اخبار

نویسندۀ مقاله، ابراهیم کالین که مدرکِ دکتری خودش را از دانشگاه جورج واشنگتن امریکا دریافت کرده، فارغ از منصب سیاسی‌ای که در وزارت خارجۀ ترکیه بر عهده دارد، از هواداران دیدگاه سید حسن نصر محسوب می‌شود.

نسخۀ ‌خطی شاهنامۀ غیرمصوّر بایسنقری که در موزه و کتابخانۀ ملی ملک در تهران، قرار دارد، یکی از معدود نسخ سبکِ بایسنقری است که در گنجینه‌های داخلی نگهداری می‌شود. سبکِ بایسنقری از آن رو اهمیت دارد که ویژگی‌هایش بر تمامی سبک‌های پس از خود، از ایران گرفته تا هند مغولی و ترکیۀ عثمانی، تأثير نهاده است.

تابستان‌ها با یک قاچ هندوانه خنک در ایوان خانه مادربرزگ به در می‌شد. ایوانی که دیگر نیست. جای خانه مادربزرگ را یک ساختمان بلند و بی‌روح گرفته و جای ایوانش را کولر گازی و آبی. دیگر در این خانه نه از گرمای مهر مادر بزرگ خبری هست نه از خنکای خاطره‌ او.

«هر نوع همکاری رازآمیز است. این رازآمیزی در مورد مرد انگلیسی و مردِ پارسی‌زبان نیز بیشتر از دیگران صدق می‌کند، چون این دو مرد تفاوت‌های بسیاری با یکدیگر داشتند و در زندگی‌شان با یکدیگر دوست نبودند؛ مرگ، دگرگونی و زمان کاری کرد که مردی از وجود دیگری باخبر شود و هر دو به شکل یک شاعر دربیایند.»

روند شكل‌گیری و بسط و گسترش مشهورات تاریخی پیچیده و تودرتو است. مشهورات تاریخی باورها و عقایدی رایج و قالبی (كلیشه‌ای) در مورد وقایع، رویدادها، جریان‌ها، روندها و شخصیت‌های تاریخی هستند و ربطی هم به اینجا و اكنون ندارند. در همه جای دنیا و در همه زمان‌ها، بعضی دیدگاه‌ها تبدیل به باور رایج می‌شوند و تصحیح یا تنقید آنها بسیار دشوار و از برخی جهات غیرممكن است. اظهارنظر خلاف این باورهای رایج یا همان مشهورات تاریخی نیز به همین میزان دشوار است و كسی كه خطر كند و بخواهد علیه آنها سخن بگوید، پیشاپیش پیه این را به تن خود مالیده است كه از هر سو مورد حمله و هجمه واقع شود.

نگاه رایج ما به تاریخ بسیار قالبی (كلیشه‌ای) و سطحی و مملو از باورهای رایج اما نادرست است. یكی از این باورها تصور خام و غلط از تاریخ مغول است. كریم مجتهدی، استاد نام‌آشنای فلسفه كه دستی نیز در تحقیق و پژوهش تاریخی دارد، در یكی از آخرین آثارش «مغولان و سرنوشت فرهنگی ایران» با نگاهی جامع و فلسفی كوشیده، این باور رایج كه مغولان صرفا «آمدند و كندند و سوختند و كشتند و بردند و رفتند» را به چالش بكشد و با رویكردی انتقادی با تاكید بر توانمندی‌های فرهنگ ایرانی، نشان دهد كه چگونه ایرانیان توانستند در پرتو جهان‌روایی مغولان، به بسط و گسترش میراث فرهنگی خود بپردازند.

به مناسبت نشست اول از سلسله نشست‌های هزاره خیام در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی الف: سخن اول این که چرااین نشست را نشست نخست هزاره خیام دانسته‌ایم. زیرا قول غالب درباب تولدش ۴۳۹ هجری است و امسال ۱۴۳۹ هجری قمری است به ویژه که سوآ می‌گویند اتیرتا درکتاب شهد رحمت، (The Nectar of Grace, Omar Khayyam’s life and works 1941) براساس زایجه یاطالع خیام که درتتمه صوان‌الحکمه نوشته ابوالحسن علی‌بن‌زید بیهقی آمده و برخی احتمالات دیگر زمان تولد خیام را دقیقاً ۴۳۹ دانسته است. و دیگر اینکه ما دراین هزاره قصد رویکرد اثباتی به خیام و آثارش و نوعی بزرگداشت او را داریم تا گشودن باب مجادلات و جدل‌ها درباب او را.

بشر همواره از گذشته تاکنون دنبال کشف و گشایش اشکال اسرارآمیز آسمان شب بوده. تا جاییکه با اشکال فلکی آسمان داستان‌ها و اسطوره‌هایی برای خود ساخته که امروزه به آن‌ها نامی جز خرافات نمی‌دهیم. اما همین خرافات بعد‌ها زمینه‌ساز ساخت عظیم‌ترین تئوری‌های علمی شدند. مدل چینش ستارگان و ثباتی که در آسمان داشتند باعث شد انسان به کمک آن‌ها راه را از بیراهه تشخیص و یا به زمان‌بندی خود در کشاورزی نظم دهند که در نهایت منجر به تدوین تقویم شد.

پنجمین کنگره بین‌المللی عرس بیدل دیروز چهاردهم تیرماه و امروز پانزدهم تیرماه در تهران برگزار شد. افتتاحیه این کنگره با خواندن غزلی از شفیعی کدکنی شروع شد. در مراسم پنجمین کنگره بین‌المللی عرس بیدل، هادی سعیدی کیاسری،دبیر کنگره و رئیس بنیاد بیدل، غزل منتشر نشده‌ای از شفیعی کدکنی خواند.

به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران و معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین همکاری معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد آفرینش‎های هنری نیاوران به مناسبت هزارمین سال تولد حکیم عمر خیام، نخستین نشست همایش هزاره حکیم عمر خیام نیشابوری با حضور اساتید داخلی و خارجی، دانشمندان، ‏هنرمندان و دوستداران علم و دانش روز پنج‌شنبه 14 تیرماه 1397 در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.‏