«مناظرۀ روزه و عید» رساله ای است به قلم یکی از نویسندگان دربار آق قوینلوها و سپس سلاطین عثمانی به نام حکیم الدین ادریس بن حسام الدین علی بدلیسی یا بتلیسی. بدلیس یکی از شهرهای کردنشین آناتولی شرقی است و حکیم الدین ادریس نیز احتمالاً در همین شهر متولد و بزرگ شده است.
عید فطر از بزرگترین اعیاد اسلامی است که پس از پایان یک ماه امساک و سر بر آستان الهی ساییدن و عبادت می آید. در این مقاله پاره ای از آداب و رسوم و مناسک عید فطر که دارای ویژگی مستقل در همه نقاط ایران اسلامی است نظیر رؤیت هلال ماه شوال، خیرات برای اموات، ختم قرآن و پرداخت فطریه، الوداع خوانی در شب عید فطر، نان ها و غذاهای روز عید فطر و ... ارائه شده است.
طائف شهری است در شرق مکه مکرمه در عربستان که در سال هشتم هجری به دست رسول خدا (ص) فتح شد. در طائف مسجد و زیارتگاه عبدالله بن عبّاس، از صحابه برجسته پیامبر، و زیارتگاهها و اماکنی منسوب به آن حضرت وجود داشته که وجود این آثار، باعث شده است که شماری از نویسندگان مسلمان در دورههای مختلف، به نگارش رسالهها و تألیفاتی درباره طائف و فضایل و اماکن متبرکه آن اقدام کنند. در این مقاله، تلاش شده تا ضمن ارائه کتابشناسی جامعی از آثار تألیف شده درباره این شهر، ویژگیهای کلی و اهمیت آنها به طور اجمالی بیان گردد.
واژه «عید» هم در استعمال و کاربرد عرفی آن و هم در نگاه اولیای بزرگ الهی تداعیکننده مسرت و ابتهاج و شادمانی است و بدون شک در مورد عید فطر نیز این خصیصه وجود دارد. اما همان گونه که اهل حکمت و اندیشه و نیز اهل معرفت و شهود در جای خود بیان داشتهاند سطح خوشحالی و شادمانی به میزان درجهای که انسان شادمان در آن قرار دارد متفاوت است. برخی درحد توهم و تخیل هستند لذا شادمانی آنان نیز درهمان حد است و دستهای درحد تعقل هستند لذا شادمانی آنان نیزعقلانی است. اما زمرهای دیگر هستند که اهل شهود و مشاهدات قلبی و علوم حضوریاند و سرور و ابتهاج و عید آنان نیز باید در آن مرحله و منزلت ارزیابی شود.
در آغاز این مقاله گفته شد که مندرجات برخی از «یشت»های اوستا بهخوبی نشان میدهد که ایران در ادب حماسی، پیشینهای بس کهن و پربار داشته است. در تألیفات نویسندگان یونانی و رومی نیز گزارشها و اشارههایی به ادبیات حماسی در زمان مادها و هخامنشیان هست. این اخبار، هر چه جلوتر میآییم، در نوشتههای پهلوی و بیزانسی و ارمنی و بهویژه در عربی و فارسی بیشتر میشود؛ ولی از بخت بد، از خود آثار حماسی به زبانهای ایرانی کهن و میانه، جز «یادگار زریران» به پهلوی که باید آن را برای زمان خود حماسهای دینی دانست
عطار، “پرده بازی” ، “خیال بازی” و “بازی خیال” را تقریبن به یک معنی به کار می بَرَد و این معنا ظاهرن برابر است با آن چه در زبان عربی به آن “خیالُ الظّل” می گفته اند. از این بیت خاقانی (دیوان، برگ ۲۲۷)
در هر دینی گستره عظیمی از عبادات و مناسک و شعائر وجود دارد و هریک از دینداران، مطابق ذوق و استعداد خود به یک یا چند عبادت تعلق خاطر پیدا میکند. مولانا از کسانی است که عشق فراوانی به روزه دارد و در آثار خود عاشقانه روزه و ماه رمضان را میستاید. بهنظر میرسد این عشق فراوان مولانا به کمخوری و روزهداری، گذشته از ذوق شخصی، نتیجه آموزشهای برهانالدین محقق ترمذی بوده است.
«جنبشهای» تاریخی با کسب قدرت، حوزههایی هرچه دورتر را در خود ادغام مینمایند. مورد اخیر، مورد انسانگرایی عصر نوزایی است که تأثیر خود را در ورای هنرها تا فلسفه، اندیشه سیاسی، دین، دیدگاههای اجتماعی و فعالیت اقتصادی گستراند. خلاصه تأثیر انسانگرایی عصر نوزایی به مثابه جنبش فرهنگی و یا عقلی را میتوان عاملی تفکیکناپذیر در شکلگیری آن ویژگیهای بزرگتری دانست
رساله های فارسی خطی محفوظ در کتابخانه آستان قدس و دیگر کتابخانه ها در قالب مجموعه ای به نام رسائل خطی فارسی، به همت نجیب مایل هروی و با همکاری گروه تصحیح متون آن بنیاد، به رشته طبع درآمده است. این مجموعه در قالب دفترهای اول تا دوازده از سال 1368 تا 1392 مجموعا در 3133 صفحه وزیری منتشر شده است. نویسنده در نوشتار حاضر، گزارشی از دفاتر مذکور به دانشوران علوم و فنون مخطوطات، ارائه می کند.
تازه تریــن کتــاب دکتــر شمیســا بــا تعبیــری برگرفتــه از راحة الصــدور شاهِ نامه نامیـده شـده اسـت. ایـن اثـر مجموعـه یادداشـتهای ایشـان دربـارۀ فردوسـی و شـاهنامه اسـت کـه در طـول ِ چنـد سـال بـر حواشـی شـاهنامۀ تصحیـح ژول مـول و سـپس چـاپ مسـکو نوشـته و اخیـراً در قالـب کتابـی در بیسـت فصـل منتشـر شـده اسـت. در ایـن کتـاب گاهـی اشـارات، حدسـها و پرسشـهای جدیـد و تأمل برانگیـزی دیـده می شـود و بـه رغـم تنـوع موضوعات وِ حجـم نسـبتا ِ زیـاد آن (نهصـد صفحـه) بسـیاری از مطالـب به اختصـار و گـذرا مطـرح شـده که محتملا ناشی از شکل یادداشتی اصل آنهاسـت. در ایـن مقالـه پیشـنهادهایی دربـارۀ بعضـی نظریـات و دریافتهـای شـاه نامه هـا آورده شـده اسـت.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید