اخبار و گزارش

همایش «زن در تاریخ محلی ایران(منطقه جنوبی)» با سخنرانی رضا صالحی‌امیری، رئیس کتابخانه ملی، دکتر منصوره اتحادیه نظام‌مافی، مدیر نشر تاریخ ایران و تاریخ‌نگار، دکتر شیرین بیانی، تاریخ‌نگار دوره مغول و دکتر نزهت احمدی دبیر عملی همایش چهارشنبه (2 دی‌ماه) در ساختار آرشیو ملی برگزار شد.

نسخه خطی کتاب «نهج‌‌البلاغه» از آثار دوره قاجار و شاهکار کتاب‌آرایی این دوره محسوب می‌شود که به خط ارسنجانی کتابت شده است.

گنجینه بی نظیر و ارزشمند، افزون بر ۲۵۰ نسخه خطی و چاپ سنگی نفیس از مولانا جلال‌الدين بلخي و شمس تبريزي در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود که در اين ميان بيش از دويست نسخه منحصر به فرد از «مثنوي معنوي» جلب نظر مي‌کند.

طرح «دانشنامه هنر ایران» با ویراستاری علمی دکتر یدالله غلامی، در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی آغاز به کار کرد. به گزارش دبا، دکتر یدالله غلامی مدیر طرح «دانشنامه هنر ایران» در این باره گفت: نقاط عطف در سیر هنر ایران و تمایز سبکهای درونی آن وابسته به رویدادهای تاریخی و فرهنگی است، و اصول هنر ایرانی را می‌توان در مداومت، تکامل و پیوندهای فرهنگی جستجو کرد. وی افزود: با توجه به اینکه هدف مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی از آغاز تألیف دانشنامه‌هایی تخصصی علاوه بر دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بوده و مرکز اساساً دارای مناسبترین بستر برای این نوع از کار علمی است، به طرح «دانشنامه هنر ایران» نیز پرداخته است. کتاب مورد نظر یک دائرةالمعارف است و نظام الفبایی خواهد داشت و مراجعه کننده را به آسانی به مجموعه‌ای کافی از آگاهیها راجع به یک موضوع خاص در زمینه هنر ایران خواهد رساند.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی برخی از تازه‌ترین واژه‌های مصوب در حوزه‌های ورزش، آمار، فناوری اطلاعات و علوم گیاهی را اعلام کرد. در ماه‌های آبان و آذر سال جاری، چندین گروه تخصصی واژه‌گزینی در شورای واژه‌گزینی فرهنگستان حضور یافتند و صدها واژه در حوزه‌های مختلف به تصویب رسید. معادل‌های مصوب نیز تا سه سال در صورت دریافت پیشنهادها و معادل‌های بهتر قابل تغییرند.

دبا: دانشجویان دانشکده مطالعات جهان از مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی دیدن کردند. به گزارش دبا روز سه شنبه اول دی ماه، تعدادی از دانشجویان دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران از مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی دیدن کردند. در این دیدار دانشجویانی از کشورهای فرانسه ، آمریکا ، هلند و اسلواکی که در " گروه مطالعات ایران " این دانشکده مشغول تحصیل می باشند حضور داشتند.

تاریخ اجتماعی به مثابه یك رویكرد یا ژانر یا رهیافت نو در تاریخ‌نگاری در ایران بسیار جدید است و آثاری كه به طور خاص و با در نظر داشتن مطالعات جدید این حوزه به زبان فارسی موجود باشد، انگشت‌شمارند، اگر نگوییم به دو یا سه كتاب ختم می‌شوند. البته در میان آثار قدیمی‌تر می‌توان كتاب‌هایی را یافت كه در آنها شاهد قوت گرفتن رویكرد اجتماعی به تاریخ هستیم، یا حتی برخی آثار دقیقا با این عنوان نگاشته شده‌اند، مثل تاریخ اجتماعی راوندی یا تاریخ اجتماعی عصر قاجار سعید نفیسی. اما به عنوان یك ژانر جدید تاریخ‌نگاری كه از دهه ١٩٦٠ میلادی رواج یافته، با فقر شدید منابع و پژوهشگران در این حوزه به زبان فارسی مواجه هستیم.

صفحه اول روزنامه های امروز چهارشنبه 2 دی

ضیاء موحد می‌گوید: همه ملت‌هایی که در جوار هم هستند از یکدیگر تاثیر پذیرفته‌اند و بر همین مبنا حداقل در حوزه مضمون‌پردازی شعر فارسی و عرب از همدیگر تاثیر گرفته‌اند. این شاعر و منطق‌دان درباره تاثیرگذاری ادبیات فارسی و عرب بر هم، گفت: تاثیر این دو زبان بر همدیگر زیاد است. در تاریخ ادبیات می‌بینیم که بسیاری از شاعران ادبیات عرب ایرانی بوده‌اند. اما مساله این نیست؛ چون این طبیعی است که ملت‌های کشورهای مجاور از همدیگر تاثیر پذیرفته‌ باشند، اما در حوزه شعر، مهم بحث زبان و تحولات زبانی است وگرنه شاعران بسیاری مضامین خود را از دیگر شاعران گرفته‌اند.

یلدا را بلندترین شب سال می‌دانند اما هنوز به‌طور دقیق مشخص نشده که قدمت این آیین کهن به کدام دوره از تاریخ می‌رسد. باستان‌شناسان اما معتقدند شب یلدا در چهارچوب تقویم و گاه‌شماری ایرانیان ثبت شده و قدمت این آیین به ۷ هزار سال قبل می‌رسد. آن‌ها به ظروف سفالی دوره پیش از تاریخ اشاره می‌کنند که نقوش حیوانی ماه‌های ایرانی مانند قوچ و عقرب در چهارچوب تقویم‌ ایرانی حک شده‌است. خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ با‌توجه به اینکه در طول دوره‌های مختلف تاریخی و پیش از تاریخ نقوش مربوط به آیین‌ها و مراسم ایرانی کمتر در کتیبه‌ها و یافته‌های باستان‌شناسی مشاهده شده، اما باستان‌شناسان معتقدند که آیین مربوط به شب یلدا را می‌توان تا 7 سال قبل‌تر در چهارچوب تقویم ایرانی ردیابی کرد.