بازتاب واقعه کربلا در آثار شاعرانی چون سنایی، خاقانی، عطار، سعدی، مولانا و استاد شهریار با توجه به شرایط و اوضاع اجتماعی، سیاسی و مذهبی دوران شاعران یکی از مضامین قابل توجهی است که در دیوان این شعرا به چشم می خورد از محتوای اشعار این شاعران چنین بر می آید که واقعۀ کربلا دو بخش عمده را به خود اختصاص داده است:
داستان كتاب از قدیمیترین داستان رسیده از تاریخ بشر، اسطوره گیلگمش آغاز میشود
پیدایش نسل تازه مدرسههای ابتدایی و عالی، از میانههای روزگار قاجار، یکی از مهمترین بازتابهای دگرگونیهای اجتماعی در ایران نو به شمار میآید. این دگرگونی بیشتر از آنرو اهمیت مییابد که نسلی نو از ایرانیان را بر پایه دانشهای روزآمد جهانی میپروراند که بار دگرگونیهای دههها و سدههای بعد را بر دوش کشیدند
واقعه عاشورا و شهادت مظلومانه سیدالشهداء و یاران باوفایش در کربلا، تأثیری حرکت آفرین در متن زندگی شیعه داشته و الهام بخش بسیاری از نهضت های حق علیه باطل بوده، به طوری که این واقعة دلخراش تأثیری شگرف در عرصه های مختلف هنری به ویژه نقاشی نیز به جای گذاشته است. در این میان نقاشی قهوه خانه ای و دیوارنگاری های بقاع متبرکه، به دلیل ارتباط نزدیک تر با نگرش ها و زندگی عامه جامعه، بیشترین تاثیر را از این واقعه دریافت نموده است.
جنگها، غارتها و لشکرکشیهای بسیار در تاریخ دیرینه این سرزمین، در کنار پیامدهای گوناگون سیاسی و نظامی، اما آثاری بر جامعه ایران بهویژه زندگی روزمره مردم در دورههای گوناگون میگذاشتهاند که در صورتبندی وضع کلی آن در همه دورهها، حتی تا روزگار کنونی تاثیر بسیار داشته است
روشهای مجازات محکومان و مجرمان در جامعههای گوناگون، یکی از نشانههای بیان تفاوتهای گوناگون میان آن مردمان به شمار میآید. چنان روشهایی همچون بسیاری پدیدههای دیگر اجتماعی، از بستر باورها، خلقیات و شیوه کلی زیست فردی و اجتماعی برمیخیزد که مردمان یک سرزمین در آن بالیدهاند.
هم زمان با بسط و گسترش اندیشه های صوفیانه در جهان اسلام از سدة هفتم هجری و نزدیکی تصوف و تشیع به یکدیگر، رویکردهای صوفیانه بر مقتل نگاری کربلا -همچنان که بر برخی دیگر از مکتوبات دینی و تاریخی- تأثیر گذاشته است.
انسان بهعنوان موجودی که بخشی از نظام هستی متعلق به او است مجموعه حرکات و سکنات او میتواند از منظر فلسفی، جامعهشناختی و... مورد مداقه قرار گیرد. از ابعاد مربوط به این موجود کبیر و ناشناخته، حوادثی است که بهاختیار و گاهی از روی اضطرار به دست او خلق میشود و در اصطلاح نام آن «تاریخ» است.
روزنامهنگار سرشناس از سفر فرنگ چه رهاوردهایی با خود داشت مدیر روزنامه اطلاعات، با چه گواههایی، فرنگیمآبی ایرانیان عصر پهلوی اول را به نقد کشید
صمد بهرنگی قصهگو و «فعال اجتماعی» را بسیاری میشناسند، صمد بهرنگی مقالهنویس و محقق نیز برای گروه گستردهای آشناست و طرفداران و مخالفان این دو صمد بهرنگی درباره آثارش بسیار گفته و نوشتهاند؛ انتشار مجموعه «زندهباد قانون و داستانهای دیگر»، در ضمن بهیادآوردن صمد بهرنگی مترجم، بهانهای است تا در یکی از صمدهای بهرنگی درنگی بکنیم که شاید کمتر به دیده آمده باشد. آثار داستانی کمتر نویسندهای در ایران به اندازه بهرنگی که در بیستونهسالگی درگذشت خواننده یافته است، کتابهایی که به صورتی بسیار ساده و بهایی ارزان در دورانی منتشر شد که از دستگاههای تبلیغاتی رنگارنگ حقیقی و مجازی خبری نبود و شاید یگانه عنصر مؤثر بیرونی، چنان که بارها گفتهاند، کوششهای گاه شتابزده متفکرانی نامدار باشد که پس از مرگ او در شناساندن آثارش مفید افتاد و عناصر دیگر را باید در درون آثارش جست. آنچه درباره کارهای او کموبیش ناگفته مانده است، یا نشنیدهایم، تحلیل متن آنها بدون مخالفت یا طرفداری است.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید