نگاهی گذرا به روابط فرهنگی ایران و یونان در دوران هخامنشیان / فتح‌الله مجتبائی

1405/6/29 ۱۲:۱۱

نگاهی گذرا به روابط فرهنگی ایران و یونان در دوران هخامنشیان / فتح‌الله مجتبائی

ایران از دیرباز تا پایان سده‌های میانه و میانگاه جهان و حلقۀ واسط و رابط میان شرق و غرب بوده و همۀ جریان‌های فکری و فرهنگی و دادوستدهای تجاری و آمد و شدهای قومی و اجتماعی میان این دو قطب تاریخی از این رهگذر می‌گذشته است.

دبا: تاریخ و فرهنگ جریان‌های فکری و اعتقادی و اجتماعی ایران دوران‌های پیش از اسلام را معمولاً بیش از اندازه ساده و مختصر می‌گیرند، و حتی در دانشگاه‌ها نیز مسائل و موضوعات مربوط بدان غالباً به موضوعات زبانشناسی و اشاراتی به جنگ‌ها و لشکرکشی‌ها و ذگر کلیاتی از مذهب آن دوران محدود و منحصر می‌شود، بی‌آنکه به دامنۀ گستردۀ روابط آن با شرق و غرب و اهمیت آن از لحاظ واسطه بودن میان جوامع و تمدن‌های بزرگ آن روزگار از هر سو، و به تأثیرات و تأثرات فکری و اعتقادی، دادوستدهای اقتصادی و فرهنگی، و سایر شئون و وجوه حیات تاریخی و اجتماعی، چنانکه شایسته است توجه شود.

ایران از دیرباز تا پایان سده‌های میانه و میانگاه جهان و حلقۀ واسط و رابط میان شرق و غرب بوده و همۀ جریان‌های فکری و فرهنگی و دادوستدهای تجاری و آمد و شدهای قومی و اجتماعی میان این دو قطب تاریخی از این رهگذر می‌گذشته است. سرزمین‌های شرقی ایران و خراسان بزرگ در مجاورت تمدن کهن و پرتنوع هند و در فضای فکری و فرهنگی هندوئی و بودائی بوده، در غرب با یونان و روم روابط تجاری و نظامی و سیاسی و دادوستدها و فضای فرهنگی، هم بهرۀ بسیار می‌گرفته و هم بدان بهره می‌بخشیده است. ما در اینجا تنها به یکی دو نمونه از انواع دادوستدهای علمی و فرهنگی میان این دو سوی جهان آن روزگار اشاره می‌کنیم:

همانطور که نجوم بابلی و یونانی از غرب ایران به مراکز علمی هندوستان رسید و چگونگی این علم را در آنجا دگرگون کرد، ارقام و اعداد هندی و علامت و مفهوم و کارکرد صِفر نیز از هند به نام ارقام هندی از مشرق این سرزمین به مغرب زمین رسید و موجب رشد و تکامل علوم ریاضی و طبیعی شد و در امور معاشی و محاسبات روزانۀ مردم کارگشا و مؤثر افتاد. تأثیرات معماری ایرانی در آثار باقی‌مانده از دوران سلطنت آشوکا (سدۀ سوم پیش از میلاد) و در سنگنبشته‌های او در تکسیلا آشکار است، و در آثار کشف شده از زمان‌های پیش از او در این ناحیه نیز اینگونه تأثیرات را می‌توان دید....

متن کامل مقاله را اینجا بخوانید.

ایرانشهر امروز، سال اول، شماره سوم، شهریور - مهر ۱۳۹۵

نظر دهید
نظرات کاربران

کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.

گزارش

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

عضویت در خبرنامه.

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: