اخبار

مکتب بغداد مکتب بین المللی عباسی که اولین مکتب نگارگری جهان اسلام است و به سده های اولیه هجری و دوران خلافت عباسیان گفته میشود. مکتب بغداد یا مکتب عباسی را نمی‌توان مکتبی ایرانی نامید چراکه از یک سو زیر تأثیر هنر بیزانس و از سویی دیگر در استیلای هنر ایرانی (ساسانی) است. از این روی این مکتب را مکتب بین‌المللی نیز گفته‌اند.

تصحیح متون کهن ادب و فرهنگ در هر زبانْ پایه‌ای استوار برای شناخت روشن‌تر و فراگیرتر از آن زبان و فرهنگ فراهم می‌آورد و پژوهشگران را در دیگر رشته‌های وابسته به زبان و فرهنگ تاریخی یک سرزمین یاری‌رسان می‌شود.

مفهوم شهروندی در سالهای منتهی به انقلاب مشروطه مورد توجه قرار گرفت و مقصود از آن عمدتاً این بود که مردم حق دارند به عنوان عضو جامعه خواسته های مشروع و پذیرفته شده ای را از حکومت طلب کرده و برای مطالبه آن بکوشند. تبدیل رعیت به شهروند در انقلاب مشروطه؛ گام مثبتی بود که نیمه کاره ماند. انقلاب مشروطه به عنوان یکی از مهمترین تحولات سیاسی- اجتماعی تاریخ معاصر ایران توانست خواسته های به حاشیه رانده شده ایرانیان را پس از مدتها به متن آورد. خواسته هایی همچون برخورداری از حقوق شهروندی که البته به واسطه ثابت ماندن ساخت قدرت محقق نشد.

سخن از آنکه زیبایی‌شناسی جایگاه اثبات‌شده‌ای در فلسفه‌ی اسلامی داشته، سخن گزافه و مبالغه‌انگیزی نیست. با توجه به آستان تاریخی فهم فلسفی از معرفت در تمدن اسلامی و وجود سه نگرش اساسی در باور اندیشمندان مسلمان، آن هم در نحوه‌ی بیان اتفاقات جاریه در هستی، بهانه‌ی بجایی شد تا سخنان مغفول‌مانده‌ی سه تن از سردمداران تفکر اسلامی اعصار گذشته را با نگاهی تطابقی به مباحثی همچون ماهیت زیبایی، خلقت زیبایی، عالم خیال، عارف و هنرمند به ضیافت تحقیق بنشینیم؛ مراد از این سه مسلمان فیلسوف، «شیخ‌الرئیس ابن‌سینا»، «شیخ‌الشهید سهروردی» و «صدرالمتألهین ملاصدرا» است.

خبرگزاری مهر برای نخستین بار گزارش جلال آل‌احمد از بازدید از موزه واتیکان را منتشر می‌کند؛ گزارشی که طی آن آل‌احمد از دوگانگی میان هنر شرق و غرب سخن می‌گوید.

رحوم آیت‌الله سید محمود طالقانی در زندگی توفانی‌اش مهم‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر ایران را نه فقط درك كرد كه زیست و تجربه كرد. یك سال بعد از انقلاب مشروطه در ١٢٨٥ خورشیدی به دنیا آمد و یك سال بعد از انقلاب اسلامی در ١٣٥٧ خورشیدی از دنیا رفت، دو كودتا (سوم اسفند ١٢٩٩ خورشیدی و ٢٨ مرداد ١٣٣٢ خورشیدی) را در سال‌های جوانی و میانسالی تجربه كرد و شاهد سقوط دو سلسله قاجار (١٣٠٤ خورشیدی) و پهلوی (١٣٥٧ خورشیدی) و جانشین شدن چندین شاه (محمد علی شاه، احمد شاه، رضاشاه و محمدرضا شاه) بود، در دهه پر كشاكش ١٣٢٠ تنها شاهد تكاپو و برآمدن انواع و اقسام گرایش‌های سیاسی و تعارضات و درگیری‌ها نبود، بلكه خود در میدان حضور داشت و از نزدیك دید كه نهضت ملی ایران چگونه در نتیجه ضعف تاریخی جامعه، كارشكنی‌های داخلی و مداخلات خارجی به شكست انجامید.

«جمعه سیاه»، «جمعه خونین»، «سپتامبر سیاه»، «سپتامبر خونین». اینها تمام نام‌هایی است که رسانه‌ها سعی کردند برای روز 17 شهریور 1357 انتخاب کنند؛ روزی که میدان ژاله تهران - که بعد از انقلاب «شهدا» نامیده شد- شاهد کشته شدن تعداد زیادی از تظاهر‌کنندگان ضد نظام پهلوی بود.

مقاله های «پیکاسو» و «اولیس» نوشته ی جیمز جویس، از کتاب *روح انسان،هنر و ادبیات* جلد 16 مجموعه ی آثار یونگ رگزیده شده است. در مقدمه ی مقاله ی * ادبیات و روانشناسی* در همین مجموعه، چنین می خوانیم: «پدیدار شناسی روان چنان در صور و معانی رنگین است که امکان انعکاس آن تنها در یک آیینه میسر نیست و از آنجا که روان در تمامی فعالیت های ذهن آدمی جلوه گر است، روانشناس موظف است که با جلوه ها و نمود های گوناگون آن آشنا شود.

کریم مجتهدی در نشست «کلیاتی در باب نسبت ادبیات و فلسفه»: در یونان باستان شعر هومر از حيث فلسفی حرف اول را می‌زد و همين گفتارهای حماسی بودند که به گفتار انسان و فلسفه معنا مي‌دادند. در اين ميان چهره سقراط بسیار مهم است، اما مانند بسیاری از یونانیان باستان نوشته‌ای از خود ندارد چون آنها الزاما قصد نداشتند مؤلف باشند و خود را موظف می‌دانستند فرهنگشان را پاس بدارند.

تطبیق مفاهیم سیاسی مدرن بر دوره باستان به‌خصوص در جایی غیر از محل تولد این مفاهیم، یعنی یونان، همواره مسئله‌ساز بوده و موافقان و مخالفان بسیاری داشته است. عمده مخالفت‌ها از جانب موضعی است که تفاوتی کیفی میان اندیشه سیاسی مدرن و مفاهیم متناظر با آن (همچون ملت-دولت) با اشکال مشابه می‌بیند. بااین‌حال، نشست «علوم سیاسی و ایران باستان» که شنبه این هفته در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد، بیشتر از جانب موافقان به این رابطه می‌نگریست.