علوم

با دیباچه‌ای به نثر که آن را از همان خواجه دانسته است.

از شفایی اصفهانی، مظفر بن محمد حسینی (د 963ق/ 1556م)، از پزشكان روزگار شاه عباس یكم (995-1037ق).

ناشناسی که در دیباچه از خود به «لاشئ حقیر» یاد می‌کند، که این «مختصر» را در ادویۀ مرکبه از کتاب‌های نامداری مانند: «قانون»، «حاوی»، «کامل»، «منصوری»، «ذخیره» و «کفایة» و مانند آنها گزیده و از نسخه‌های «الامام القائم قوام‌الدین قدوة الفضلاء» ]نام سفید گذارده[» و «شرف‌الزمان الماوشانی ]؟[» بر آن افزوده و این را در 49 «باب» ساخته است.

ناشناخته، در 23 «باب». به آنچنانکه در دیباچه می‌گوید، که در متن به گونۀ دیگری پیش می‌رود و چون سربندها برای سرخی‌نویسی سفید مانده و برخی از «باب‌ها» باید در چند «فصل» باشد، ولی شمار باب‌ها در کناره به گونۀ مستمر پیش رفته قابل اعتماد نیست. به هر روی «باب یکم» آن با افسانه‌ای از ابراهیم و اسماعیل(ع) آغاز می‌شود.

ناشناخته، که بایستی در 2 «مقالت» و هریک در چند «باب» و «خاتمه» باشند. نسخه افتادگی‌هایی دارد، از آن میان «سربند» مقالت یکم که بایستی در کانی‌ها باشد.

از ناشناسی از سدۀ 11ق به آن سو، که نسخه از آن روزگار است.

از نادر میرزا قاجار، پور بدیع‌الزمان ]دیباچه[ که به تازی و پارسی چامه و چکامه‌ها نبشته بود ]دیباچه[. در دیباچه می‌افزاید.

از «بزرگترین وزیر اسکندر قانیوس و از کتاب‌های فرزانگان، ارسطاطالیس و دیگران» و تجربه‌های خود این کتاب را ساخت ]دیباچه[ در دیباچۀ 91 سطری آن از قانیوس حکیم، وزیر اسکندر که پیشگام این دانش بود و بایستی این کتاب را از او دانست و از کتاب‌های دیگر و نیز کتابی که در خزانۀ امیر ابوالحسن (بی‌نشانۀ دیگر) بوده و بهره برده است یاد می‌کند.

از خواجه نصیرالدین طوسی.

از منصور بن احمد شیرازی.

از سیدمحمدمؤمن بن محمدزمان تنكابنی دیلمی.