مقالات

موضوع بندی

جستجوی الفبایی

امیر معزی |
ابوحمزه خراسانی | مریم صادقی (د 290 ق / 903 م)، از مشایخ صوفیۀ خراسان.
ابوسعید رستمی | محمدعلی لسانی فشارکی محمد بن محمد رستمی اصفهانی، شاعر عربی‌سرای دستگاه صاحب بن عباد (326-385 ق).
الجامع لمفردات الادویة و الاغذیة |
تنظیمات | علی اکبر دیانت تَنْظیمات، یـا تنظـیـمـات خـیـریـه، نهضت نـوگـرایـی و اصلاح‌طلبی در ساختار سیاسی ـ حقوقی، فرهنگی و اجتماعی جامعۀ عثمانی در سدۀ 13ق/ 19م.
ابن مریم | ابوالحسن دیانت ابوعبدالله محمد بن محمد بن احمد، شريف مليتی مديونی تلمسانی (د پس از 1014ق / 1605م)، فقيه مالكی، مورخ و اديب.
ابن بلدی | محمد عبدعلی اِبْنِ بَلَدی‌، شرف‌الدين‌ ابوجعفر احمد بن‌ محمد بن‌ سعيد بن‌ ابراهيم‌ تميمی‌ (مق‍ 566 ق‌/ 1171 م‌)، وزير مستنجد بالله‌ خليفۀ عباسی‌. او در سفری‌ كه‌ مقتفی‌ ــ خليفۀ عباسی‌ و پدر مستنجد ــ به‌ شهر واسط كرد (554 ق‌/ 1159 م‌)، از طرف‌ خليفه‌ به‌ حكومت‌ آن‌ شهر منصوب‌ شد (بنداری‌، تاريخ‌ آل‌ سلجوق‌، 265). سپس‌ د...
باتو | مصطفی موسوی باتو، پسر جوجی (پسر ارشد چنگیز)، بنیادگذار شاخۀ غربی امپراتوری مغول، مشهور به اردوی زرین (ﻧﻜ : ﻫ د، آلتین اردو). واژۀ باتو در زبان مغولی به معنای استوار، وفادار، معتبر و معمتد است (ﻧﻜ : لسینگ، ذیل باتو). باتوجه به سالهای عمر و تاریخ درگذشت باتو، می‌توان گفت که وی در 602ق/ 1206م زاده شده است (ﻧﻜ : رشیدالدین، 1...
بازنامه ها | محمدعلی مولوی بازْنامه‌ها، کتابهای در تربیت و نگاهداری باز و دیگر پرندگان شکاری و آیین شکار با آنها و روش معالجۀ آنها. رواج شکار با باز و دیگر مرغان شکاری از دورانهای باستان در خاور و باختر، به‌ویژه در چین و هندوستان و ماوراءالنهر و ایران و بین‌النهرین و مصر و یونان، دلبستگی مردمان به این نوع شکار، نقش اقتصادی آن، پیچیدگی ...
آشوریان، اتحادیۀ جهانی | میترا آقامحمدحسنی آشوریان، اتحادیۀ جهانی \ettehādiy(yy)e-ye jahānī-ye āšūriyān\، نهادی متشکل از نمایندگان جوامع و سازمانهای آشوری در سراسر جهان.
دهر | احمد پاکتچی مفهومی خداشناختی بازمانده از دورۀ پیش از اسلام که در قرآن کریم باور مربوط به آن، به نقد گرفته شده، و در احادیث نیز از آن سخن آمده است.
افیون قره حصار | علی اکبر دیانت استان و مركز استانی در بخش غربی آناتولی داخلی در تركیه كه امروز به اختصار افیون نامیده می‌شود.
میان لالان، قله | سیما صفری قله‌ای واقع در شرق روستای لالان.
ایس کمر، کوه | ناصر پازوکی طرودی ایس‌کمر، کوه \ kūh-e īs-kamar\ یا اسبی‎کمر، اسپیدکمر، سپیدکمر، سفیدکمر، کوهی سنگی واقع در شمال منطقۀ اوسون. این کوه با بلندی حدود 200‘ 3 متر از سطح دریا در °51 و ´25 طول ‌شرقی، و °35 و ´52 عرض ‌شمالی واقع است.
آدمک و سازویی، دره ها | سیما صفری آدمک و سازویی، دره‌ها \ darrehā-ye ādamak va sāzūyī\ ، دره‌هایی کوچک در منطقۀ هزاردرۀ لواسان.
آراکان | مجدالدین کیوانی آراکان، یکی از 7 ایالت جمهوری برمه (فرانسوی: بیرمانی) به مساحت 760’36 کمـ2، غربی‎ترین بخش برمۀ سفلى واقع بین رشته‌کوههای آراکان یوما1 در شرق، خلیج بنگال در غرب، بنگلادش در شمال غربی، و مصب رود ایرّاوادّی2 در جنوب. آراکان مسکن اعقاب اقوامی مغولی بوده است که در حدود 4 قرن پیش از میلاد از چین غربی و فلات تبت به ...
آسفی | عباس زریاب خویی آسَفی، یا اَسَفی، اَسْفی (به فرانسه و انگلیسی سَفی، به پرتغالی سَفیم)، شهری بندری در ساحل اقیانوس اطلس در مراکش واقع در چند کیلومتری جنوب کاپ کنتین. دارای 000‘129 نفر جمعیت (سرشماری، 1971م). اکنون دومین بندر مهم مراکش است. فسفات استخراج شده از «یوسفیه» (لوئی ـ ژانتیلِ پیشین) از این بندر صادر می‎شود. آسفی مرکز...
آقاخان کرمانی |
بابر | سید محمد سیدی بابُر، ابوالقاسم میرزا (825-861ق/ 1422-1475م)، فرزند بایسنقرمیرزا و نوادۀ شاهرخ تیموری. وی از 851 تا هنگام مرگ، در مازندران، خراسان و اندک زمانی در فارس و عراق عجم فرمان راند (حافظ ابرو، 2/ 812؛ اسفزاری، 2/ 189). بابر که از دو برادر خود علاءالدوله و محمد کوچک‌تربود، در زمان شاهرخ از عنایات شاهانه بهره‌ای نداش...
آذری | هادی عالم زاده آذری، سبکی در معماری اسلامی ایران، منسوب به آذربایجان، مشهور به سبک مغول یا ایرانی ـ مغول و مقارن با دورۀ حکومت ایلخانان بر ایران (654-736ق / 1256-1336م). پژوهشگران تاریخ هنر و معماری، غالباً دوران 1400 سالۀ هنر و معماری ایران بعد از اسلام را به سلسله‎های مهم حکومتی نسبت داده و زیر عنوانهای سده‎های نخستین، دو...
اصل موضوع* |
ابن حنزابه |
ابن خصیب، ابوعلی | غلامرضا جمشیدنژاد اِبْنِ خَصيب‌، ابوعلی‌ احمد بن‌ اسماعيل‌ بن‌ خصيب‌ انباری‌ بصری‌ (د ح‌ 290 ق‌/ 903 م‌)، شاعر و راوی‌ ادب‌ عربی‌ ملقّب‌ به‌ نطّاحه‌ (به‌ نوشتۀ صفدی‌، 6/ 248، بی‌تشديد طاء). خاندان‌ ابن‌‌خصيب‌ از شهر انبار برخاسته‌ بودند، اما جدّ او ابونصر خصيب‌ بن‌ عبدالحميد والی‌ مصر شده‌ بود (صفدی‌، همانجا؛ ياقوت‌، 2/ 227، 2...
ابن شداد، عزالدین | عبدالمحمد روح بخشان عزالدین ابوعبدلله محمد بن علی بن ابراهیم بن شداد انصاری حلبی (ذیحجۀ 613- صفر 684ق / 1217-1285م)، دبیر، وزیر و مورخ روزگار ایوبیان و مملوکان.
ابن خلوف | عباس حجت جلالی اِبْنِ خَلَوف، شهاب‌الدين ابوالعباس احمد بن محمد (3 محرم 829- 899 ق/ 15 نوامبر 1425-1494 م)، اديب، كاتب و شاعر مالكی. سخاوی (2/ 122) او را خلوف ناميده است.
جعبری، برهان الدین | فرامرز حاج منوچهری جَعْبَری، برهان الدین ابواسحاق ابراهیم بن عمر (ح 640- رمضان 732ق / 1242- ژوئن 1332م)، مقری، محدث، فقیه شافعی و نویسندۀ پرکار شهر الخلیل.
تکفیر |
جاد المولی | هادی نظری منظم جادَ الْمولى، محمـد احمد (1300-1363ق/ 1883-1944م)، ادیب، دانشمند و مؤلف مصری. شرح حال جامعی از زندگی این نویسنده و محقق معاصر در دست نیست. اشارات منابع نیز جملگی مختصر و گاه تکراری است. جاد المولى در 1300ق زاده شد (کحاله، 8/ 244؛ زرکلی، 6/ 23)، اما به زادگاه او اشاره نشده است.
ثالیس ملطی |
ابن ناظم |
حارث بن ابی اسامه | فرامرز حاج منوچهری ابومحمد حارث بن محمد تمیمی (شوال 186 ـ ذیحجۀ 282 / اکتبر 802 ـ فوریۀ 896)، محدث بغدادی و یکی از صاحبان مسانید ثمانیه. خطیب بغدادی نسب کامل او را در اثر خود نقل کرده است (8 / 218؛ نیز سمعانی، 1 / 479).
کفشدوزک | مروارید رفوگران کَفْشْدوزَک، حشره‌ای کوچک با کاربردهایی در فرهنگ مردم.
ساوالان |
سوگواری |
دقایقی مروزی | ناهید دادبه شمس‌الدین محمد، از شاعران پارسی‌گوی اواخر سدۀ 6 و احتمالاً اوایل سدۀ 7 ق / 12 و 13 م، که عوفی، مؤلف لباب الالباب، احتمال می‌دهد که او را در بخارا دیده باشد (1 / 212).
افیسیان | بخش ادیان، اساطیر و عرفان افیسیان \ofīsiyān\ (از اُفیس یونانی: «مار»)، فرقه‌ای از گنوسیسیان، یا گروهی از فرق گنوسیسی، که اهمیتی خاص برای مار قائل بودند و آن را بزرگ می‌داشتند. مذهب افیسیان در سدۀ 2 م، در امپراتوری روم، طرف‌دارانی یافت و تا چند سده پس‌ از آن هم دوام آورد. این نام به گروههایی همچون ناسینیها، شیثیان (ستیان) و پراتها نیز ...
آکرمان |
آجری | محمدعلی مولوی آجُرّی، ابوبكر محمد بن حسین بن عبدالله (ح 280-360ق / 893-971م)، فقیه و محدث. در محلۀ درب الآجر در غرب بغداد زاده شد. بیشتر رجال‌شناسان، مذهب او را شافعی گفته‌اند، اما برخی نیز وی را حنبلی دانسته‌اند. مشایخ او در حدیث ابومسلم كَجّی، ابوشعیب حَرّانی، احمد بن یحیى حُلْوانی، جعفر بن محمد فاریابی، مفضل بن محمد جند...
ارس بزان، قله | مجید یاسینی ارس‌بزان، قله \ qolle-ye aras-bozān\ ، قله‌ای واقع در قسمت میانی خط‌الرأس قلۀ پالون‌گردن و قلۀ سینه‌زا. این قله از سمت شمال با شیبی بسیار تند به درۀ بزرگ بطارکلا از استان مازندران، از سمت جنوب با شیب بسیار تند و پرتگاه به درۀ مهم و اصلی لار بزرگ، از سمت شرق به قلۀ سینه‌زا، و از سمت غرب به قلۀ قبله منتهی می‌گر...
آهار، رود | علی کرم همدانی آهار، رود \ rūd-e āhār\ ، از ریزابه‌های رودخانۀ جاجرود. این رودخانه به درازای 15 کمـ و حوضۀ آبریزی حدود 94 کمـ2 از کوههای آهاربشم (ارتفاع: 125‘ 3 متر) و تاربیشه (ارتفاع: 229‘ 3 متر) سرچشمه می‌گیرد و در جهت جنوب خاوری جریان می‌یابد و در حوالی آبادی آهار، آب رودخانه‌های آب پشکنک و شکرآب را دریافت می‌کند و سرانج...
امیراحمدی، خانه |
نیاوران، بوستان | شیوا جعفری بوستانی در محلۀ نیاوران. بوستان نیاوران با وسعت حدود 000‘ 62 مـ2، در انتهای شرقی خیابان نیاوران (باهنر)، ابتدای خیابان پاسداران در منطقۀ 1 شهرداری تهران واقع است
حارث بن کعب، بنی | سید محمد سیدی عنوان یکی از قبایل مشهور عرب قحطانی که در برخی از منابع بَلحارث نیز نامیده شده‌اند. نسب این تیره به کهلان می‌رسد و نسب‌شناسان عرب زنجیرۀ تبار آنان را از حارث این‌گونه نوشته‌اند: حارث بن کعب بن عمـرو بن اعُلة بن جَلْد بن مـالک بن اُوَد بن زید بن کهلان (نک‍ : ابن‌حزم، 416؛ کلبی، 1 / 268). حارث دو فرزند به نامها...
ابومنصور ثعالبی |
تمگروت | پرویز امین تَمْگْروت، یا تمجروت، تامکروت، تمکروت، روستایی در 20 کیلومتری شهر زاگوره در جنوب مراکش در کرانۀ چپ وادی (رود) درعه.
توارد | علی میرانصاری تَوارُد، یا توارد خاطر، خاطرین و یا فکرین، بر وزن تفاعل از فعل «وَرَدَ، وروداً»، در لغت به معنای «رسیدن دو نفر با یکدیگر در یک جای و از یک سرچشمه آب گرفتن» است، ولی در بلاغت ادب فارسی، از مباحث دانش بدیع به شمار می‌رود که دو شاعر بدون آگاهی از حال و سخن یکدیگر و بدون آنکه شعر یکدیگر را دیده باشند، مضمون واحدی...
ابن طاهر |
ابن حذاء | مریم صفوی اِبْنِ حَذّاء، ابوعبداله‌ محمد بن‌ يحيی‌ تميمی‌ قُرطبی‌ (347-416 ق‌/ 958-1025 م‌)، فقيه‌، محدث‌، اديب‌ مالكی‌. وی‌ در علم‌ تعبيررؤيا نيز بصير بود (قاضی‌ عياض‌، 4/ 733؛ ذهبی‌، سير، 17/ 444). در تاريخ‌ ولادتش‌ اختلاف‌ است‌: بيشتر كسانی‌ كه‌ از او ياد كرده‌اند، از جمله‌ پسرس‌ ابوعمر، تولد او را در محرم‌ 347 ق‌ ن...
آرامی | احمد تفضلی آرامی، نام زبان و قومی سامی که سرزمین اصلی آنان احتمالاً شمال عربستان بوده است، اینان در زمانی پیش از سدۀ 12ق‌م به‌تدریج به شام و بین‎النهرین و آسور و بابل راه یافتند و در این سرزمینها مستقر شدند و توانستند حکومتهای کوچک مستقلی در نواحی شام تشکیل دهند. در سدۀ 11ق‌م حکومت بیت ـ ادینی1 را در کنار رود فرات تأسیس...
ازنیق | علی اکبر دیانت اِزْنیق، بخش و شهری باستانی در کنار دریاچه‌ای به همین نام، واقع در شمال شرقی استان بورسه (بورسا) در ترکیه.

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام