مقالات

موضوع بندی

جستجوی الفبایی

آناهیتا، گروه تئاتر | زهرا خسروی آناهیتا، گروه تئاتر \gorūh-e teºātr-e ānāhītā\، از گروههای مهم نمایش تئاتر در تهران.
آقا سید هاشم، باغ | امیرحسین مرادخانی آقا سید هاشم، باغ \bāq-e āqā seyyed hāšem\، باغی واقع در محلۀ دولت در تهران عهد ناصری.
دستها و نقشها | ساغر برجی دَسْتْها و نَقْشْها، عنوان نشریۀ تخصصی هنرهای سنتی و صنایع دستی. دستها و نقشها عنوان فصلنامه‌ای است که از سوی وزارت صنایع (سازمان صنایع دستی و گردشگری ایران) انتشار یافته است. این نشریه طی چند دوره به طور نامرتب منتشر شده است. شمارۀ نخست آن در بهار 1371 ش به چاپ رسیده، و آخرین دورۀ انتشار آن ــ در دو شماره ــ...
ذات الشعبتین | حسین روح اللهی از ابزارهای نجومی رایج در دوران اسلامی برای اندازه‌گیری فاصلۀ سمت‌الرأسی اجرام سماوی، فاصلۀ بین دو کوکب، اندازۀ اجسام (قطر ظاهری / ارتفاع جسم)، و فاصلۀ بین دو جسم.
دولتشاه قاجار | پریسا سنجابی محمدعلی میرزا (7 ربیع‌الآخر 1203-26 صفر 1237 ق / 5 ژانویۀ 1789-22 نوامبر 1821 م)، دولتمرد و شاعر، مشهور به «دولتشاه» و متخلص به «دولت»، بزرگ‌ترین پسر فتحعلی شاه قاجار.
جودی، دیوان | حسن ذوالفقاری جودی، دیوان، از آثار ادبیات مکتب‌خانه‌ای و مشهور میان عامه است که حدود 000‘ 3 بیت (شامل قصیده، مثنوی، مرثیه و نوحه‌های سینه‌زنی) دارد و بارها چاپ شده است.
منظریه، دره* | نک‍ : جنی، دره.
آسیایی، بازیهای |
آرزو، بوستان | شیوا جعفری آرزو، بوستان\ būstān-e ārezū\ ، بوستانی محلی در منطقۀ تجریش. این بوستان با 500‘ 7 مـ2 مساحت در خیابان کاشف در حریم ناحیۀ 7، منطقۀ 1 شهرداری تهران واقع است. بوستان آرزو در 1373 ش به بهره‌برداری رسید. حدود 300‘4 مـ2 از ایـن بوستان بـه چمن‌‌کـاری، 20 مـ2 بـه گیاهان پوششی، 100 مـ2 بـه کاشت رز و درختچه، 500 مـ2 بـ...
حصار* |
ارداویراز | محمد تقی راشد محصل اَرْداویراز [ardāvīrāz]، نام مرد پرهیزگاری که از میان 7 موبد بزرگ زردشتی برگزیده شد و با خوردن منگ 7 شبانه‌روز به خواب رفت و در خواب آنچه را که بر روان پاکان و ناپاکان در جهان دیگر می‌گذرد، دید و پس از بیداری دیده‌های خویش را به راستی و درستی برای مزدیسنان باز گفت. از آنجا که نویسه‌های پهلوی چند ارزشی هستند، ...
احمد بن مسروق |
بایسنقر میرزا | کیانوش صدیق بایْسُنْقُرْمیرزا (882-محرم 905ق/ 1477- اوت 1499م)، یکی از نوادگان تیمورگورکانی و از امیران ماوراءالنهر. او دومین پسر سلطان محمود سمرقندی بود و مادرش پاشا بیگلم نام داشت، بایسنقر در حصار شادمان به دنیا آمد (بابر، 110، I/ 47؛ خواندمیر، 4/ 98، 200؛ تتوی، 263؛ نهاوندی، 2/ 35-36) و هنوز بسیار جوان بود که پدرش حکو...
بزرگ بن شهریار | محسن احمدی بُزُرْگ بْن‌ شَهْریار، ناخدا و دریانورد مشهور ایرانی‌ سدۂ 4ق‌ / 10م‌. او از مردم‌ رامهرمز خوزستان‌، و دریانوردی‌ برجسته‌ بود و چنانكه‌ در كتاب‌ پرآوازه‌اش‌ آورده‌، در نیمۀ، نخست‌ سدۂ 4ق‌ / 10م‌ آبهای‌ اقیانوس‌ هند، دریای‌ چین‌ و كرانه‌های‌ افریقای‌ شرقی‌ (حبشه‌) را درنوردیده‌ است‌.
بنی افطس | یوسف رحیم لو بَنی اَفْطَس، از دولتهای ملوك الطوایف ‌اندلس كه پس از فروپاشی خلافت اموی، بر باختر میانی ‌اندلس فرمانروایی كرد (413-487ق / 1022-1094م).
ادیراندک | اَدیرانْدَک [adīrāndak]، رشته کوهی در شمال شرقی نیویورک (در ایالات متحده) که از درۀ سنت لارنس و دریاچۀ شامپلَن به سمت جنوب تا درۀ موهاک امتداد دارد. این رشته کوه اگرچه بیشتر در شمار کوههای آپالاچی آورده می‌شود، اما از نظر زمین‌شناختی به مرتفعات لورانْتید کانادا تعلق دارد و به واسطۀ چین‌خوردگیهای پوستۀ زمین و ...
ابن احمر، ابوالولید | مینا حفیظی اِبْنِ اَحْمَر، ابوالوالید، اسماعیل بن یوسف بن خزرجی، ادیب، شاعر، فقیه و مورخ سدۀ 8- 9ق / 14-15م و از مقربان خاص ابوعنان مرینی در مغرب. مخلوف كنیه او را ابوالفدا (؟) آورده است (ص 232). «احمر» شهرت یكی از نیاكان او بوده است. تاریخ ولادت او معلوم نیست، اما دایه به استناد برخی قراین تولد او را بین 725-727ق / 132...
ابله بغدادی | آذرتاش آذرنوش اَبْلَه بَغْدادی، ابوعبدالله محمدبن بختیار (د 579ق / 1183م)، از شعرای معروف دورۀ اخیر عباسی. به شهادت عمادالدین كاتب (برگ 38) و شاعر معاصر او ابن التعاویذی (عبدالسودانی، 61، به نقل از دیوان ابن التعاویذی)، به المولَّد شهرت داشت، اگر چه روایات متأخرتر در این باب مشوش است و نیز كسی سبب اشتهار او را به مولّد ذكر...
ابراهیم بن ذکوان حرانی | صادق سجادی اِبْراهیمِ‌بْنِ ذَکْوانِ حَرّانی، کاتب، دیوان‌سالار و وزیر موسی ابن محمد معروف به هادی، خلیفۀ عباسی (169-170 ق / 785-786 م). از آغاز کار او اطلاعی در دست نیست. گفته‌اند که همراه معلم هادی به نزد وی می‌رفت تا آنکه به تدریج با خلیفه‌زاده دوستی یافت (ابن طقطقی، 263) و از جملۀ نزدیکان و ندیمان وی شد (طبری، 3 / 58...
ابن حاجب نعمان، ابو الحسن | محمدمهدی مؤذن جامی اِبْنِ حاجِبِ نُعمان‌، ابوالحسن‌ علی‌ بن‌ عبدالعزيز بن‌ ابراهيم‌ بن‌ بنّا (340-421 ق‌/ 951-1030 م‌)، كاتب‌، اديب‌ و شاعر. وی‌ در خاندانی‌ اهل‌ كتابت‌ و مورد عنايت‌ آل‌ بويه‌ زاده‌ شد. پدرش‌ در دستگاه‌ ابومحمد مُهَلبی‌، وزير معزالدوله‌، دبير و صاحب‌ «ديوان‌ سواد» بود (ابن‌نديم‌، 134؛ ابن‌جوزی‌، 8/ 51؛ ياقوت‌، ...
ابن شباط | ابوالفضل بیرجندی ابوعبدالله محمد بن علی بن محمد (618-681 ق / 1221-1282 م)، ادیب، شاعر، مورخ و فقیه مالکی. خاستگاه خاندان وی تَوْزَر از شهرهای تونس بود.
جوناگره | هدی سید حسین زاده یا جوناگده، ناحیه و شهری تاریخی با همین نام در جنوب غربی ایالت گجرات در هند. ناحیۀ جوناگره در جنوب غربی شبه جزیرۀ کاتهیاوار1 واقع شده، و از جنوب غرب به‌دریای عرب محدود است.
جواد |
چنابی پنجابی | پریسا سنجابی پزشک و شاعر پارسی‌گوی شبه‌قارۀ هند در سدۀ 12ق / 18م. نام او میتا / مسیتا و تخلصش چنابی، منسوب به رود چناب ــ یکی از 5 رود پنجاب ــ است (خواجه عبدالرشید، 112؛ محمدباقر، 109).
جیانی، ابوعبدالله | فاطمه سوادی ابوعبدالله محمد بن معاذ (د ح 485ق / 1092م)، ریاضی‌دان و اخترشناس اندلسی. به احتمال نزدیک به یقین، وی همان محمد بن ابراهیم بن محمد بن معاذ شعبانی است که ضبّی او را قاضی جیّان1 (ه‍ م) و فیلسوف معرفی کرده است (ص 46؛ نک‍ : ریشتربرنبورگ، 381).
روزنتال، فرانتس |
عجایب المخلوقات قزوینی |
دوغلات | عباس قدیمی قیداری میرزا محمدحیدر، دولتمرد و سپهسالار مغول‌نژاد و نویسندۀ کتاب تاریخ رشیدی. آگاهی ما از زندگی وی عمدتاً متکی‌بر اثر او تاریخ رشیدی است، هرچند برخی از منابع مانند تاریخ فرشته، اکبرنامه و جهانگیرنامه هم اشاراتی به زندگی سیاسی و دورۀ حکومت او در کشمیر دارند.
خراسان | ایران ناز کاشیان خُراسان، عنوان 3 نشریه که از دورۀ قاجار تاکنون به تناوب در خراسان منتشر شده است:
ارفئوسی، آیین | مریم امینی اُرْفِئوسی، آیین [āyīn-e orfeʾūsī]، آیین سرّی یونان باستان منسوب به اُرفئوس (ه‍ م) که گرایشهای نیرومند عرفانی در زیرساخت آن به چشم می‌خورد. آیین ارفئوسی نمایانگر صورتی اصلاح‌شده از آیین سری مربوط به پرستش دیونوسوس است که عناصر سَبُعانۀ موجود در آن به کنار رفته، و عناصر لطیف‌تر و عمیق‌تر دینی و فلسفی جای‌گزین ...
حنین بن اسحاق |
آب گرگر |
خان، مدرسه |
ایگل، آبشار | سیما صفری ایگل، آبشار \ āb-šār-e īgel\ ، آبشاری در انتهای روستای ایگل، واقع در بخش رودبار قصران. رسیدن به این آبشار از طریق صعود به تنگه‌پارو امکان‌پذیر است. آبشار ایگل دائمی است و آب آن از چشمه‌های زیر قله‌های اطراف پیازچال تأمین می‌شود. این آبشار دارای دو بخش است که فقط یک بخش آن به ارتفاع 4 متر قابل رؤیت، و بخش دیگر...
سیال | ناصر پازوکی طرودی نام دو مکان در شمال و شمال شرقی روستای انباج، از توابع دهستان لواسان کوچک.
اشتایرمارک | بخش جغرافیا \eštāyermārk\، ایالتی در مرکز و جنوب شرقی اتریش.
تخته نرد |
لجنی، گردنه | سیما صفری گردنه‌ای واقع در مسیر پاکوب پیست اسکی شمشک. این گردنه از شمال به درۀ فی‌چال و معادن زغال‌سنگ آن، از جنوب به قلۀ کوه‌چمن (پی‌نُسوم)، از شرق به درۀ پلک و دیواره‌های بهمن‌گیر ریگ‌چال، و از جنوب شرقی به قلۀ تیزه زرد‌بند و دیواره‌های کوه آبک منتهی می‌شود.
اتفاق اسلام | محمد آصف فکرت روزنامۀ ‌دولتی استان هرات در افغانستان.
ابوالخطاب معافری |
حامدبن عباس | صادق سجادی حامِدِ بْنِ عَبّاس، ابومحمد (د 311ق / 923م)، دیوان‌سالار دستگاه خلافت عباسی و وزیر المقتدرباللٰه. ذهبی (سیر، 14 / 356) کنیۀ او را ابوالفضل آورده است.
ثاوذوسیوس |
ابن غضائری |
ترکمان فراهی |
ابن شداد، ابوالمحاسن | ناصر گذشته ابوالمحاسن بهاءالدین یوسف بن رافع بن تمیم بن عقبة بن محمد بن عتّاب اسدی (رمضان 539-14 صفر 632 / مارس 1145- 8 نوامبر 1234 م)، فقیه، قاضی و تاریخ‌نگار شافعی.
ابن خمیس، ابوعبدالله محمد | بخش ادبیات عرب اِبْنِ خَميس‌، ابوعبدالله‌، محمد بن‌ عمر بن‌ خميس‌ حجری‌ رُعَينی‌ تلمسانی‌ (650- مق‍ اول‌ شوال‌ 708/ 1252-‌14 مارس‌ 1309)، اديب‌، شاعر و صوفی‌ الجزايری‌، معاصر بنی‌ زَيّان‌ تلمسان‌ و نصريان‌ غرناطه‌. نسب‌ وی‌ به‌ حميريان يمن می‌رسيد (نک‍ : ابن‌‌خطيب،‌ 2/ 556؛ مقری‌، ازهار، 2/ 301؛ قس‌: فروخ‌، 6/ 361). از جزئي...
ابن بقی، يحيی | بخش ادبیات عرب اِبْنِ‌بَقی‌، يحيی‌ بن‌ محمد بن‌ عبدالرحمن‌ سلاوی‌ (510-563 ق‌/ 117- 1168 م‌)، فقيه‌، مفسر، اديب‌، واعظ و شاعر در دورۀ حكومت‌ مرابطون‌. وی‌ در شهر سلا (در مغرب‌) زاده‌ شد و همانجا نخستين‌ معلومات‌ را در زبان‌ عربی‌ و علوم‌ دينی‌ كسب‌ كرد (مراكشی‌، 8/ 413؛ ابن‌ ابار، 372). در آن‌ هنگام‌ مرابطون‌ بر مغرب‌ و اند...
بهاء ولد |
بتانی |
باجلوند |

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام