اخبار

همزمان با پنجاهمین سال درگذشت ولادیمیر مینورسکی نشست نقد و بررسی کتاب «ره‌آورد مینورسکی» برگزار می‌شود. این نشست با حضور ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، کاوه بیات، تاریخ‌نگار و گودرز رشتیانی، عضو هیات‌علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و مولف اثر برپا می‌شود. کتاب «ره‌آورد مینورسکی» به همت انتشارات هرمس منتشر شده که وضعیت ایران‌شناسی در روسیه و نقش و جایگاه مینورسکی را در مکتب ایران‌شناسی روسیه تبیین می‌کند.

یورگن هابرماس، اندیشمند ٨٦ ساله آلمانی بدون تردید بزرگ‌ترین فیلسوف اجتماعی و سیاسی زنده جهان است. تاكید بر حیات او صرفا به دلیل زندگی زیست‌شناختی‌اش نیست كه صدالبته در زمانه فقدان نام‌های برجسته‌ای چون او اهمیتی اساسی دارد. زنده بودن هابرماس پیش از هر چیز اما اشاره به حضور فعال و زنده او در حوزه عمومی (public sphere) دارد؛ عرصه‌ای سیاسی- فرهنگی و اجتماعی كه او خود بیش از هر كسی در صورت‌بندی مفهومی و نظری آن تلاش كرد و كوشید دگرگونی ساختاری آن را به ویژه در بستر تمدن و فرهنگ غربی نشان دهد.

از دو هزار سال پیش كه اپیكوروس فلسفه را به عنوان «درمان روح» معرفی كرد، همواره در پی آن بود كه استدلال منطقی را در جهت تخفیف و تشفی رنج و آلام بشری به كار گیرد. برخی فلاسفه حتی از این هم فراتر رفته و فلسفه را هنر زندگی خواندند. این فلاسفه، رسالت اصیل خود را به كارگیری اندیشه فلسفی در زندگی بشر می‌دانستند، تا آنجا كه دكارت و اسپینوزا فلسفه را به عنوان «تمرین خردمندی» دیدند و نیچه نسبت به فلسفه‌ا‌ی كه در قالب یك درس دانشگاهی سخت و رنج‌آور بود اعتراض داشت و این سبك نگرش به فلسفه را عامل تخریب فلسفه می‌دانست و در انتظار «درمانگران فیلسوف» بود.

ژاک رانسیر را شاید بتوان از بداقبال‌ترین متفکران معاصر در ایران دانست، نه به جهت اینکه اندیشه‌هایش در ایران نادیده گرفته می‌شود، بلکه درست به جهت اقبالی که به افکار و آرای او می‌شود. موضوعاتی که رانسیر درباره آنها کار می‌کند و می‌نویسد، آن‌قدر گسترده هست که گروه‌های‌ گاه معارضی را به خود جذب کند؛ از سیاست تا هنر، از ادبیات تا زیبا‌شناسی. همین تنوع و گستردگی که البته به لحاظ مضمونی از وحدت فلسفی برخوردار است موجب ترجمه‌های پراکنده و جسته‌گریخته اغلب در قالب کتاب‌هایی از او شده که معمولا از صد صفحه تجاوز نمی‌کند.

طی سال‌های اخیر ژاک رانسیر به یکی از بحث‌انگیزترین فیلسوفان فرانسه بدل شده است، از کتاب‌های زیادی که درباره او نوشته‌اند تا مقالات و شرح‌های گوناگون بر نظرات او در مجلات. رانسیر که کارهایش در دهه ٧٠ و ٨٠ میلادی اغلب حاشیه‌ای بود اکنون یکی از تأثیرگذارترین متفکران زنده بر هنرمندان و فعالان و نظریه‌پردازان است. نوشته‌های سیاسی او به جهت پیش‌فرض‌گرفتن اصل برابری بسیار مشهورند ولی در دهه گذشته کار فکری او بیشتر متمرکز بر زیباشناسی بوده است. اوج این تلاش را می‌توان در کتاب آخرش با عنوان «استسیس: ‌صحنه‌هایی از رژیم زیباشناسی هنر» دید که در آن بحث درباره نظریه زیباشناختی خود را بسط می‌دهد.

روز شنبه ٣٠ آبان، نشست «شریعتی و امروز» به مناسبت تولد دکتر شریعتی، از سوی انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی در سالن غدیر دانشکده علوم انسانی برگزار شد. در این نشست، دکتر قدیر صدری، استاد اندیشه سیاسی و احسان شریعتی، فیلسوف سیاسی معاصر و فرزند دکتر شریعتی، سخنرانی کردند.

شهرام پازوکی در همایش «حکمت و معنویت» به مناسبت روز جهانی فلسفه: آیا در هنر اسلامی چیزی به نام معرفت و حکمت داریم یا نه؟ در پاسخ به این سؤال دو دسته آرا وجود دارد؛ دسته اول معتقدند این دو به صورت مطلق با هم رابطه دارند و هنر هیچ‌گاه از دین جدا نبوده است. سنت‌گرایان و افرادی مثل سیدحسین نصر از این دسته‌اند. در همین دسته فیلسوفانی هم مثل هگل بر این باورند که دین، هنر و فلسفه از جلوه‌های اصلی امر مطلق‌اند ولی امروز زمان هنر به پایان رسیده است. چون دیگر نمی‌تواند حقیقت را نمایش دهد.

آمارتیاسن برنده هندی جایزه نوبل اقتصاد است که در سوم نوامبر سال ۱۹۳۳ چشم به جهان گشود. وی استاد فلسفه و اقتصاد است و به سبب مشارکت‌هایش در نظریه‌های توسعه انسانی و اقتصاد رفاه شناخته شده‌ است. آقای فریدون مجلسی که در معرفی آثار آمارتیاسن در این سالها کوشا بوده، می‌گوید: «آمارتیاسن می‌گوید انسانهای فرهیخته که تنوع هویتی دارند، حوزه‌های ارتباطی و دوستی‌شان گسترش می‌یابد، با جوامع مختلف خود را تطبیق می‌دهند و ضد خشونت عمل می‌کنند. به عقیده او هویت سرشت و سرنوشت نیست که انسان محکوم به قرار گرفتن در یک قالب انحصاری آن باشد. یک هنرمند عرب با هنرمند هم‌رشته اروپایی یا چینی خود مشترکات و قرابتهایی بسیار بیش از یک هموطن عادی خود ممکن است داشته باشد

سودجویی و منفعت طلبی یکی از ویژگیهای طبیعی و غریزی انسان است و شاید انسانی را نتوان یافت که عملی را انجام دهد و طالب هیچ سودی نباشد. انسانها ذاتاً بازرگان پیشه‌اند و هنگام انجام هر عملی ناچار به سودهای احتمالی آن می‌اندیشند و چنانچه عملی فاقد هرگونه سودی باشد، بدیهی است که هیچ انسانی انگیزه‌ای برای اقدام به آن نداشته باشد. همین سودگرایی سبب شده است که یکی از رایج ترین الگوهای رابطة بین خدا و انسان رابطة بازرگان با بازرگان باشد.

مریم آموسا: آیین رونمایی سه کتاب «سرامیک»، «طلسم» و «نمکدان» اثر پرویز تناولی که ازسوی نشر نظر و انتشارات بن‎گاه تجدید چاپ شده‌اند، با حضور پرویز تناولی، علیرضا سمیع‌آذر و محمود بهمن‌پورمدیر نشر نظر عصر جمعه، 29 آبان‌ماه، در گالری «آرت‌لانژ» برگزار شد. همزمان با این مراسم مجموعه‌ای از آثار پرویز تناولی در قالب نمایشگاهی افتتاح شد. در این نمایشگاه برای نخستین بار مجموعه‌ای از آثار گرافیکی تناولی در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفت.