گفتگو

ایمان ملکا: دکتر یعقوب آژند یکی از مورخان و مترجمان بزرگ کشور ماست که بیشتر وقت خود را معطوف به پژوهش در حوزه تاریخ هنر ساخته است. از ایشان بیش از 100 اثر در قالب تألیف و ترجمه در حوزه‌های مختلف تاریخ به زیور طبع آراسته شده است. برخی از آثار دکتر آژند برنده جایزه کتاب سال شده و به عنوان مرجع تدریس در بسیاری از دانشگاه‌های کشور مورد استفاده است. صفحه تاریخ روزنامه ایران به سراغ این مورخ و پژوهشگر پرتلاش و برجسته کشورمان رفته است تا مروری بر زندگی و آثار ایشان داشته باشد.

سیدمحمدرضا دربندی، معاون بین‌الملل و سرپرست معاونت آموزشی و پژوهشی بنیاد سعدی، مهندس برق و کارشناس ارشد مدیریت است که مقالاتی هم درباره زبان و ادبیات نوشته است. او پیش‌تر مدیر کل مطبوعات و رسانه‌های خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیر کل امور فرهنگی ایرانیان خارج از کشور، مدیر کل فرهنگی حوزه اروپا و آمریکا و رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آتن بوده است.

این روزها مساله فلسطین به این دلیل اهمیت پیدا کرده است که جان کری وزیر امور خارجه آمریکا با ارایه طرحی قصد دارد طرفین را به یک توافق نهایی نزدیک کند. اما طرح کری که با پاسخ منفی فلسطینی‌ها مواجه شده، چیست و مقامات رسمی دولت خودگردان و در راس آنها محمود عباس دراین‌باره چه می‌گویند؟ آیا درست است که قرار است دولتی فلسطینی بدون حاکمیت و به پایتختی قدس شرقی تاسیس شده و در مقابل فلسطینی‌ها نیز اسراییل را به‌عنوان یک دولت یهودی به رسمیت بشناسند؟

سایر محمدی: «تاریخ ادبیات داستانی ایران» جدیدترین کتاب حسن میرعابدینی، در هفته اول بهمن ماه امسال از سوی انتشارات سخن منتشر شد. این کتاب که از مهمترین آثار منتشره امسال در حوزه نقد ادبی است در واقع گزارشی است تاریخی – تحلیلی از نحوه پیدایش و سیر تحول رمان و داستان کوتاه جدید فارسی. نویسنده ضمن توجه به عوامل اجتماعی – فرهنگی برون متنی و خلاقیتهای هنری نویسندگان، مهمترین گرایشهای ادبی هر دوره را شناسایی و طبقهبندی کرده است. حسن میرعابدینی پیش از این، کتاب چهار جلدی «صدسال داستان نویسی ایران» را در دو مجلد منتشر کرده که با اقبال عمومی به چاپهای متعدد رسیده است.

علی بلوک‌باشی از پیشینه‌ی مردم‌شناسی در ایران، چشم‌انداز این رشته‌ی علمی، وضعیت نسل جوان مردم‌شناسان، تأثیر فراز و فرودهای سیاسی بر دانش مردم‌شناسی، لزوم برقراری صلح پایدار میان مردم‌شناسان و توافق بر سر اصطلاح «مردم‌شناسی» و «انسان‌شناسی» سخن گفت.

سیدعلیرضا بهشتی، پلورالیسم را یک واقعیت ارزشمند می داند که نادیده گرفتن آن منجر به زندگی چندچهره می شود. استاد سابق دانشگاه تربیت مدرس بر این اعتقاد است که دولت ها نه می توانند و نه باید نسبت به فرهنگ و ارزش ها بی تفاوت باشند اما نباید به الگوی خاص زیستی رانت ویژه ای بدهند، زیرا هم خلاف عدالت و هم خلاف دین است. می گوید دولت باید فرهنگ را حمایت کند و نه تصدی گری.

مهدی مظفری ساوجی: برای ورود به بحث از نیما شروع می‌کنیم. چه تصویر یا تصوری از نیما و نوآوری‌های او در ذهن دارید؟ ببینید پیش از نیما نیز تجربه‌هایی در راستای تحول ساختمان شعر صورت گرفت. ولی همانطور که می‌دانیم، دغدغه ابتدایی نیما تحول در فرم و ساختمان بیرونی شعر نبود. بلکه این تحول نیز دقیقا مانند سایر رفتارهای متعارف جهان مدرن از درون اتفاق افتاد. یعنی بهتر است این را بپرسیم که چرا پیش از نیما، توسط چند نفر دیگر تحولاتی نسبت به وضعیت حاکمِ شعر سنتی شکل گرفت، اما نیما پدر شعر نو نامیده شد. البته پاسخ به این بحث بسیار مفصل است؛ یعنی ابتدا باید زمینه‌های تاریخی را فراهم کنیم و بعد روند تحولات را در آن زمینه‌ها تحلیل کنیم که خودش می‌شود کتاب یا کتاب‌هایی. اما من یک مثال ساده دارم که شاید کمی سایه‌های ایجاد شده توسطِ آن پرسش را کنار بزند

پرواز شماره 732 هواپیمایی ایران‌ایر از پاریس به مقصد تهران، این بار یک مسافر ویژه داشت، ایمانوئل والرشتاین جامعه‌شناس معاصر و یکی از نظریه‌پردازان بزرگ قرن21. مسافری که سال‌ها در انتظار دیدار از ایران بود و حالا به دعوت انجمن جامعه‌شناسی ایران و انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، برای نخستین‌بار پا به خاک کشوری گذاشته بود که آن را کشوری مهم با «یک تمدن فرهنگی طولانی و شناخته‌شده برای جهان» می‌دانست. والرشتاین را در جهان، بیشتر به‌واسطه «نظریه نظام جهانی»‌اش می‌شناسند و کوششی که وی در این قالب، برای درک سرمایه‌داری مدرن صورت بخشیده است.

ناصر فکوهی، استاد انسان‌شناسی دانشگاه تهران، با بیان این که مشکلات ترجمه در حوزه جامعه‌شناسی ناشی از نگاه تجاری به این حوزه است، گفت: هر هفته در ایران، بیش از صدها عنوان کتاب در زمینه علوم اجتماعی منتشر می‌شود اما این مغزهای متفکر که این کتاب‌ها را ترجمه کرده‌اند،

امانوئل والرشتاین یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان حال حاضر چپگرا در عرصه جهانی است و به سنتی فکری‌ای تعلق دارد که تحلیل سیستمی- جهانی نامیده می‌شود. تحلیل سیستمی تاریخی- جهانی رویکردی چندرشته‌ای است که می‌کوشد هم‌نهادی از مطالعات علوم مختلف برای درک سازوکار زایش و پویش و زوال سیستم‌های تاریخی جهانی به‌دست دهد.