اخبار

پدیدار شناسی هم چنان که از نامش پیداست. پدیدار را مدنظر دارد. در مورد پدیدارهای اجتماعی که تنها مواد لازم مطالعات انسانی و اجتماعی هستند، نظرهای بسیار متنوع و مختلفی درباره کمی یا کیفی و ذهنی بودن آنها وجوددارد. پدیدار شناسی از آن جمله دیدگاه هایی است که بر ذهنیت، کیفیت و خاص بودن پدیده های اجتماعی تأکید دارد و مبنا و اساس کار تحقیق را رسوخ و ورود پژوهشگر به دنیای ارزش ها می داند

آقای علیرضا ذکاوتی قراگوزلو در مقاله ای با عنوان «بنگه لولیان در کنار سرای مغان» که در شماره سوم سال نهم نشر دانش به چاپ رسیده، کوشش کردهاست تا میان لولیان (کولیان) که امروز دیگر در هندی الاصل بودن آنها تردیدی نیست و مغان ایرانی تبار زردشتی مذهب پیوند هایی بیابد. یافتن پیوند میان لولیان و مغان ظاهرا هدف اصلی مقاله ایشان است، اما نویسنده در متن مقاله به وجه اشتقاق تعدادی از کلماتی که مرادف لولی هستند و بعضی کلمات دیگر که به تصور نویسنده با لولیان ارتباط دارد و نیز به معانی فرعی که کلمه لولی و مترادفات آن از رهگذر مشاغل لولیان به دست آورده و به طور کلی به نوعی توصیف از این گروه یا گروه های اجتماعی از خلال متون ادبی و تاریخی پرداخته است.

سالروز درگذشت ابوالقاسم انجوی‌شیرازی، پژوهشگر فرهنگ عامه 25 شهریور است که به همین مناسبت نقد محمدرضا آل‌ابراهیم بر کتاب «تبعیدگاه خارک» را مرور کردیم تا یادی از این شیفته فرهنگ مردم شود.

شمارۀ 126 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «فلسفۀ تئاتر» منتشر شد. علیرضا نراقی دبیر این مجموعه در سخن دبیر نوشته است: «تئاتر اگر نیازمند فلسفه به معنای اخص آن نباشد، بی‌شک نیازمند چنین تاملی هست. تأملی که جایگاهش، کارکردش و روندش را شفاف کند. این به معنای مختل‌کردن رهایی خلاقیت هنری نیست بلکه به معنای جدی‌گرفتن خلاقیت هنری و صورت بندی آن است.

هرچند امروزه مطالعات مقایسه ای در بسیاری از زمینه ها رواج یافته است، ولی در سنـت کلامی و الهیاتی کمتر شاهد چنین مقایسه های علمی و معرفتی هستیم. بی شک در پرتو مقایسه های علمی، بهتر می توان به فهم میرٍاث سنـتی و نیز جریان های الهیاتی و معرفتی معاصر دست یافت. این مقاله، در پی مقایسه الهیات معاصر با الهیات سنـتی است و می کوشد تا با طرح برخی از مهم ترین اوصاف هر دو پارادایم الهیاتی سنتی و معاصر، به فهم این تفاوت ها نایل آید؛ اوصافی مثل مابعدالطبیعی، جزمی، غیرتاریخی، مبتنی بر اقتدارگرایی، مَدرسی و هنجاری بودن و مانند اینها، با اوصاف مقابل و متضاد برای فهم وجوه تمایز الهیات معاصر و سنـتی به کار گرفته شده اند.

تأثیر زیست‌بوم بر لایه‌های ذهنی و عینی آثار هنرمندان کتمان‌شدنی نیست. نظریه‌های بسیاری در این زمینه از سوی منتقدان مطرح شده است. بسیاری این تأثیر را بی‌واسطه و مستقیم خوانده درحالی‌که برخی دیگر تحلیل‌های فراوانی بر مبنای چگونگی خلق وضعیت نشانه‌شناسانه برخاسته از محیط زیست براساس سیستم ناخودآگاهی ذهن هنرمند ارائه داده‌اند.

بسيارى از سؤالاتى كه از ما مى شود، نبايد جواب بگوييم. جواب پاره اى از سؤالات را كه نمى دانيم و اين امر مشخصى است. نكته مهمتر اين است كه بايد به جاى جواب دادن به بسيارى از سؤالات، به سؤال كننده نشان داد كه جواب اين سؤال براى آخرت و براى دنياى او سودى ندارد و از اين راه او را بار آوريم و تربيت كنيم. اگر كسى از ما بپرسد به نظر شما اجنّه به ائمه عليهم السلام معتقد هستند يا نه؟ بنده در جواب مى گويم چه فرق مى كند، اين جواب به چه درد تو مى خورد كه بفهمى معتقد هستند يا نه؟

«در عصر ما هیچ علم شیرین‌تر و دلفریب‌تر از علم استاتیستیک نیست، چونکه آن ستون‌های طویل ارقامی که در جداول ثبت می‌کنند، حاصل نتایجی هستند که در خصوص جمعیت و زراعت و تجارت و صناعت و لشکر برّی و بحری و غیره هر مملکت به دست آورده‌اند».

در شرایطی که خشونت‌های مدرن به تیتر یک بسیاری از رسانه‌ها بدل شده است، شاید سخن گفتن از عشق قدری غریب به نظر برسد. به قول ژان پل سارتر امروزه ما با شی‌ءشدگی و کالاشدگی احساسات مواجه هستیم و گویی عشق «گمشده انسان امروز» است. از این رو، طرح این پرسش که چقدر امروز، عشق دغدغه ما است و جوان و انسان امروز عشق را چگونه می‌بیند و تعریف می‌کند موضوع گفت‌وگوی ما با دکتر همایون همتی شد. وی، دانشیار دانشگاه روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه و فوق دکترای ادیان و عرفان از دانشگاه بیلفلد آلمان است. فلسفه دین، عرفان تطبیقی و فلسفه اخلاق از جمله زمینه‌های پژوهشی و مطالعاتی او است.

آثار هنری در نظر ما هم آشنایند هم بیگانه؛ آشنایند، ابتدا با حضور فراگیرشان. آنها به عناوین گوناگون به زندگی روزمره ما تعلق دارند، به صورت رمان یا فیلم، تکثیر و نسخه‌برداری یا یادمان، و یا اشیا و لوازم کاربردی که با هنر و قریحة آفریننده آنها به درجه آثار جمیل ارتقا یافته‌اند. به علاوه، همه ما در محیط مدرسه هم شده، با کار هنری ـ طرح سیاه قلم، نقاشی، موسیقی، و هم با نگارش، عکاسی و ویدئو به کنار ـ آشنا گشته‌ایم. با این‌همه به‌رغم این آشنایی دوگانه، همچنان نمی‌دانیم اثر هنری چیست