اخبار و گزارش

شب یلدا/چله آیینی فرهنگی باستانی متعلق به ایرانیان است، اگر چه از سال گذشته در فهرست یونسکو به عنوان نوزدهمین میراث ناملموس ایران ثبت جهانی شده، اما سالیان دور و دراز است فراتر از مرز و جغرافیای منطقه ایران فرهنگی در گوشه‌گوشه جهان می‌شناسند و آوازه جهانی دارد.

رئیس پژوهشکده مردم‌شناسی با توضیح درباره دو واژه «یلدا» و «چله»، ناگفته‌هایی را از این آیین مطرح کرد.

شب یلدا یا همان شب « چله» در خراسان شمالی هر ساله با آداب و رسوم خاص برگزار می‌شود و البته در خطه گنجینه فرهنگ ها و رنگین کمان قومیت ها رنگ و بوی خاص دارد.

خورشید امسال در ساعت ۶ و ۴۳ دقیقه و ۲۲ ثانیه، هنگامه‌ای که سیاهیِ شبِ پنج شنبه ۳۰ آذر به سپیدی صبح جمعه می رسد، از برج «قوس» به برج «جَدی» تحویل داده می شود و «یلدا» بهانه ای ست برای همین لحظه، یعنی رسیدن به "خُرَم روز" و خورشید از همین روز بیشتر در آسمان می‌پاید و به مرور تا یکم تیر و چله تابستان بالنده‌تر می‌شود.

شب چله یا همان شب یلدا به عنوان بلندترین شب سال در بین بخشی از مردم چهارمحال و بختیاری با شاهنامه خوانی همراه است که شاید امروز برخی از جوانان کمتر به شاهنامه‌خوانی توجه می‌کنند.

برپایی آیین شب یلدا از آداب و رسوم کهن ایران است که ریشه در فرهنگ این مرز و بوم دارد و قصه‌گویی و در اصطلاح محلی "اِوسونه‌گویی" (افسانه‌گویی) از برنامه‌های سنتی این شب در شهرستان گناباد، واقع در جنوب استان خراسان رضوی است.

ایرانیان چندین هزار سال است که یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریک‌ترین شب سال است جشن می گیرند؛ این آیین کهن در استان یزد نیز شبی زیبا و خاطره‌انگیز را رقم می زند.

هر گوشه از ایران خرده‌آیین‌های متفاوتی برای شب یلدا دارند، اما در مناطقی این آیین با روایت‌های متفاوتی همراه است.

آیین رونمایی از جلد بیست‌وپنجم ونشان چهلمین سال تأسیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چهارشنبه، ٢٩ آذر و در آستانۀ شب یلدا، با حضور اعضای شورای عالی علمی، مدیران، معاونان و کارکنان مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

طاووسی‌مسرور: در بررسی آثار و نظرات مادلونگ، نه باید با طعنه سخن گفت و نه باید او را خورشید عالم‌تاب دانست بلکه باید روش‌مند و دقیق درباره او مطالعه کرد.