اخبار

چگونه فلسفه که همواره در جستجوی نفی ابتذال وایصال به حقیقت بوده است، ابزاری برای بروز ابتذال می‌شود؟ ابتذال درحیات عمومی فلسفه ناشی از نادیده انگاشتن ارزشهایی است که توسط فلسفه مهم بوده است.

شب پروفسور کارلو چرتی با حضور سفیر ایتالیا در ایران و به مناسبت انتشار تازه ترین کتاب وی ساعت 17 روز پنجشنبه 9 اردیبهشت 1395 در کانون زبان فارسی برگزار می شود. کارلو ج. چرتی استاد ایران شناسی دانشگاه ساپینتزا در رم است که، پیشتر پژوهشگر انجمن ایران شناسی آکادمی علوم اتریش در وین، مدرس «زبان‎های ایرانی میانه» در انستیتو مطالعات زبان‎شناسی دانشگاه وین مدیر مدرسه عالی مطالعات کاربردی در پاریس و مدیر تحقیقات و عضو بخش مطالعات «دنیای ایرانی» در دانشگاه سوربن وابسته به شورای ملی تحقیقات، همچنین عضو هیأت مدیرۀ انستیتوی ایتالیایی آفریقا و شرق رییس انجمن ایرانشناسی اروپا بوده و یک بار نیز برنده جایزه فارابی (یونسکو ـ آیسسکو) شده است.

حملۀ حیدری باذل مشهدی یکی از نخستین و مشهورترین حمله هایی است که در قرن دوازدهم سروده شده است. باذل این اثر را در بحر متقارب و قالب مثنوی به سبک و سیاق شاهنامه نوشته است، تعداد ابیات آن بین 20 تا 30 هزار بیت‌ است و شاعر در آن پس از مناجات و نعت‌ رسول (ص) و ولی (ع)، داستان تاریخ اسلام را از بعثت‌ پیامبر (ص) تا کشته شدن عثمان به نظم می‌کشد و داستان در همین جا با مرگ او ناتمام می‌ماند. پس از باذل، چندین نفر کارش را ادامه دادند و تکمله هایی بر اثر او سرودند، شاعری ‌به ‌نام ‌نجف ‌‌در سال 1135ق.‌ با سرودن ‌ابیاتى‌، از میان این‌تکمله‌ها منظومة میرابوطالب ‌فندرسکى ‌را به‌ حملة حیدری ‌باذل‌ ملحق ‌ساخت‌ و آن را به ‌شکل‌ مجموعه‌ای واحد درآورد.

همان طور که ارنست گامبریج بزرگ در مقدمه ی "تاریخ هنر"ش به درستی گفته است که هیچ هنرمندی بدون اندیشه ای اثری خلق نمی کند و از آن جا که"هنر ایرانی"سالیان دراز در سایه ی ادبیات تناور فارسی می زیسته و ظرف ادبیات برای ایرانیان تنها راه بیان اندیشه هایشان بوده و محدودیت های فراوان اسلام برای نقاشی حیاتش در محتوا وابسته تغییرات اندیشه های دنیای ادبیات بوده در گام اول با نقاشی ایرانی آشنا می شویم در گام بعدی با خط و خطاطی در ایران و در گام آخر هم سهم عرفان در این هنر ها و تصوف و بالخص عرفان اسلامی که این بخش در بدنه ی اصلی هنر معاصر ایرانی هم متجلی یافته است.

نوجوانی هنرمند به نام ابوالحسن صدیقی در معیت استاد بزرگ خود کپی مجسمه ی ونوس ساخته ی خود را در بغل می فشرد تا با گذر از میادین بهارستان و توپخانه ساخته ی هنری خود را در کاخ گلستان تقدیم شاه قاجار نماید. تصاویر درهم محراب گونه ی سیمای شهرداری در میدان توپخانه و گنبد شکوهمند ساختمان تلفن خانه هر لحظه در پیوند و تداخل در چهره ی آن مجسمه و در راستای قامت تگامل یافته هنرمندی بزرگ، می رفت تا زمینه ساز بستری پهناور جهت ظهور و درخشش فضایی نو در ایران باشد. اگر چه انقلاب مشروطیت به منظور برپایی اصول دمکراسی و استمرار آن، و نه در اثر تحولات زیر بنایی شکل گرفت، بدون شک در نوسازی فرهنگی و سیاسی ایران مؤثربود و توانست الگوهایی متفاوت را در زمینه های مختلف جامعه ی ایران بازسازی کند.

عبدالحسین طالعی: از مرحوم آیة الله سید محمد علی قاضی طباطبایی تبریزی (شهید به سال 1358 شمسی) آثار گرانقدر علمی بر جای مانده که متأسفانه در سایۀ حیات سیاسی او قرار گرفته و نمود چندانی نیافته است. تحقیق و تصحیح چندین کتاب معتبر و مهم از آثار پیشینیان، از آن جمله است. مکاتبات فراوان ایشان با عالمان زمان خود، مانند شیخ محمدحسین کاشف الغطاء، شیخ آقا بزرگ تهرانی، سید محمدهادی میلانی و دیگران شاهد روشنی بر این حقیقت است. نگارنده سطور سالها پیش به لطف فرزند دانشورش جناب سید محمدتقی قاضی ده نامه از شیخ آقا بزرگ تهرانی خطاب به ایشان را یافتم که در یادنامه شیخ آقابزرگ تهرانی (چاپ کتابخانه ملی) منتشر شد. ولی مطالب علمی منتشر ناشدۀ آن عالم فقید بیش از این است. امید که با همتی والا هر چه زودتر به دست اهل تحقیق برسد.

در موزه ایالتی هنر در لس‌آنجلس، یک لوح سنگی متعلق به یزد وجود دارد که با کتیبه‌های متعددی به خط کوفی و ثلث تزئین یافته است. شماره ثبت این لوح M.۷۳.۷.۱ و عرض و ارتفاع آن ۴۵/۴۴ × ۳/۷۴ سانتی‌متر است. در این لوح هیچ تاریخی به چشم نمی‌خورد، اما حجّار آن خود را «علی احمد بن ابی‌القاسم خرّاط» معرفی کرده که از آثار وی، نمونه‌های دیگری از لوح مزارها و محراب‌های سنگی متعلق به یزد را سراغ داریم. به عنوان مثال می‌توان به لوح مزار موجود در موزه هنر هاروارد اشاره کرد که حاوی تاریخ ۵۱۱ق است. بدین ترتیب می‌توان قدمت این محراب را از دهه‌های آغازین سده ششم هجری تعیین کرد.

متن زیر بخش سوم نقد داود مهدوی زادگان بر کتاب تجربه تجدّد نعمت الله فاضلی است. مهدوی زادگان که طی این یادداشت نقد مفصلی بر این کتاب وارد آورد و فصل به فصل آن را مورد نقد قرار داد تاکید داشته است: « من و دکتر نعمت‌الله فاضلی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی همکار علمی هستیم. این نوشته صرفاً نقد یک اندیشه است. انشاء الله در این نوشته تندی که فراتر از نقد اندیشه باشد، انجام نداده باشم. به هر روی، احترام من به ایشان همچنان پابرجا خواهد ماند.»

پروفسور هانری کربن در طول عمر پربارش آثار متعددی آفریده که شاید مهمترینش کتاب چندجلدی «اسلام ایرانی» باشد که به قول خود او «حاصل بیش از بیست سال تحقیق و تدریس‌» است. خوشبختانه چند سالی است که آقای دکتر رحمتی با دقت و همت بلندشان سه جلد از آن را ترجمه و منتشر کرده‌اند که به رغم اهمیت بسیارش در شناخت وجه معنوی ایران، به دلایلی دشوارخوان است؛ اما خوشبختانه خود کربن در آغاز مجلد سوم به گزارش‌گونه‌ای از این کتاب مفصل دست زده است که برای علاقه‌مندان راهگشاست. آنچه در پی می‌آید، تلخیصی نسبتاً جامع از این بخش است که با «چکیده دفترهای اول و دوم» شروع می‌شود.

سیمین دانشور، یکی ازنویسندگان بعد از جریان مشروطیت در ایران است که به عنوان اولین زن ایرانی وارد عرصه ادبیات ایران شد. سیمین در هشتم اردیبهشت 1300 در شهر شیراز چشم به جهان گشود؛ پیش ازاو«امینه پاکروان» به عنوان نویسنده ایرانی شناخته شد اما به شکل تثبیت شده سیمین دانشور، اولین نویسنده زن ایرانی است که می توان خرق عادت دانشور را درداستان به مثابه آوانگارد بودن فروغ در شعر، دانست.