مقالات

موضوع بندی

جستجوی الفبایی

ابو احمد عسکری | عنایت الله فاتحی نژاد حسن بن عبداللـه بن سعید (293-7 ذیحجۀ 382 ق / 906- فوریۀ 993 م)، لغت‌شناس، ادیب و محدّث ایرانی.
انتحال |
تافیلالت | محمدرضا ناجی تافیلالِت، ناحیه‌ای آباد در جنوب شرقی مراکش. تافیلالت نامی است بربری و در منابع به صورتهای تافیلات، تافیلِت، تافلالت، تافللت، تافلاله و فلاله نیز آمده است (نک‍ ‍: ابن خلدون، عبدالرحمان، ۶۳ / ۶؛ شحاده، 6 / 63؛ ابن زیدان، ۲۱۷ / ۱؛ مونس، ۲(۳) / ۱۲).
امام خمینی |
ابوالفضل بلعمی |
ابن ابی حصینه | حمید بوذرجمهر اِبْنِ اَبی حَصینه، ابوالفتح حسن (حسین) بن عبدالله بن احمد بن عبدالجبّار بن حصینۀ سُلَمی‌(ح 390-457ق / 1000-1065م)، شاعر. وی در مَعرّه (شام) به دنیا آمد و در سَروج (شمال بین‌النّهرین) درگذشت. وجه تسمیه: در نام او و نام جدّش اختلاف است. یاقوت برخلاف منابع دیگر وی را حسین نوشته است (10 / 90) ابن‌عساكر شرح احوال...
بدائونی | هدی سید حسین زاده بَدائونی، عبدالقادر بن ملوک شاه (947-ح1024ق1540-1615م)، مورخ و مترجم دربار اکبرشاه (حکـ963-1014ق/ 1556-1605م). وی در بدائون به دنیا آمد و دوران کودکی خود را در بَساور در شمال شرقی تودا گذراند (رانکینگ، I/ 11؛ EI2)؛ در 960ق زمانی که 12 سال داشت، پدرش ملوک شاه وی را به سنبهل، نزد شیخ حاتم سنبهلی برد تا در آنجا ...
باطیه | حمید رضا گیاهی یزدی باطیه، به معنی جام، نهمین صورت از صورتهای فلکی نیم‌کرۀ جنوبی آسمان در نظام مجومی کهن، متشکل از 7 ستاره از قدر چهارم و پنجم.
باغچه سرای | عنایت الله رضا باغَچه‌سَرای، شهری در شبه جزیرۀ کریمه که زمانی تختگاه خانات تاتار بود. این شهر در 32کیلومتری شهر سیمفروپل و ساحل دریای سیاه در°44 و´45 عرض شمالی و°51 و´33 طول شرقی واقع است (بروکهاوس، III/ 214) و اکنون مرکز شهرستانی است به همین نام در جمهوری اوکرائین که جمعیت آن در 1969م/ 1348ش حدود 15 هزار نفر (BSE3, III/ 56...
آذان الفیل |
اربعین | بخش فقه، علوم قرآنی و حدیث اَرْبَعین‌، عنوانی‌ مشترك‌ برای‌ شماری‌ از نوشته‌ها كه‌ در آنها به‌ گونه‌های‌ مختلف‌ 40 حدیث‌ فراهم‌ آمده‌ است‌.
بیبرس | مصطفی موسوی بِیبَرْس‌، ملك‌ مظفر ركن‌الدین‌، ملقب‌ به‌ جاشنگیر، دوازدهمین‌ سلطان‌ مملوك‌ مصر. اگر چه‌ نام‌ وی‌ تركی‌ است‌ ]بی‌، بای‌ = دارا، ثروتمند + برس‌، بارس‌، پارس‌ = پلنگ‌[ (كلاوسن‌، 368, 384؛ كاشغری‌، I /344, III /158)
بیطره |
پچنگها | عنایت الله رضا پِچْنِگْها، از اقوام‌ ترك‌ تبار آسیای‌ مركزی‌. این‌ قوم‌ مدتی‌ در سرزمین‌ روسیه‌ و نزدیكی‌ بلاد روم‌ (آسیای‌ صغیر) می‌زیستند ( بروكهاوس‌، XXIII(A) / 538).
کریم شیره ای | محمد کریمی زنجانی اصل کَریمْ شیره‌ای، مشهور به «نایب‌کریم» و ملقب به «دوشاب‌الملک»، دلقک مشهور ناصرالدین شاه قاجار و نایب نقاره‌خانۀ دولتی.
آستیا |
اسکیلستونا | بخش جغرافیا اِسکیلستونا \ eskilstunā\ ، شهری در استان سُدِرمان‌لاند در جنوب شرقی سوئد. این شهر در کنار رودی به همین نام، و در میان دریاچه‌های مِلارِن و یِلمارِن، در غرب استکهلم ــ پایتخت سوئد ــ قرار دارد. اسکیلستونا نام خود را از قدیس اِسکیل ــ مبلّغ انگلیسی سدۀ 11م ــ گرفته، که بر پایۀ روایتها، در این شهر شهید شده است....
اسکولسیت | بخش علوم پایه و مهندسی اِسکولِسیت \ [e]skolesit\ (بـا فـرمـول شـیـمـیـایـی Ca Al2 Si3 O10. 3H2O)، کلسیم آلومینیم سیلیکاتِ آبدار؛ یک کانی از خانوادۀ زِئولیت، که به شکل گروههایی از بلورهای لیفی یا سوزنی به رنگ سفید یا شفاف، یافت می‌شود. این بلورها گاهی بر اثر گرم کردن، حرکتی کرم‌مانند از خود نشان می‌دهند. این کانی با کانی ناترولیت (N...
میلارد، دره | مجید یاسینی یا درۀ آلون، دره‌ای واقع در شرق سدلتیان.
ایگل، دره | مجید یاسینی ایگل، دره \ darre-ye īgel\ ، دره‌ای واقع در شمال‌ شرقی قلۀ توچال، حد فاصل کوههای سیاه‌بند و لزون غربی. این دره در جهت جنوب به شمال کشیده شده، و شیب آن به سمت رودخانۀ آهار است. درۀ ایگل از غرب به کوههای سیاه‌بند، لارکرور و لزون، و از شمال به روستای ایگل ختم می‌گردد.
جانستون، کوه | حسن موسوی زاده , مجید یاسینی جانستون، کوه \ kūh-e jānestūn\ ، کوهی در دهستان رودبار قصران، در شمال شرقی آبادی لالان، واقع در قسمت میانی خط‌الرأس قلۀ برج‌خلنو به قلۀ خاتون‌بارگاه.
جورد، رودخانه | علیرضا بنی جانی جورد، رودخانه \ rūd-xāne-ye jūrd\ ، رودخانه‌ای از شاخه‌‌های رودخانۀ ایرا در شمال شهر رودهن.
شمال تهران، گسل | فهیمه خسروی آدینه وند مهم‎ترین، طویل‎ترین و نزدیک‎ترین گسل لرزه‎زا به تهران.
آذر مهر | پرویز رجبی آذَرْ مِهْر [āzar mehr]، یکی از موبدانی که به فرمان خسرو انوشیروان، ولیعهد قباد برای مباحثه و مناظره با مزدک و باطل ساختن عقاید دینی ـ اجتماعی او برگزیده شده بود (زند...، ۲؛ روایات...، ۸۷-۸۶/۲). دربارۀ این همایش تاریخی و مهم آگاهی چندانی در دست نیست. در حالی که زند بهمن یسن، بخت‌آفرید را یکی دیگر از موبدان من...
اسماعیل حقی عالیشان | ناصر شعاریان ستاری اِسْماعیل‌ حَقّی عالیشان‌ (1288-1363ق‌/ 1871-1944م‌)، ادیب‌، سیاستمدار، زندگی نامه‌نویس‌ و مترجم‍‍‌ معاصر ترك‌. نام‌ او با پسوند الدم‌ نیز آمده‌ است‌ (نك‍ : اوزگه‌، III/ 1351؛ «دائرةالمعارف‌ دیانت‌»، XI/ 21).
بطین |
حجاری* |
ابن حاج، ابو الحسن محمد | سید محمد سیدی اِبْنِ حاج‌، ابوالحسن‌، محمد بن‌ عبدالله‌ تُجيبی‌ (574-641 ق‌/ 1178-1243 م‌)، نحوی‌ و اديب‌ مغربی‌. او از مردم‌ قرطبه‌ بود و نزد گروهی‌ كه‌ مشهورترين‌ آنان‌ ابن‌بقی‌ و ابن‌حوط الله‌ (ه‍ م ‌م‌)اند، دانش‌ آموخت‌ (ابن‌ابار، 654). و كسانی‌ از جمله‌ ابن‌ مضاء (ه‍ م‌) به‌ او اجازۀ نقل‌ حديث‌ دادند و از ميان‌ شاگردا...
ابن حمزه، شریف حسن | احمد پاکتچی اِبْنِ حَمْزه‌، شريف‌ حسن‌ بن‌ حمزة بن‌ علی‌ طبری‌ مرعشی‌ (د 358 ق‌/ 969 م‌)، محدث‌ امامی‌. نسب‌ او با 6 واسطه‌ به‌ امام‌ زين‌العابدين‌ (ع‌) می‌رسد. خاندان‌ او كه‌ به‌ جهت‌ انتساب‌ به‌ جدش‌ علی‌ مرعش‌، مرعشی‌ خوانده‌ می‌شدند، از علويان‌ ساكن‌ طبرستان‌ بودند. ابن‌حمزه‌ خود نيز به‌ گفتۀ فخر رازی‌ (ص‌ 170) اهل‌ ...
جمال عبدالناصر |
ابن سمیفع | احمد پاکتچی اِبْنِ سَمَيفَع، ابوعبدالله محمد بن عبدالرحمن، قاری يمن در سدۀ 2 ق/ 8 م. در مورد سميفع، جد وی چيزی دانسته نيست، ولی اين نام كه ضبط ديگر آن «سُمَيفِع» است (نک‍ : فيروزآبادی، 3/ 41)، يكی از نامهای متداول در يمن قديم بوده است، مثلاً سميفع اشوع از ملوك يمن پيش از اسلام و سميفع بن ناكور از صحابۀ پيامبر (ص) (همو، 3...
ابن صفار، ابوالولید | حسن یوسفی اشکوری ابوالولید یونس بن عبدالله‌بن محمدبن مُغیث قرطبی اندلسی (2 ذیقعدۀ 338- 28 رجب 429ق / 23 آوریل 950-6 مۀ 1038م)، محدث، فقیه، ادیب و قاضی مالکی.
تیره | علی اکبر دیانت تیره، شهر و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب استان ازمیر ترکیه. این شهر با 413‘48 تن جمعیت (1386ش/ 2007م)، («فرهنگ…»)،در °38 و´4 عرض‎شمالی و°27 و ´45 طول‎شرقی («اطلس…»، 177)، در ارتفاع 100متری از سطح دریا، در جنوب درۀ مندرس در دامنۀ شمالی کوههای آیدین جای دارد و رودخانۀ مندرس کوچک از 6 کیلومتری شمال آن می‌گذ...
ابن قوطیه | حسن یوسفی اشکوری ابوبكر محمد بن عمر بن عبدالعزيز (د 367ق / 978م)، مورخ، اديب، لغوی، شاعر و فقيه مالكی اندلسی.
ابن غانیه |
ابومروان |
امباله | پرویز امین اَمْباله، شهر و شهرستانی به همین نام در ایالت هاریانا در شمال غربی هند واقع در °30 و ´23 عرض شمالی و °76 و ´46 طول شرقی ( بریتانیكا، میكرو، 1978م، I/ 293). امباله را اومبالا و انباله هم نامیده‌اند (نک‍ : ابوالفضل، 3/ 30؛ كنبو، 1/ 519، 2/ 314، 3/ 81؛ آمریكانا، I/ 470). این شهر كه در منطقه‌ای كوهپایه‌ای قرار گر...
احسایی، محمد |
انصنا | مرادعلی واعظی اَنْصِنا، نام شهری كهن در كرانۀ خاوری رودنیل كه اكنون تنها ویرانه‌هایی از آن برجای مانده است. رمزی بنای شهر را در 130م دانسته است (1/ 132)، اما قدمت شهر بیش از این به نظر می‌رسد، زیرا بیشتر منابع، ساحران فرعون را كه برای مقابله با حضرت موسى (ع) برانگیخته شده بودند، از این شهر می‌دانند (یعقوبی، 331؛ ادریسی، 1/...
ایلاف |
اورفا |
ابوسعید |
اسکویی، مهین | داریوش مؤدبیان اسکویی \oskūyī\، مهین (1308-1384 ش/ 1929-2005 م)، بازیگر، کارگردان، مترجم و مدرس تئاتر.
علی بن حسین (ع) |
شب کوری |
روغن کشی |
دارالحدیث | فرامرز حاج منوچهری نهادی آموزشی در تاریخ اسلام که شکل نهادینۀ آن در قالب مجموعۀ مراکزی علمی، در شام و مصر، از عصر ایوبیان رواج یافت.
خزرجی، ضیاءالدین ابومحمد | رضوان مساح خَزْرَجی، ضیاء‌الدین ابومحمد عبد‌الله، ادیب اندلسی سدۀ 7 ق / 13 م، و سرایندۀ قصیدۀ الرامزة فی علمی العروض و القافیة.
خزاز | ایران ناز کاشیان خَزّاز، ابوالحسین (ابوالحسن) عبد‌الله بن محمد بن سفیان (د ربیع‌الاول 325 / فوریۀ 937)، ادیب، شارحِ قرآن و نحوشناس بغدادی.
بابونه | علیرضا بنی جانی بابونه \ bābūne\ ، گیاهی یک یا چندساله، کوچک و معطر با خاصیت دارویی. این گیاه بیشتر به صورت خودرو در چمنزارها و زمینهای شنی، در شهرستان شمیران و در دامنۀ کوهها تا ارتفاع 000‘ 3متری از سطح دریا می‌روید.

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام