اخبار

٠ سال از مرگ دكتر علی شریعتی (١٣٥٦-١٣١٢) می‌گذرد، چهره‌ای كه به اذعان هم‌فكران و منتقدانش بدون تردید موثرترین و سرشناس‌ترین روشنفكر ایرانی در دهه‌های پیش از انقلاب در رابطه با رخدادهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ایران است و هیچ گزارش یا تحلیلی از ابعاد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی انقلاب اسلامی ١٣٥٧ ایران نمی‌توان ارایه داد، مگر آنكه دست كم در فصلی كوتاه به نام او اشاره كرد. البته اهمیت دكتر شریعتی را تنها به آنچه گذشته نمی‌توان خلاصه كرد، او و میراثش تا به امروز و با گذر ٤ دهه نیز قابل پیگیری است، تا جایی كه به باور تحلیلگران و پژوهشگران چهره‌ها و سویه‌های متفاوتی از او در تمام این سال‌ها در میان نسل‌های مختلف پس از انقلاب نقش‌آفرینی كرده و همواره محل بحث بوده است.

اشاره: بخش نخست این نوشتار که برگرفته از کتاب «حیات فکری ـ سیاسی امامان شیعه‌(ع)» است، به اینجا رسید که نوبختی ضمن بحث درباره فرقه دوازدهم از فرَق شیعه که همان امامیه بوده‌اند، به بخشی از مبانی این مکتب در موضوع امامت اشاره می‌کند که ذکر شد و اینک دنباله سخن:

«دریاچه ارومیه خشك خواهد شد.» «دریاچه ارومیه باید تبدیل به پارك حیات وحش شود.» این جمله‌های برخی متخصصان حوزه محیط‌زیست درباره دریاچه ارومیه، ‌بزرگ‌ترین دریاچه داخلی كشور بود، ‌دریاچه‌ای كه تا سال ٩٢ ‌به حال خود رها شده‌ بود و مسوولی در دولت دهم‌، ‌اولویتی برای احیای آن در نظر نداشت چرا كه گمان نمی‌شد خشك شدن حوضه آبی هم می‌تواند بحران‌آفرین باشد و گریبان چندین استان و میلیون‌ها نفر را بگیرد.

اساس بحث ما براى بررسى نورومیتولوژى در این سلسله مقاله، همانا متن شاهنامه است.اما در همین آغاز متوجه مى شویم که براى چنین بررسى اى ناگزیر از مراجعه به متون دیگر هستیم و اگر پایه بررسى را خود متن شاهنامه به تنهایى بگذاریم چندان راه به جایى نخواهیم برد.همانطور که خواهیم دید تنها از این طریق است که مى توانیم قرائت شاهنامه را بخصوص از مفاهیم منحصر بفردى همانند کیومرث درک نماییم.

سیامک گلشیری از نویسندگانی است که هم برای بزرگسالان می‌نویسد و هم نوجوانان اما خودش معتقد است که آثار نوجوانانه‌اش موفق‌تر بوده است و بیشتر با اقبال خوانندگان رو به رو شده‌اند و همیشه در نمایشگاه کتاب تهران به گرمی از آنها استقبال شده است. او خاطره خوشی از جشن امضای کتاب‌هایش در نمایشگاه دارد، با این حال معتقد است انتقال نمایشگاه به شهر آفتاب تاثیر بدی بر تعداد بازدیدکنندگان آن داشته است. گپ و گفت کوتاه ما را با این نویسنده و مترجم می‌خوانید. این گفت‌وگو زمانی انجام شد که گلشیری هنوز از نمایشگاه امسال بازدید نکرده بود.

این مقاله به قلم ینس شاینر، اسلام پژوه آلمانی و استاد تاریخ و رییس گروه پژوهشی تاریخ دانشگاه جورج آگوست گوتینگن آلمان، نوشته شده است. او رساله دکتری خود را پیرامون نقد روایتهای فتح دمشق نوشت و مقاله حاضر نیز برگرفته از همین رساله است که به بررسی و نقد قدیمی ترین روایتهای اسلامی درباره فتح دمشق می پردازد.

اگر بخواهیم پیش از ظهور پروین اعتصامی، سراغ از شاعران زن بگیریم [صرفاً شاعران زن- نه شاعران زنی که به زندگی زنان جامعه‌شان پرداخته باشند یا شعرشان امضای شخصی داشته باشد و اگر به اشتباه، وارد دیوان شاعر مردی شده باشد قابل تشخیص و احراز هویت باشد-] به مشکل جدی برمی‌خوریم. ادبیات هزارساله ما، ادبیاتی به کل، مردانه است با دو سه شاعر زن که در تذکره‌ها نام‌شان آمده و حتی نمی‌توان با اطمینان گفت که چند رباعی به جا مانده از ایشان، شعرِ ایشان است یا شعر شاعران صاحب‌نام یا حتی بی‌نام.

از جمله متونی که در قالب سیاستنامه یا اندرزنامه دارای سبک ادبی و سیاسی بسیار زیبا می باشند؛ می توان به تعدای از آداب الملوك های فارسی اشاره کرد. قابوسنامه کیکاووس بن اسکندر، سیاستنامه خواجه نظام الملک و نصیحۀالملوك غزالی و دو اثر به نام های تحفه؛ در اخلاق و سیاست و تحفۀ الملوك از مؤلفانی گمنام را باید نام برد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تجلیل از جایگاه والای «مختومقلی فراغی» شاعر شهیر ترکمن گفت: گفتمان این شاعر، گفتمان وحدت، اخلاق، انسانیت و نجابت است و قوم ترکمن از این گفتمان نشأت و تأثیر گرفته‌اند.

بخش تاریخ ماهنامۀ فرهنگ امروز در شمارۀ ۱۳ خود در بحثی تحت عنوان «ایران‎شناسی ایرانی»، به بررسی فلسفۀ وجودی رشتۀ ایران‎شناسی در ایران پرداخته است. بحث با سرمقاله‎ای از دبیر پرونده با عنوان «کشکول ایران‎شناسی به کدام سو می‎رود؟» آغاز می‎شود.