مقالات

موضوع بندی

جستجوی الفبایی

کریو | حسن روشان , مهدی رستمی کِریو، پیمانی دوسویه میان دو خانواده در کرمانجهای خراسان که با کیفیتی خاص، در آیین ختنه‌سوران منعقد می‌شود و به‌صورت بین‌النسلی تداوم می‌یابد.
فیروزشاه نامه | حسن ذوالفقاری فیروزْشاهْ‌نامه، یا داراب‌نامۀ بیغمی، از داستانهای بلند و مشهور ایرانی به روایت مولانا محمد بیغمی.
عرفه |
عقدکنان |
خیاو یا مشکین شهر | محمد جعفری (قنواتی) خیاوْ یا مِشْکینْ‌شَهْر، عنوان کتابی از غلامحسین ساعدی (1314- 1364 ش/ 1936-1986 م)، که با هدف تک‌نگاری مردم‌نگاری تألیف شده، و شامل آگاهیهای مردم‌نگاری و فولکلوریک از شهرستان مشکین‌شهر است.
قلمستان، بوستان | علی محمد مرادیان منفرد بوستانی محلی در محلۀ باغ‌فردوس شمیران، واقع در منطقۀ 1 شهرداری تهران.
افشار، باغ | سیما صفری افشار، باغ \ bāq-e afšār\ ، باغی در مسیر صعود به قله‌های کلک‌چال و لزون، در میانۀ درۀ وزباد، بالاتر از گلاب‌دره.
آرمان، مجتمع مسکونی | ناصر پازوکی طرودی آرمان، مجتمع مسکونی \ mojtama’-e maskūnī-ye ārmān\ ، مجتمعی واقع در حد فاصل پارک جنگلی لتیان و روستای سبوبزرگ، در شرق شهر لواسان. این مجتمع در اواسط دهۀ 1380 ش، در میان یکی از دره‌های دامنۀ جنوب غربی کوه آلون که در جهت شمال ـ جنوب امتداد دارد و با جادۀ آسفالتۀ سبوبزرگ به پارک جنگلی لتیان متصل می‌شود، توسط گرو...
حوامیم |
آغاحسین | علی اکبر دیانت آغاحُسِیْن، یا آقاحسین پاشا، معروف به آغا‌پاشا (1190-1265ق / 1776-1849م) فرمانده ینی‌چری و وزیر عثمانی در دورۀ سلطنت محمود دوم. در شهر اَدِرْنه دیده به جهان گشود و همراه پدرش حاج مصطفى که اهل روسچوق بود به «بندر» آمد و در همان‌جا به جرگۀ ینی‌چریها پیوست و آنگاه به استانبول آمد. در تشکیلات ینی‌چری، مدارج ترقی ...
اسمردیس |
آرد | معصومه ابراهیمی آرْد [ārd]، گرد نرمی که از آسیا کردن دانه‌های غلات و برخی دانه‌های دیگر به دست می‌آید. نان (ه‍ م) اصلی‌ترین فرآوردۀ آرد، و در اکثر جوامع قوت غالب انسان به شمار می‌رود. اهمیت نان در جوامع مختلف به حدی است که گاه در «زبان استعاره‌ایِ غذا» نان را نماد ارزشمندی و قداست خوراکها می‌دانند. در بسیاری از شهرها و روستا...
ارس | عنایت الله رضا اَرَس [aras]، رودی که از ترکیه سرچشمه می‌گیرد و ضمن گذر از مناطق کوهستانی آرارات و مرز جمهوری اسلامی ایران با جمهوریهای ارمنستان و آذربایجان به دریای خزر می‌ریزد. در نوشته‌های مربوط به یونان و روم باستان، نام ارس به صورت آراکسس و در نوشته‌های متأخر به صورت ارکس آمده است.
حجامت* |
حروریه* |
احمد وفیق پاشا | علی اکبر دیانت اَحْمَدْ وَفیقْ پاشا (23 شوال 1238-22 شعبان 1308ق/ 3 ژوئیۀ 1823-2 آوریل 1891م)، دولتمرد، مترجم و نویسندۀ ترک که در دورۀ سلطنت عبدالحمید ثانی، 2 بار به صدارت رسید. احمد در استانبول متولد شد. پدرش روح‌الدین و پدربزرگش یحیی ناجی، از مترجمان دیوان همایون بودند (ثریا، 1/ 308، 2/ 420؛ اینال، V/ 651). یحیی ناجی نلقب...
اصفر | محمدرضا ناجی واژه‌ای عربی است به معنی زرد. لغت‌شناسان عرب آن را از اضداد (ابوطیب، 1 / 424) و یا شبیه به اضداد (ابن انباری، 160) شمرده، و ازاین‌رو گاه آن را به معنی سیاه گرفته‌اند. مفسران قرآن نیز در تفسیر آیاتی كه این واژه در آن به كار رفته (بقره / 2 / 69؛ مرسلات / 77 / 33)، هر دو معنی را به اختلاف گفته‌اند. در شعر كهن عر...
اخوت |
ابن سدید | سید علی آل داوود اِبْنِ سَديد، فخرالدين ماجد بن ابوالفضائل بن سناء الملك، مشهور به عبدالله بن سديد قبطی (د 833 ق/ 1430 م)، از كاركنان ديوان در عصر مماليك. او به ابن مُزَوِّق نيز شهرت داشت و نياكانش از كاتبان و دبيران بودند (ابن حجر، 8/ 217). شغل اصلی وی كارگزاری ديوان در دورۀ اقتدار مماليك مصر بود و چندی دبير مخصوص (كاتب السّ...
ابن سید | بخش ادبیات عرب اِبْنِ سيد، ابوالقاسم احمد بن اَبان بن سيد، معروف به صاحب شرطه (د 382 ق/ 992 م)، اديب و لغوی اواخر عصر امويان اندلس. از تاريخ و محل تولد و جزئيات زندگی او اطلاع چندانی در دست نيست، تنها می‌دانيم كه ايام خلافت حَكَم المستنصر (350-366 ق/ 961-977 م) را دريافته و در قرطبه می‌زيسته (حميدی، 2/ 641؛ ابن بشكوال، 1/ 8...
تصدیر | هنگامه آشوری در علم بدیع، تکرار کلمۀ آخر بیت در اول، در حشو، یا در آخر مصراع اول همان بیت، یا در اول مصراع دوم، یا در اول بیت بعد، و در نثر، تکرار لفظ اول یک جمله (= فقرۀ نثر) در آخر آن:
ابن غازی | ابوالحسن دیانت ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن علی بن غازی عثمانی مكناسی (858- 9 جمادی‌الاول 919ق / 1454-13 ژوئيۀ 1513م)، فقيه مالكی، مورخ، اديب و عالم حساب.
جرید | پرویز امین جَرید، منطقه‌ای تاریخی در مرکز کشور تونس. جرید به معنی نخلستان است. این سرزمین که بلاد جرید نیز خوانده می‌شود، در گذشته قَسطیلیه نامیده می‌شد (عبدالوهاب، 3/ 288؛ رکلو، XI/ 211) و در شمال افریقا به «شوط الجرید» معروف است. منطقۀ پست و گرم جرید میان شط جرید و شط غرسه جای دارد. بادهایی که از سمت شمال شرقی آن می‌و...
ثمن |
ابن همام | محمدهادی مؤذن جامی ابوعبدالله کمال‌الدین محمد بن عبدالواحد سیواسی (ح 790-861 ق / 1388-1457 م)، فقیه و عالِم جامع الاطراف حنفی.
اورومچی | پرویز امین اورومْچی، شهر و مركز منطقۀ مستقل اویغور سین كیانگ در شمال غرب چین. این شهر در °43 و ´48 عرض شمالی و °87 و ´35 طول شرقی («اطلس ... »، 182) در شمال كوههای تیان شان ( ختای ... ، I/ 117) بر فلاتی به ارتفاع 912 متر («دایرةالمعارف ایتالیا»، XXXIV(2)/ 840) كنار رودخانۀ اورومچی (GSE, XXVII/ 683) واقع است. این شهر مرك...
اندرزنامه ها |
ابوعمرو دمشقی | فریبا شکوهی (د 320 ق / 932 م)، عارف و متکلم. نام و نسب او معلوم نیست و آگاهی ما دربارۀ وی محدود است به برخی اقوال صوفیانه که از طریق او نقل شده است.
شبت |
رودوزی |
ارگ | اِرْگ [erg]، در علم فیزیک، واحد انرژی یا کار در دستگاه آحاد سانتی‌متر ـ گرم ـ ثانیه. یک ارگ معادل کاری است که نیرویی برابر یک دین، وقتی نقطۀ اثرش به اندازۀ یک سانتی‌متر در امتداد نیرو جابه‌جا شود، انجام می‌دهد.
استاتیک | علوم پایه مهندسی اِستاتیک \ [e]stātik\ ، در فیزیک، شاخه‌ای از مکانیک که به مطالعۀ نیروهای وارد بر اجسام در حال تعادل می‌پردازد. مبانی این علم را بیش از 200‘2 سال پیش، ارشمیدس، ریاضی‌دان یونانی، و دیگر کسانی که به مطالعۀ ویژگیهای تقـویـت نیـرو در مـاشینهـای سـاده ــ مـانند اهـرم و محـور ــ می‌پرداختند، بنیاد نهادند. اهمیت کارب...
اسپیتور | عسگر بهرامی اِسپیتوَر \ espitvar\ ، نام برادر جم و کشندۀ او.
آزادی، برج | مریم همایونی افشار آزادی، بُرْج [borj-e āzādī]، بنای بزرگی در غرب شهر تهران. طرح و معماری آن در 1345ش/ 1966م، میان معماران ایرانی به مسابقه گذاشته شد و از میان طرحهای ارائه شده، طرح حسین امانت انتخاب گردید (رنجبران، 3) و لوحۀ بنیاد آن در آبان 1346 نصب شد (سالنامه...، وقایع 1346ش، 39). پس از 30 ماه کار، در 25 مهر 1350 ساخت بنا پ...
آفریدی |
حکاکی، هنر* |
بانک ملی ایران، باشگاه | آرش باقروند ارشد بانک ملی ایران، باشگاه\ bāšgāh-e bānk-e mellī-ye īrān\ ، یا مجموعۀ ورزشی کوثر، مجموعۀ ورزشی واقع در محلۀ آجودانیه. این مجموعه در فضایی به مساحت حدود 8 هکتار در دهۀ 1350 ش به‌منظور استفادۀ کارکنان بانک ملی ایران تأسیس شد. در ابتدا این مجموعه دارای یک استخر سر باز بود، اما در سالهای بعد فضای ورزشی آن گسترش یافت...
نارون نیاوران | امیرحسین فاطمی درخت نارون مقدسی که تا 1383 ش در محلۀ نیاوران بوده، و امروزه به جای آن سقاخانه‌ای ساخته شده است.
نوشانی | ناصر پازوکی طرودی درگذشته نام مزرعه، و امروزه محله‎ای در شهر لواسان واقع در منتها‎الیه غربی آن شهر.
آشر | بخش ادیان و عرفان \āšer\، جیمز (1581-1656 م / 988-1066 ق)، اسقف ایرلندی که علاوه بر فعالیتهای سیاسی، به‌سبب کارهایش در زمینۀ متون اوائل مسیحیت، به‌ویژه گاه‌شماری وقایع عهد قدیم، شهرت و اعتبار دارد.
ابویوسف یعقوب | عنایت الله فاتحی نژاد (حك‍ ‍580-595 ق / 1184- 1199 م)، فرزند یوسف بن عبدالمؤمن، سومین خلیفۀ موحدون.
ابومطیع بلخی | محمدجواد حجتی کرمانی حَكَم بن عبدالله (د 199 ق / 815 م)، فقیه، محدث، قاضی ایرانی و از شاگردان ابوحنیفه.
ابوالغیث قشاش | فرامرز حاج منوچهری (959-1031 ق / 1552-1622 م)، زاهد و صوفی تونسی. ابن‌قاضی نام او را «غالب» ذکر کرده است (3 / 261).
اثیخا |
تاریخ گردیزی* |
احمد بن عبدالرضا | محمد آصف فکرت مهذب‌الدین بصری دمامینی حیدرآبادی (د پس از 1085 ق / 1674 م)، محدث و عالم امامی. از تاریخ تولد، زادگاه و اوایل زندگانی او چیزی دانسته نیست.
ابوسهل حمدوی | احمد بن حسن (د پس از 432 ق / 1041 م)، دیوان سالار، وزیر، ادیب و امیر برجستۀ عصر غزنوی.
ابوسعد تستری | محمدمهدی مؤذن جامی ابراهیم به سهل (مق‍ 439 ق / 1047 م)، بازرگان، جواهرشناس و سیاستمدار یهودی ایرانی‌تبار و اصلاً شوشتری.
توری | مجدالدین کیوانی توری، یا تاری، چارلـز کاتْلر (1863-1956م/ 1242-1335ش)، دانشمند سامی‌شناس آمریکایی و صاحب تحقیقات فراوان دربارۀ کتاب مقدس، زبان و ادب عربی و تاریخ عرب. او در هاردویک، ایالت وِرمانتِ ایالات متحده زاده شد، در کالج بودِن تحصیل کرد و هم در آنجا به تدریس لاتین پرداخت. وی سپس به مدت 3 سال در مدرسۀ علمیۀ اَندُوِر و ۳...
ابن صیرفی، ابوالقاسم | سیمین محقق ابوالقاسم علی بن مُنْجِب، ملقب به تاج الریاسه (شعبان، 463- صفر 542ق / 1071-1147م)، ادیب، مورخ، کاتب و دبیر دیوان فاطمیان مصر.

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام