در کدام حوزه موفق‌تر بوده است. راکعی در گفت‌وگو با ایبنا به موارد مختلفی مانند شخصیت، سبک شعری، دیدگاه نسبت به وزن، نبش قبر و تاثیرگذاری صفارزاده بر ادبیات سخن گفت.

یورگن هابرماس را به عنوان «نظریه‌پرداز گفت‌وگو» می‌شناسند و از آنجا که در دوره‌هایی تلاش بر گفت‌وگو و تعامل در ادبیات سیاسی ما برجسته شد، به تبع آن هابرماس و اندیشه‌هایش به دال مرکزی تفکر روشنفکران بدل شد هر چند این روند در دوره‌هایی نیز با گسست و انقطاع مواجه بود.