مقاله

در این مقاله به بررسی و شناخت سبک دو نقاش سیاه قلم کار گمنام عهد ناصری می پردازیم که در تصاویر، خود را «مصطفی» و «میرزانصرالله» نامیده اند. این دو نقاش سبک و شیوۀ خاصی برای مصور کردن کتاب های چاپ سنگی دارند. در آثارشان تأثیر هنر افشاریه – زندیه و تا حدی صفویه دیده می شود و از فضاهای چند ساحتی مکتب هرات خبری نیست. چهره ها در کارهای آنان دارای بیان تصویری هستند

در این مقاله سیر تاریخی جزوبندی در نسخ خطی در جهان اسلام بر اساس نسخه های خطی موجود در کتابخانه ملی فرانسه (پاریس) بررسی می شود. به نظر می آید پیش از تعیین زمینه مطالعات خود در مورد نسخه های خطی و توصیف برخی روش ها که در تنظیم جزوها مشاهده کردیم توجه به برخی ویژگی های نسخ خطی خاورمیانه لازم یاشد.

هر کتاب چاپ سنگی دارای آرایش های فنی خاصی است که آن را از دوره های پیشین متمایز می کند. این مقاله به بررسی اصول آرایش های فنی در صفحات مستقل و مهم کتاب های چاپ سنگی عهد ناصری و ویژگی های آنها می پردازد. بسیاری از پژوهشگران تلاش های ارزنده ای در این باره انجام داده اند، ولی این تلاش ها کافی به نظر نمی رسد و هنوز می بایست مطالعات بیشتری در این زمینه صورت گیرد. این صفحات شامل صفحۀ آغازین، فهرست، عنوان، سرلوح و صفحۀ آخر است.

ابوحیان توحیدی از حکما و فلاسفۀ بزرگ اسلام در قرن پنجم هجری است. وی در علوم مختلف زمان خویش تبحر داشته و در امور کتابت و خوشنویسی نیز صاحب سبکی ویژه و ممتاز بوده است. رسالۀ حاضر شامل مطالبی در علم کتابت و انواع قلم و انواع تراش آن و نیز محاسن خط خوب می باشد. نویسنده در آن با استفاده از تجربیات خود و آراء و نظرات دیگر بزرگان به بررسی کیفیت خط خوب و چگونگی رسیدن به برترین درجات در این هنر پرداخته است.

سرودهای ودایی علاوه بر مدح خدایان و موجودات اساطیری به مسئله آفرینش نیز پرداخته و آن را مورد بررسی قرار داده اند. در وداها آب بعنوان عنصر اصلی و مادۀالمواد جهان معرفی شده است. همچنین در برخی از سرودهای ودایی، مسئله خلق از عدم نیز مطرح شده است. مسئله آفرینش در وداها قابل تطبیق با کتابها آسمانی دیگر است؛ مثلاً در متون اوستایی نیز آب بعنوان عنصر آسمانی و کیهانی که مایۀ حیات است، معرفی شده است.

اَژدَها در داستان های اسطوره ای ایران، نماد گجستگی بویژه نماد خشک سالی است. پژوهش گران، نبرد پهلوان و اَژدَها را نماد نبردِ ترسالی با خشک سالی می دانند. در این جستار انگاره ای دیگر دربارۀ سرشت برخی اَژدَهایان در داستان های اساطیری به پیش کشیده می شود.

زبان یک ملت مثل فرهنگ آن ملت، پدیده مقدسی است و طی قرن‌ها و هزاره‌ها همراه با حوادث و تجربه‌های خوش و ناخوش ساخته و پرداخته شده و تحت هیچ شرایطی نباید به آن دست‌اندازی و بی‌احترامی شود.

آنچه در پی می‌آید، سخنرانی دکتر حسن بلخاری ـ رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ـ در چهارمین همایش تجلیل از مفاخر همدان «همایش ملی هزاره باباطاهر» است: خوشا آنان که با ته همنشین‌اند همیشه با دل خرّم نشینند همین بی رسم عشق و عشقبازی که گستاخانه آیند و ته بینند

سعدی در توصیف و درک جمال محبوب خویش بر سر غیرت است: نامه حسن تو بر عالم و جاهل خوانم / نامت اندر دهن پیر و جوان اندازم

هدف اصلی این مقاله، بررسی ویژگی های زبانی جامی در نفحات الانس است و نویسنده کوشیده است تا با تحقیق در نفحات ، کاربرد لغات ، ترکیبات، افعال ، عبارات عربی ، عبارت های فعلی و اشتراک لفظی را جست و جو کند و میزان تاثیر آیات قرآنی و احادیث و اقوال مشایخ و امثال عربی را دراین کتاب بسنجد و برای شناخت بیشتر، ویژگی های دیگری مانند دوگان سازی ، کاربرد خاص کاف تصغیر و جا به جایی افعال و حروف رامتذکر شود و در ضمن از توجه جامی به آداب ورسوم صوفیان و فرهنگ عامه به عنوان یک ویژگی سبکی یاد کند.