مقاله

در ایران نام شورای کتاب کودک و نام فرهنگنامۀ کودکان و نوجوانان با نام توران میرهادی، بزرگ بانویی از سرزمین شگفت انگیز پُر راز و رمز کودکان هویت می گیرد. نطفۀ چنین نهادی حدود 50 سال پیش در ذهن این بانوی بانوان و معلم معلمان که بخش بزرگی از جوانیش را در راه آموزش و پرورش کودکان ایران در مدرسۀ فرهاد گذرانده بود، شکل گرفت.

امبرتو اكو، فیلسوف و رمان‌نویس فقید ایتالیائی، با ژان کلود کریر مفصل درباره‌ی کتاب گپ زده‌اند و نام کتاب‌شان را گذاشته‌اند «از كتاب رهائی نداریم.» چرا؟ چرا از کتاب رهائی نداریم؟ بیائید فکر کنیم در غار افلاطون زندگی می‌کنیم. تمثیل غار افلاطون شهره‌تر از آن است که بخواهم مفصل درباره‌اش بنویسم. به اجمال برای خواننده‌ای که درباره‌ی آن نشنیده می‌گویم، افلاطون غاری را توصیف می‌كند كه عده‌ای در آن زنجیر شده‌اند با اجبار به تماشای تصاویری که از دریچه‌ی كوچك و بیرون غار به دیوار روبروی آنها می‌تابد.

فکر در سینه در آید نو به نو خند خندان پیش او تو باز رو هرچه آید از جهان غیب‌وش در دلت ضیفست او را دار خوش[1] مولوی در این دو بیت به نکته ای اشاره می کند که در عرفان و فلسفه، هردو، بسیار مهم و آموزنده است و آن اینکه گاهی فکر تازه ای به ذهن آدمی می رسد. این فکر تازه، ممکن است پیشاهنگ حقیقت بزرگی باشد. پس انسان باید این میهمان تازه وارد را گرامی داشته، آن را از خانه دلش بیرون نکند که اگر چنین کند، ممکن است نعمت بزرگی را از دست داده باشد.

مترجمان حرفه‌ای نگذاشته‌اند بن‌بست‌های فرهنگی و علمی گره بر کار توسعه‌ی جهان زند. غریزه‌ی انسانی به دنبال برقراری رابطه است. در سطح جهانی، این بد‌ان معناست که پیام از زبان اصلی در قالبی مناسب به گروه هدف انتقال یابد؛ انتقال مفاهیم از زبان اصلی به مفاهیمی همتراز در زبان هدف آسان نیست. تنها مترجمان حرفه‌ای‌اند که می‌توانند فرایند انتقال پیام را به‌درستی مدیریت کنند و پیام را بدون انحراف یا تأکید خاص به خواننده یا شنونده انتقال دهند.

سال ۱۳۹۵ شمسی، دورة فقدان و هجرانِ حکیم و فیلسوف و عارف ارجمند، شادروان آیت‌الله محمدرضا ربّانی، وارد پانزدهمین سال خود شده است. چنانکه سالگرد تولّد ایشان (۱۲۹۵ شمسی) نیز، به قُرب قرن (صد سال) رسیده است

دبا: سومین همایش زبان ها و گویش های ایرانی (گذشته و حال) امروز 25 آبان ماه 1395 در مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی آغاز به کار کرد. این همایش با حضور حجت الاسلام و المسلمین دکتر علی یونسی دستیار ویژه رئیس جمهور در امور اقوام، کاظم موسوی بجنوردی، رئیس دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، دکتر فتح الله مجتبایی، دکتر علی اشرف صادقی، دکتر مجدالدین کیوانی، دکتر صادق سجادی، دکتر احمد پاکتچی، دکتر بدرالزمان قریب، دکتر محمود جعفری دهقی و اساتید و دانشمندان زبان شناس و پژوهشگران و علاقمندان به زبان ها و گویش های ایرانی در حال برگزاری است.

در بین مردانی که برای دفاع از مشروطیت و حقوق ملت، دست به اسلحه برده و آن را پس از استبداد صغیر، دو مرتبه باز گردانیده اند، ستارخان، سردار ملی،مقام اول را دارد. شایان ذکر است که با بیدار شدن از خوابی سنگین و دراز، و یا دگرگونشدن نظام کهن اجتماعی و سیاسی، و پیچیدن بوی مشروطه و آزادی، ایران راهی دشوار در پیش داشت. زمانی که در تهران، قبر مشروطه خواهان نبش و استخوان های آنها آتش زده می شود و روزگاری که ایران در خفقان استبداد فرو رفته بود،در سمت شمال غربی کشور، در شهر تبریز، عکس آن حوادث رخ می داد.

کشورهای انگلستان و روسیه، از زمان های گذشته همواره با ایران به علت مسایل سیاسی، تجاری و غیره ارتباطاتی داشته اند که این موضوع مهم، مورد بحث و تامل بسیاری از سیاحان و سیاستمداران بوده است.

عوارف المعارف شهاب الدین عمر سهروردی از امهات کتب صوفیه است که تأثیر آن بر عرفان و تصوف به طور کلی و چهارده فرقۀ منشعب از سهروردیه، چشمگیر است. ترجمه های فارسی این کتاب نیز در روند تأثیر عقاید فرقۀ سهروردیه و شکل گیری طریقت های منشعب از آن، اهمیت فراوانی دارد.

«فرهنگ فارسی سخن» را می توان تحولی در عرصه فرهنگ نویسی زبان فارسی برشمرد که برجسته ترین ویژگی آن توجه به جنبه ها و اصول فرهنگ نگاری علمی در دوره ای است که زبان فارسی با خلئی جدی در این حوزه روبه روست.