اخبار

صفحه اول روزنامه های امروز شنبه 25 مرداد

شانزدهم آگوست ۱۹۴۵م - هفدهم به وقت جاکارتا - دكتر احمد سوكارنو (۱۹۷۰-۱۹۰۱) تقریباً بلافاصله پس از اعلام پایان جنگ جهانی دوم در خاور دور - به‏ دنبال تأسیس یك دولت موقت - استقلال وطنش را اعلام كرد و آن مجمع‏ الجزایر را جمهوری اندونزی خواند و با سلاح‏هایی كه ژاپنی‏ ها در اختیار وی قرار داده بودند، دست به ایجاد یك ارتش انقلابی زد تا مانع بازگشت هلندی‏های استعمارگر گردد. نیروهای ژاپنی پس از دریافت دستور پایان جنگ جهانی دوم، در اندونزی برخی از سلاح‏های خود را به سوکارنو داده بودند. اندونزی از جمله مناطق اشغالی ژاپن در جریان جنگ جهانی دوم بود که ژاپنی‏ ها اشغال آن را با شعار "اخراج غرب از آسیا" آغاز کرده بودند. نیروهای ژاپنی پس از اخراج هلندی‏ها، جای آنان را در اندونزی گرفته بودند.

خصلت ‏های جوان‏مردانه‏ ی یعقوب لیث صفار، باعث جذب مردم به سوی وی شد و پس از مدتی، مردم سیستان در جنوب شرقی ایران، او را به امیری برگزیدند. یعقوب لیث پس از چندی، قدرت یافت و با كمك هوادارانِ خود، چندین شهر ایران را تصرف كرد و دولتی منسجم و یكپارچه در ناحیه‏ ی سیستان ایجاد نمود. یعقوب در سال 261 ق با سپاهی عظیم عازم فتح بغداد، پایتخت حاكمان عباسی شد ولی از قوای عباسی شكست خورد و عقب نشینی نمود. وی كه سلسله‏ ی صفاریان را در جنوب شرقی ایران تاسیس كرده بود بعد از این شكست، در حال تجهیز قوای دیگری بود كه بیمار شد و پس از چندی درگذشت.

وقتی كه گیخاتوی مغول به فرمانروایى ایران رسید به سبب آن كه از مرض شفا یافته بود، فرمان آزاد كردن زندانیان را صادر كرد و از خزانه‏ ی مملكت، آنچه كه در دستش رسید، در بین تهی‏دستان و درباریان تقسیم نمود. این بخشش‏ها، كشور را به كمبود درآمد و فقر اقتصادی دچار ساخت و خزانه را تهی نمود. در این هنگام وزیر گیخاتو كه می‏دانست در چین پول كاغذی رواج دارد، برای جبران كمبود مالی و برگشتِ طلا و نقره به خزانه، دستور تاسیس چاپخانه‏ای را در تبریز صادر كرد و به رواج نوعی اسكناس كه "چاو" نام داشت اقدام كرد. هرچند این پول مورد قبول مردم واقع نشد و آن را معتبر نشمردند، ولی این گام، زمینه‏ ای برای به كارگیری پول كاغذی در معاملات روزمره‏ ی مردم را فراهم آورد.

ابوزكریا یحیى بن عبدالوهاب مشهور به ابن مَنده، محدث، فقیه و مورخ ایرانی تبار، آخرین فرد از خاندان ابن منده بود. او پس از كسب علوم متداول، از دانشمندانِ هر دیار و به دست آوردن مهارت در این علوم، به تدریس و تألیف پرداخت. دانشمندان بسیاری در بغداد از محضر درس او استفاده بردند كه عبدالقادر گیلانی یكی از آنهاست. از این مورخ ومحدث مسلمان، آثار زیادی بر جای مانده است كه از میان آن‏ها می‏توان به كتاب زندگی‏نامه‏ ی طبرانی اشاره كرد. ابن منده سرانجام در ذی‏حجّه‏ ی سال 512 ق در 78 سالگی در اصفهان وفات یافت و در همان شهر به خاك سپرده شد.

چهارشنبه 22 مرداد برابر با سالروز خاموشی علی سامی، باستانشناس نامدار ایران است. وی در طول زندگی علمی خود آثار گرانبهایی در زمینه تاریخ ایران باستان از خود به یادگار گذاشت و هركه بخواهد در تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران باستان این مرز و بوم كاری انجام دهد ناگزیر است از این آثار بهره جوید.

از درگذشت علی سامی، استاد نامدار باستانشناسی ایران 25 سال می‌گذرد اما آثار وی همچنان دستمایه پژوهش و تحقیق تاریخ‌پژوهان و باستانشناسان است. به مناسبت سالگرد درگذشت این پژوهشگر، مروری داریم بر فعالیت‌ها و آثار او. علی سامی خدمات فرهنگی خویش را از سال 1310 شمسی پس از پایان تحصیلات، با سمت دبیری تاریخ و جغرافیا و ادبیات فارسی در دبیرستان‌های شیراز آغاز کرد و پس از آن با تلاش و کوشش خستگی‌ناپذیر فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و ادبی خویش را دنبال کرد و در سمت‌ها و مسئولیت‌های گوناگون به نگهداری میراث پر بهای فرهنگ کشور همت ویژه‌ای داشت. سامی با این‌که مورخی پر کار بود و اکثراً در سمت‌های اداری و آموزشی فعالیت مستمر داشت هرگز مسائل اجتماعی و محافل ادبی را فراموش نمی‌کرد، در بیشتر کارهای عام‌المنفعه‌ای که جامعه از آن بهره می‌گرفت پیش‌گام بود و در جلسات ادبی و فرهنگی حضوری منظم و فعال داشت.

کتاب قرآن و قبله اثر محمد رضا حکیمی با موضوع وحدت اسلامی، همبستگی، جنبه های مذهبی، اسلام و استعمارزدایی در تهران رونمایی شد. این اثر با شمارگان سه هزار نسخه و قیمت 6 هزار تومان در 144 صفحه چاپ و منتشر شده است. قرآن و قبله در 6 فصل شامل اشاره، مقدمه، پیام به انقلابیون جهان، اتحاد جماهیر اسلامی، عاشورا – غزه و استعمارشناسی به چاپ رسیده است. در مقدمه این اثر آمده است یکی از ابزارهای بسیار کارآمد استعمار و استعمارگران، ناآگاهی مردمان کشورهای مورد تهاجم است و از زیان بارترین نوع ناآگاهی، ناآگاهی درباره خود استعمار و نشناختن استعمار و انواع شگردها و عملکردهای استعمار است.

این کتاب پژوهشی در خرقه‌ درویشان و دلق صوفیان نگاشته‌ی گئو ویدن گرن از خبره‌ترین شرق شناسان می باشد. این کتاب که عنوان اصلی آن «جامعه هارلکین، ردای راهب، کلاه دلقک و درویش؛ پژوهشی اجتماعی، دینی و تاریخ البسه» است که مترجم در ترجمه فارسی عنوان « پژوهشی در خرقه درویشیان و دلق صوفیان» را انتخاب کرده است. عنوانی که به گفته مترجم با استناد به محتوای متن مناسب‌تر از عنوان اصلی است. کتاب پژوهشی است در مورد پدیده پیچیده انجمن مردان، خاستگاه و منشأ بعضی از آداب جوان‌مردان، دراویش و صوفیان.

قزوین با توجه به موقعیت تاریخی و جغرافیایی خود، یکی از شهرهای تأثیرگذار در تاریخ معماری و شهرسازی ایران است. وجود آثار شاخص معماری و ویژگی های شهرسازی آن موجب شده تا به عنوان یکی از مهمترین شهرهای تاریخی ایران، همواره مورد توجه خاص پژوهشگران این حوزه قرار گیرد. ویژگی های شاخص این شهر مانند اولین تجربیات طرح اندازی شهری و مداخله در نظام شهرسازی سنتی؛ با احداث دولتخانه، تبدیل مسجد جامع به مسجد سلطانی(شاه)، توسعه بازار، احداث میدان اسب به عنوان فضای شهری- تشریفاتی، و اتصال دولتخانه توسط اولین خیابان مستقیم و عریض ایران به قلب شهر تاریخی، در دوره صفویه نشان از جایگاه شامخ این شهر در سیر تحول شهرسازی دارد.