مقاله

همواره در سخنرانی‌ها، مقالات و اشاراتم درباره تهران به این نکته پرداخته‌ام که این شهر فقط جسم و کالبد نیست و روح و جان نیز دارد. از دیدگاه من سیدعبدالله انوار از نمادها و نمونه‌های جان تهران است، زمانی را که با او در آپارتمان کوچکش درمحله آجودانیه می‌گذرانید این نکته را بیشتر درک می‌کنید، پژوهش، دانش و فرهنگ با تاروپود خانه‌اش عجین شده و جای جای این منزل رنگ و نشان از صاحبش دارد.

ابوالقاسم الهامی(متخلص به لاهوتی )در ۲۰ مهر ١٢٦٦ هـ ش در کرمانشاه ایران درخانواده ای فقیر ولی آزادیخواه و اهل شعرو ادب چشم به جهان گشود. پدرش میرزا احمد الهامی به سال ۱۲۶۴ ه ق. در تویسرکان متولد شد و در پنج سالگی به همراه خانواده، به کرمانشاه مهاجرت نمودند. اجداد الهامی همه مروّج شریعت بودند. میرزا احمد بعد از ازدواج وداشتن چند فرزند به شدت دچار درماندگی شد متوسل به حسین بن علی (ع) شد و چون حاجتش برآورده شد پس از آن در مدح و مصیبت اهل بیت شروع به سرودن اشعار نمود.

در اوایل اسفند 1378 کنگره ای به عنوان تجلیل از فرخی یزدی، شاعر آزادی خواه شهید، به ابتکار استان داری یزد در شهر یزد برگزار شد. متاسفانه در این کنگره نیز مانند بسیاری نظایر آن بیشتر به تشریفات و ظاهرسازی توجه شده بود تا به بیان حقایق درباره زندگی و آثار این شاعر هنرمند حقیقت گوی که جان خود را در راه آزادی گفتار و مطبوعات فدا کرد.

مقاله حاضر ‘ حاوی تبیین احوال ‘ آثار و افکار فرخی شاعر برجسته معاصر ایرانی است . قهرمانی که کوشش و جانبازی او در راه آزادی بر اهل نظر و نسل اندیشمند پژوهشگر بافراست ‘ پوشیده نیست . و باید انتظار داشت نام او به عنوان یک آزاداندیش حق طلب ‘ یک شاعر میهن دوست ترقیخواه و پاسدار حقوق انسانها ‘ جاودانه در تاریخ ایران به نیکی به جا ماند و قلبهای گرم و پاک میهن دوستان آزاده را حرارت وحدت و تحرک بخشد و بخصوص مساعی جمیل او در جهت تحکیم روحیه آزادیخواهی و زیستن آزادمنشانه ‘ منشأ اثرات خیر و مثمر ثمرات جدی باشد .

اسطوره سیاوش، با در نظر گرفتن جز به جزء ساخت مایه های آن، یکی از اصلی ترین و محوری‌ترین بخش ها در زنجیره اسطوره ای ایرانی است. این اسطوره یکی از پشتوانه های ساختاری شاهنامه به شمار می‌آید؛ به طوری که بیشتر داستان های پیش از این، در بُن مایه با آن یگانه اند و نقش زمینه ساز آن را دارند. سیاوش دارنده والاترین شخصّیت انسانی در اساطیر ایرانی؛ بویژه در شاهنامه است.

آذربرزین پسر فرامرز، یكی از یلان نامدار منظومه های حماسی پس از شاهنامه است. برای نخستین بار در بهمن نامه است كه آذربرزین بدون هیچ مقدمه ای وارد داستان می شود و پس از كین خواهی از بهمن، دیگر سخنی از او به میان نمی آید. در منظومه های دیگری مانند فرامرزنامه بزرگ و شهریارنامه، روایت هایی درباره چگونگی آشنایی فرامرز با مادر آذربرزین آمده و در منظومه اخیر، حتی آینده آذربرزین نیز پیش بینی شده است.

تحمل بارزترین مصداق مدارا و محور و پیام اصلی آن است تا آنجا که می‌توان گفت تمام مظاهر و جوانب مختلف مدارا، ناگزیر به‌ گونه‌ای بدان بازمی‌گردد. تحمل جلوه‌های متفاوتی دارد و به صورت‌های گوناگونی ظاهر می‌شود. از این رو جای آن دارد که نظر خواجة شیراز در این باره به تفصیل و تحت عنوان‌هایی جداگانه بررسی شود:

تامس نیگل (Thomas Nagel) از نویسندگان و اندیشمندانی است که در مقام استاد فلسفه و حقوق دانشگاه نیویورک، در زمینه فلسفه اخلاق، فلسفه سیاسی و معرفت‌شناسی پژوهش‌های وسیعی انجام داده و آثارش در غرب و به‌خصوص محافل دانشگاهی و روشنفکری، محل بحث و بررسی و مداقه است.

یک شاخۀ مهم از آثار تاریخی، سندها و آثار بازمانده از حیات و ممات و روابط و تجارت و قبالجات و ودایع میان مردم بوده و هست. تاریخ اجتماعی و اقتصادی، که در مکتب آنال و تاریخ‌نگاری جدید متمرکز شده، از تاریخ‌نگاری سیاسی ـ نظامی، فتوحات و تغییر موازنه‌های سیاسی فاصله می‌گیرد تا بتواند تصویری عینی و عمیق از حیات مردم و طبقات اجتماعی ارائه کند. تاریخ، بیانگر زندگی نیاکان ماست و نیاکان فقط امرا و پادشاهان نبوده‌اند، بلکه مردمان کوچه و بازار، شهرها و روستاها، عشایر و مهاجران، و سرانجام ابداعگران گمنامی هستند که در گوشه و کنار جهان آمده و آرمیده و کوشیده و زیسته‌اند، و بی‌آنکه نامی، حتی بر گوری باقی بگذارند، این جهان پراضطراب را ترک کرده و گذشته‌اند.

ريشه ثلاثی«ذ ک ر» به عنوان يکی از ريشه‌های پرکاربرد در قرآن کريم، از دو طيف کاربرد برخوردار است؛ طيف نخست با محوريت واژۀ «ذِکـْر» به معنای ياد کردن، و طيف دوم با محوريت واژۀ «ذَکَر» به معنای نر و نرينگی. واژۀ ذِکر در قرآن 76 مورد کاربرد دارد و بيشتر از 200 مورد هم مشتقات آن به کار رفته است. واژۀ ذَکَر نيز 14 مورد کاربرد مستقيم دارد و 4 مورد کاربرد هم‌خانواده‌های آن ديده می‌شود.