اخبار

روزبه رهنما: ایرانیان در گذر روزگار، همواره در برابر تغییرات و دگرگونی‌ها، رفتاری ویژه از خود نشان داده‌اند. این دگرگونی‌ها به‌ویژه آن‌جا که به زندگی اجتماعی و شخصی آنان مرتبط می‌شده است، حساسیتی بسیار یافته‌اند. ایستادگی و استواری در برابر برخی تغییرات و وادادگی در برابر دگرگونی‌های دیگر، دو سر طیف واکنش‌ها و چگونگی رویارویی مردم ایران به‌شمار می‌آید.

بر اثر گسترش افق اندیشه‌ها و پندارهای آدمی، آنگاه که فراتر از افکار معمولی، ذهن پرمی‌گشاید، همه‌ نوع بشر در دایره ذهنیت جای می‌گیرد و قلب‌های آدمیان برای یکدیگر می‌تپد. با نگاهی کلی و گذرا به تاریخ ایران می‌توان دریافت که نیکوکاری و نوعدوستی از ویژگی‌های همیشگی مردم در گذر روزگار دیرینه تا دوره معاصر بوده است. این وضعیت، برخاسته از وجدان آدمی و سرچشمه‌یافته از باورهای اخلاقی و معنوی، بخشی مهم از تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران را صورت می‌بندد.

گزارشی از کارنامه پژوهشی زنده یاد ایرج افشار (1393- نیمه 1394) تو رهرو دیرینه سرمنزل عشقی/ بنگر که ز خون تو به هر گام نشان است / رودی که بر آسود زمینش بخورد زود / دریا شود آن رود که پیوسته روان است

ایرانیان تا نخستین سال‌ های سده چهاردهم خورشیدی، رخدادهای مهم زندگی همچون زمان زایش یا مرگ خود و اعضای خانواده را براساس سنتی دیرین با نگارش نام و تاریخ موردنظر، در نخستین یا آخرین برگ از کتاب قرآن مجید ثبت می‌ کردند. این سنت در سال‌ های پایانی سده ١٣ هجری دگرگون شد. هیأت ‌وزیران در‌سال ١٢٩٧ به موجب یک تصویب ‌نامه، اداره‌ ای با نام سجل احوال در وزارت داخله تشکیل داد تا بر آن اساس، شهروندان ایرانی، برگه سجل احوال بگیرند؛ سندی که بعدها به شناسنامه شهرت یافت

پوریا جم: ستون «تحقیقات آکادمیک در آیینه ایران» در صدد است با معرفی تحقیقات پژوهشگران برجسته معاصر در حوزه علوم‌انسانی، خوانندگان غیرمتخصص را از چند و چون تحقیقات آکادمیک در این حوزه مطلع سازد. دکتر نصرالله پورجوادی (زاده 1322شمسی، تهران)، استاد بازنشسته فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه تهران و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. وی پس از پایان تحصیلات متوسطه به امریکا رفت و در رشته فلسفه در دانشگاه ایالتی

در این گفت‌وگو، که شرحی است بر یکی از ابیات مشهور حافظ، استاد مصطفی ملکیان به طرح نکات شایان توجهی پرداخته است؛ از آن جمله، یکی اینکه ضبط «کشتی نشسته» با ذکر دلایلی چند بر ضبط «کشتی شکسته» ترجیح داده شده‌است و دیگر آنکه، بیت با دیدگاه اشاعره مربوط دانسته شده است. طبق این تلقی، ما سخت بازیچه قضا و قدر هستیم و امور بسیار کمتر از آنچه می‌پنداریم در اختیار ما است. وصال الهی نیز، در نهایت، موکول به عنایت و خواست خداوند است.

انس حافظ با قرآن کریم و تأثیر قرآن از جهات گوناگون، امری مسلم و مسأله‌ای است که جمله حافظ‌شناسان در آن اتفاق نظر دارند و برآنند که بی‌گمان یکی از عوامل، یا مهمترین عامل انتخاب واژه «حافظ» به عنوان نام شعری یا تخلص خواجه از سوی وی، حافظ قرآن بودن و انس این شاعر با قرآن کریم بوده است. تأثیر قرآن بر شعر حافظ و تأثّر خواجه از کلام وحی، به‌ طورکلی از دو دیدگاه قابل بررسی است:

صفحه اول روزنامه های امروز دوشنبه 20 مهر

مقدمه: انسان‏ها در طي تاريخ و در چارچوب‏هاي فرهنگي مختلف، هميشه سعي كرده‏اند واقعيت‏هايي را كه در زندگي با آن روبرو هستند، به نحو معناداري، براي خودشان ساماندهي كنند. در حيات اجتماعي انسان‏ها، در كنار خوشي‏ها و لذت‏ها، يكي از مهمترين و برجسته‏ترين واقعيت‏هايي كه بخش اعظم زندگي انسان‏ها را تشكيل مي‏دهد، مسأله رنج است. مفهوم رنج، براي انسان‏ها معاني و مصاديق متعددي دارد. فهم معناي رنج‏هاي زندگي و يا به عبارت دقيق‏تر تفسير معناداري از اين رنج‏ها يك لازمه ضروري براي تداوم حيات و معناي آن بوده است. رنج ”به مثابه يك واقعيت تاريخي“ در زندگي انسان هيچگاه براي او ياوه و بيهوده و بي معني نبوده است (الياده، 1378؛106).

حکیم ابوالقاسم فرودسی توسی در این پیش‌درآمد از فشرده فشرده‌ها سخن می‌گوید. سخن از خداوند، یزدان، کدخدا، آفرینش و نهادهای اساسی آن چون پیدایش گیتی و آتش و خاک و آب و باد و رستنی و جنبنده و مردم است. با این‌همه با داده‌های کلان و بنیانی سروکار دارد و نمودار کارکرد آنها را به پهنه می‌کشاند. مردم را از یک سو ساخته از جان و خرد می‌داند و از سوی دیگر از دل و روان.