مقاله

فلسفه علم از زمان پیدایش خود در ابتدای قرن بیستم همواره با این سوال مواجه بود که دقیقا به چه حوزه ای در علوم تجربی باید بپردازد و مسائل و دغدغه های آن چیست؟ از جمله مواردی که واژه«فلسفه»به صورت «مضاف»به کار می‏ رود، در خصوص اصطلاح «فلسفه علم» می‏ باشد. در مورد اینکه ماهیت فلسفه علم چیست، جان لازی در کتاب«درآمدی تاریخی به فلسفه علم» چهار دیدگاه را مورد نظر قرار داده است.

آثار برجستۀ ادبیّات ما مشحون از الفاظ، واژگان و اصطلاحاتی است که از گذشته های دور، هم چنان بر سر زبان ها به جا مانده است. وجود این ویژگی در منابع ادبی، حاکی از گستردگی فرهنگ عامۀ ماست و ارزش تحقیق در این زمینه، ‌به منظور غنای زبان فارسی، جایگاه ویژه ای دارد.

طرح گزینش از تجدد، سودایی خام و بیهوده است متن زیر سرمقاله رضا داوری اردکانی برای شماره شصت‌وششم نشریه فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی است که در ادامه می خوانید؛

در داستان کین سیاوخش، پس از آنکه رستم خبر کشته شدن سیاوخش را در نیمروز (سیستان) می‌شنود، از هوش می‌رود و پس از یک هفته سوگواری با سپاهی راهیِ دربار کیکاوس می‌شود و سوگند می‌خورد که کین شاهزادۀ جوان را بخواهد:

شاید پرسش از نسبت «هنر» و «حقیقت» قدمتی به اندازه خود فلسفه یا حتی پیش‌تر از آن داشته باشد؛ چرا که فلسفه با تلاش‌های افلاطون برای به چالش کشاندن اعتبار و مرجعیتی شکل گرفت که هنرِ اسطوره‌پرداز و اسطوره‌ساز شاعرانی همچون "هومر"، "هزیود" و "پیندار" با خود به همراه داشت. این چالش و کشمکش با اخراج شاعران و هنرمندان از جمهوری "افلاطون" که وی آن را بر اساس عقل و حقیقت محض ساخته بود، ادامه یافت.

زندگی به‌دردنشسته و سراسر با محرومیت و ناکامی سپری‌شدۀ من، نه ماجراجویانه است و نه نشان‌دهندۀ اعمال قهرمانانه که برای کسی خوشایند باشد و نه داستان تخیلی پرحادثۀ سرگرم‌کننده‌ای که خواننده برای رسیدن به پایان خوش آن، رنج خواندن را بر خود هموار کند. سرگذشتی است ساده و نه حتی عبرت‌آموز از زندگی انسان انکارشده‌ای که پیوسته با زجر و شکنجه و توهین و تحقیر رویارو بوده است؛ به‌طوری‌که گاه دچار این احساس شده که «وجودش زیادی است» و در آرزوی آنکه کاش هرگز نمی‌بود.

این مطلب به مناسبت بزرگداشت استاد محمدباقر الفت در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ذیل موضوع «شرح داستان تمثیلی هفت برادر» تقدیم می‌شود. مرحوم محمدباقر الفت (۱۳۰۱ـ۱۳۸۴ق) از عالمان و عارفان اصفهانی است که صاحب آثار متعددی در حوزه‌ عرفان و اندیشه است. وی در خانواده‌ای روحانی متولد گردید و به واسطه نام جدش، یعنی حاج شیخ محمدباقر (صاحب حاشیه بر «معالم» و ریاست دینی شهر اصفهان) محمدباقر نامیده شد.

ایرانیان از دیرباز به مناطق گوناگون جهان می‌رفته و با خود آبادانی و مدنیت می‌برده‌اند. یکی از آنجاها شرق آفریقا بوده که در هفته گذشته به حضور بلوچان در آن دیار پرداختیم و اکنون ضمن ادامه آن به طور گذرا به حضور شیرازیان در آن نواحی نیز اشاره می‌شود.

بررسی تاریخ‌های محلی بسیار مهم است و مواد تدوین تاریخ جامع کشور، به این ترتیب فراهم می‌آید. نوشتار زیر به آغاز مشروطیت و چگونگی ایفای نقش رئیسعلی دلواری و آیت‌الله علم‌الهدی اهرمی در شکست حاکم بوشهر پرداخته است.

نوگرایی دینی-سیاسی در ایران معاصر، از دیدگاه فقهی، بر دو مبنای مهم و متفاوت استوار است که هر دو در تحقیقات و جریان های فقهی – سیاسی دورۀ قاجاری ریشه دارند: یکی اندیشه های معطوف به ولایت سیاسی فقیهان که در آثار ملا احمد فاضل نراقی و به ویژه شیخ محمد حسن صاحب جواهر گسترش یافته است. و دیگری، مبنایی متفاوت است که در تحقیقات فقهی شیخ مرتضی انصاری تقویت شده و به اعتبار شهرت وی با عنوان «مکتب شیخ انصاری» شناخته شده است...