اخبار

در سال 652 ق، منگوقاآن خان مغول، برادرش هلاكوخان را برای براندازی حكومت اسماعیلیان به ایران فرستاد. چون حكام نواحی مختلف با هلاكوجهت جنگ با اسماعیلیان همراه شدند، او توانست در سال 654 ق قلعه ‏های اسماعیلیان را محاصره كند. در آن زمان، ریاست اسماعیلیه، با ركن الدین خورشاه بود. هلاكو، او را به اطاعت خود خواند. خُوَرشاه به صوابدید خواجه نصیرالدین طوسی، فرمانبرداری از مغول را پذیرفت و برادر خود را به خدمت هلاكو فرستاد ولی در تسلیم قلعه‏ ها تَعلُّل نمود. سرانجام پس از یك سال، به نصیحت خواجه نصیرالدین طوسی، در ذی قعده‏ ی سال 654 ق از قلعه به زیرآمد و در پیش هلاكو، زمینِ خدمت ببوسید. هلاكو، ضمن احترام به خُوَرشاه، فرمان داد تا همه‏ ی قلعه ‏های اسماعیلیه كه عدد آنها به صد قلعه می‏رسید ویران كرده، اموال و خزائن آنها را به تاراج بُردند. به این طریق، در سال 654 ق، دولت اسماعیلیه، پس از یكصد و هفتاد و هفت سال برچیده شد.

امام باقر علیه السلام می فرماید: «اسلام بر پنج پایه بنیان نهاده شده است: نماز، زکات، روزه، حج و ولایت». بنابراین، با فرو ریختن یک پایه، اسلام کامل نیز از بین می رود، این مهم در مورد حج چنان نمود می یابد که خداوند متعالی، از ترک عمدی حج به«کفر» تعبیر فرموده است. امیرمؤمنان علیه السلام می فرماید: «خدا را درباره خانه پروردگارتان در نظر بگیرید. تا زنده هستید، آن راخالی نگذارید؛ زیرا اگر کعبه ترک شود، مهلت داده نمی شوید». از آن سو حیات کعبه، حیان دین کامل است. از این رو، امام صادق علیه السلام می فرماید: «همواره دین خدا قائم و زنده است، مادام که کعبه پا برجاست». اهمیت این مایه قوام و مرکز اقتدار هنگامی جلوه گر می ود که قائم آل محمد صلی الله علیه و آله ، قیام جهانی خویش را در راستای حیات نوین اسلام، با تکیه بر کعبه پایدار آغاز کند.

نیمه دوم قرن نوزدهم، یكی از پربارترین دوران‏ها برای اختراعات و اكتشافات بود كه آثار و نتایج آن در قرن بیستم هم برجای ماند. به طوری كه بسیاری از پیشرفت‏های علمی و صنعتی و پزشكی در قرن بیستم كه چهره جهان را تغییر داده، در واقع ادامه و تكمیل اختراعات و اكتشافات نیمه دوم قرن نوزدهم است. مهم‏ترین كشف نیمه دوم این قرن كه تاثیر شگرفی در توسعه صنایع و وسایل حمل و نقل برجای گذاشت، كشف نفت و مشتقّات آن است. هرچند نفت در قرون گذشته برای روشنایى و گرما استفاده می‏شد ولی كار حفر اولین چاه نفتی جهان در 24 ژانویه 1859م در ایالت پنسیلوانیای امریكا آغاز شد و هشت ماه بعد در 27 اوت همان سال، بشر به نفت دست یافت. تا قبل از حفر نخستین چاه نفت به كمك وسایل جدید حفاری، این ماده ارزنده فقط ازچشمه‏ های سطحی نفت یا چاه‏ های كم عمق كه به وسیله دست حفر می‏شد استخراج می‏گردید و موارد استفاده از نفت خام نیز محدود بود.

رِینولد الین نیكلسون، خاورشناس و ادیب مشهور انگلیسی در نوزدهم اوت 1868م در این كشور به دنیا آمد. از آنجایى كه پدر رِینولد استاد طب و تاریخ طبیعی و پدربزرگش از زبان‏شناسان زمان بودند، نیكلسون هم از دوران جوانی به تحصیل دانش روی آورد و در دوران دانشگاه، زبان و ادبیات یونانی، لاتینی و شرقی را فرا گرفت. نیكلسون در طی سال‏های بعد به فراگیری زبان‏های هندی، عربی و فارسی پرداخت و نخستین اثر خود را درباره منتخبی از اشعار دیوان شمس تبریزی انتشار داد. او از آن پس در دانشگاه كمبریج انگلستان به تدریس زبان فارسی مشغول شد و 25 سال به این كار پرداخت. بی‏شك بزرگ‏ترین كار نیكلسون كه بیش از 20 سال برای آن زمان صرف نمود، ترجمه، شرح و چاپ مثنوی معنوی مولوی است كه آن را در هشت جلد منتشر كرد

سید قطب عالم مبارز مسلمان مصری در سال 1906م در این كشور به دنیا آمد و در كودكی حافظ كل قرآن شد. وی پس از طی تحصیلات ابتدایى خود عازم قاهره گردید و دوره دبیرستان و دانشگاه خود را در این شهر به پایان رساند. سید قطب در ابتدا با گرایش به چپ، فعالیت‏های اجتماعی و فرهنگی خود را آغاز كرد اما آشنایى با حسن البَنّاء، بنیان‏گذار سازمان اخوان المسلمین، مسیر زندگی وی را دگرگون ساخت و باعث شد كه به آغوش اسلام باز گردد. سید قطب پس از مدتی علاوه بر طی تحصیلات جدید و فراگیری علوم اسلامی به جرگه اعضای جنبش اخوان المسلمین پیوست.

شاهنامه اثری شگفتی انگیز و دقیق است؛ مجموعه ای است فراهم آمده از داستان های مستقل که در عین حال به پیوندهای موضوعی آراسته شده و در بستری شبه تاریخی شکل گرفته است.

دکتر غلامرضا اعوانی رئیس سابق مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و عضو فعلی فرهنگستان علوم است. هم حکیم است و هم در عرفان و ادبیات فارسی دستی دارد و تألیفات فراوانی را در این حوزه‌ها به زیور طبع آراسته است. با او درباره جدال عقل و عشق به گفت‌وگو نشسته ایم که می‌خوانید.

پروفسور هیلاری پاتنم، فیلسوف تحلیلی معاصر و استاد بازنشسته دانشگاه هاروارد معتقد است که در دنیای کنونی «نقد» و «دموکراسی» مورد تهدید واقع شده و دلیل آن نیز ضعف علوم انسانی در جوامع بشری است.

جنگ دوم جهانی دوسالی پس از آغازش در اروپا به ایران رسید. ساختار سیاسی ایران در آن زمان، ساختاری یکهسالار بود. هرچند بر متن قانون اساسی مشروطه قرار بود پادشاه سلطنت کند و نه حکومت، اما روال حکومتداری به گونه ای دیگر بود. تقریبا ده سالی میشد که رضاشاه با تکیه بر تجدد آمرانه، بخشهایی از قانون اساسی مشروطه را به کناری نهاده بود.

کتاب زندگینامه و خدمات علمی فرهنگی استاد فرهیخته مرحوم پروفسور محمد جان شکوری بخارایی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی از کشور تاجیکستان همزمان با برگزاری مراسم بزرگداشت وی منتشر شد.