مقالات

موضوع بندی

جستجوی الفبایی

ادیب نطنزی | علی میرانصاری اَدیبِ نَطَنْزی [adīb-e natanzī]، ابوعبدالله حسین بن ابراهیم بن احمد(د محرم 497/اکتبر 1103)، ادیب و محدث که به دو زبان فارسی و عربی شعر می‌سرود. ادیب خود در بیتی به زادگاهش نطنز تصریح کرده است، اما از تاریخ تولد و چگونگی آموزش او در علوم ادبی و حدیث اطلاعی در دست نیست.
اعظم شاه | افسانه منفرد محمداعظم، شاهزادۀ گوركانی، یكی از 3 فرمانروای هند پس از اورنگ‌زیب و مدعی امپراتوری گوركانیان. وی چهارمین فرزند اورنگ‌زیب (قس: عبدالسبحان، 1، حاشیۀ 5) از همسر ایرانیش دِلوس بانو، دختر شاهنوازخان صفوی است كه در 12 شعبان 1063 ق / 28 ژوئن 1653 م در برهانپور زاده شد (فاروقی، 544؛ قس: كار، 315؛ بختاورخان، 1 / 396).
حران، مسجد جامع | فاطمه کریمی حَرّان، مَسْجِدِ جامِع، در متون کهن عربی «جامع الفردوس»، و در متون اخیر غربی، بیشتر «مسجد بزرگ»، مسجدی که بقایای آن اکنون در بخش شمالی محوطۀ بیضی‌شکل شهر حرانِ دورۀ اسلامی قرار دارد.
بابری، مسجد |
حسن رماح | عنایت الله فاتحی نژاد حَسَنِ رَمّاح (636-695 ق / 1239-1295 م)، محمد بن عیسی بن اسماعیل حنفی، ملقب به نجم‌الدین و معروف به احدب، نویسندۀ آثاری در فنون جنگ
احمد رفاعی |
بایزید | علی اکبر دیانت بایَزید (دوغو بایزید)، شهری کوچک در شمال‌شرقی ترکیه، از توابع استان آغری، در جنوب غربی کوه آرارات (آغری‌داغ).
باطوم |
بدوئن | منوچهر پزشک بُدوئَن، یا بالدوین، نام 5 تن از شاهان اروپایی تبار در سدۀ6ق/ 12م که در بیت‌‌المقدس و حدود لبنان امروزی سلطنت می‌‌کردند و در منابع به صورت شاهان فرنگی شام و قدس از آنها یاد شده است؛ سلطنت این سلسله زاییدۀ شکست مسلمانان در نخستین جنگ صلیبی بود (ﻧﻜ : ﻫ د، صلیبی، جنگ).
برغوثیه | مسعود حبیبی مظاهری بُرْغوثیّه، یکی از فرقه‌های جبریه منتسب به محمد بن عیسى ملقب به برغوث، که گاه در منابع از او با لقب کاتب (ابن‌حزم، 3/33) و کنیۀ ابوعیسى (ابن‌تیمیه، 1/206) نیز یاد شده است.
بکر بن اخت عبدالواحد |
بیدهندی | محمدمهدی اسماعیلی بیدهندی / bidhendi/ ، از گروه گویشهای مرکزی ایران، متعلق به زیرگروه شمال شرقی، یعنی منطقۀ نطنز و کاشان، که در روستای «بیدهند» رواج دارد.
آسیا، سینما | طیبه ولی بغدادی آسیا، سینما \sīna(e)mā āsiyā\، سینمایی واقع در نبش ضلع شمال غربی تقاطع خیابان ولیعصر با خیابان جمهوری.
زنار |
سنگ تراشی |
شله |
بربشتر | بَربُشتَر، یا بَربَشترو، شهر مرکزی بربطانیه در ناحیۀ سرقسطه (ساراگوسا) در دوران اسلامی که امروزه از توابع اوئسکا (به عربی وَشقه) در شمال شرقی اسپانیا و در حدود 50کیلومتری جنوب شرقی مرکز این ایالت واقع است. باراباسترو ی کنونی در 60کیلومتری شمال شرقی سرقسطه، کنار رود وِرو از شاخه‌های رود سینکا در مدخل پیرنۀ مرک...
ذیقعده |
رثا |
رامسر | محسن احمدی شهرستان و شهری در استان مازندران. رامسر در گذشته، دهکده‌ای به نام «سخت‌سر» بود، اما به‌دنبال آبادانیهایی که در زمان سلطنت رضا شاه در آنجا پدید آمد، بنابر مصوبۀ هیئت وزیران در شهریور 1314، «رامسر» نامیده شد؛
ردا |
چهل بیتو |
آقاسی | صادق سجادی آقاسی، حاجی میرزا عباس، پسر میرزا مسلم (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفۀ بَیاتِ ایرْوان، سیاستمدار و صدراعظم دولت ایران (1251-1264ق / 1835- 1848م) در روزگار محمدشاه قاجار (1250-1264ق / 1834- 1848م). سالهای نخست زندگی: میرزا عباس در ایروان زاده شد و دوران کودکی و نوجوانی را نزد پدر خود که از علمای ایروان بود ...
اصلاح و تربیت مجرمان | حمید گوینده \eslāh-o(va) tarbiyat-e mojremān\، آموزه‌ای نو در حقوق جزا و جرم‌شناسی.
حضور* |
استریندبرگ | بخش ادبیات جهان اِستریندبِرگ \ [e]st[e, i]rindberg\ (در سوئدی: ستریندبَری \ strindbary\ )، یوهان آوگوست (1849-1912م/ 1265-1330ق)، نمایشنامه‌نویس سوئدی. او داستان و مقاله هم می‌نوشت و شعر هم می‌سرود. غالباً از او به‌عنوان بزرگ‌ترین شخصیت در ادبیات سوئدی نام برده‌اند. استریندبرگ در کاربرد زبان سوئدی استاد بود و در اسلوبهای نما...
استاتین | علوم پایه مهندسی اَستاتین \ astātin\ (At)، عنصری شیمیـایـی و پـرتـوزا (رادیواکتیو) که سنگین‌ترین عنصر از عناصر هالوژِن یا گروه VIIa جدول تناوبی است. نام استاتین برگرفته از واژۀ یونانی آستاتوس، به معنی «ناپایدار» است. استاتین را که ایزوتوپ پایداری ندارد، نخستین‌بار در دانشگاه کالیفرنیا، دِیل کُرسِن، کِنِت مِکِنـزی و اِمیلیـو س...
ازیرین گاه | پرویز رجبی اُزیرینْ‌گاه [ozīrīngāh]، گاه سوم از پنج‌گاه شبانه‌روز، از آغاز غروب تا سرشب(هنگام برآمدن ستارگان) و همچنین ایزد این گاه از شبانه‌روز (نک‍ : بارتولمه، 409؛ یوستی، 61). در شایست ناشایست (فصل 21، بندهای 4-5) نشان فرا رسیدن ازیرین‌گاه، رسیدن سایۀ مرد به 6 پا و دو بهر است. بنابر باور ایرانیان باستان، روز در تابست...
ازنیک کقبی | پرویز رجبی اِزْنیکِ کُقْبی [eznik-e koqbī] (یا یزنیکِ قُلبی یا کُقْباتْسی)، روحانی ارمنی و اسقف باگرِواند (باکو) در اواسط سدۀ 5م. اصل این نام در ارمنی یِزنیک است، اما در متنهای عربی به صورت ازنیق و در فارسی از راه ترجمه از متنهای غربی به صورت ازنیک آمده است. ارمنیان ازنیک را یکی از برجسته‌ترین متفکران مسائل اجتماعی و فر...
تخمه |
کارا، باغ | سیما صفری باغی در منطقۀ کوهستانی درۀ درکه، واقع در میانۀ درۀ کارا و بر فراز آبشاری با همین نام.
امین الضرب، حاجی محمدحسن |
سوئک، دره | مجید یاسینی دره‌ای واقع در قسمت میانی یال سوئک، میان درۀ جمال‌آباد و درۀ منظریه
بقلی شیرازی |
بلغم |
باجربقی | علی رضا سید تقوی باجُرْبَقی، نسبت دو تن از دانشمندان شافعی مذهب سده‌های 7 و 8ق/ 13و 14م که پدر و پسر بوده‌اند. این نام به روستای باجربق که نزدیک‌ترین نصیبین بوده، منسوب است (یاقوت، 1/ 453).
اعلی | محمدعلی لسانی فشارکی اعلى \aʾlā\، هشتادوهفتمين‌ سورۀ قرآن‌ کریم، دارای 19 آيه‌، 78 كلمه‌ و 294 حرف‌. نام‌ اين‌ سوره‌ از كلمۀ پايانی‌ نخستين‌ آيـۀ آن‌ گرفته‌ شده‌ است‌ (نك‍ : فيروزآبادی، 1 / 514). در ترتيب‌ تلاوت‌، ميان‌ دو سورۀ مكی‌ «طارق‌» و «غاشيه‌» جای گرفته‌، و در ترتيب‌ نزول‌، بنا به‌ روايت‌ مشهور، هشتمين‌ سورۀ مكی‌ است‌ كه‌...
اصطخر |
اشیر | عباس سعیدی شهری كهن در شمال افریقا. اشیر را به صورت آشیر (ابن خلكان، 2 / 343؛ نویری، 24 / 160؛ نویهض، 197) و آشَر (ابن خطیب، 229) نیز نوشته‌اند. این شهر به اشیر زیری مشهور بوده است (ادریسی، 1 / 254؛ حمیری، 60؛ ژولین، 87). اشیر به عنوان شهری محصور (ابن حوقل، 90؛ ابوعبید، 60) با ارتفاع حدود 400‘1 متر از سطح دریا، در منطقه...
آرتاوازد | عسکر بهرامی آرْتاوازْد [ārtāvāzd]، نام چند تن از پادشاهان نواحی شمالی ایران، و به‌ویژه ارمنستان در دورۀ باستان. این نام که صورت ارمنی شدۀ اَرته وزده (ﻫ م) ایرانی باستان است، علاوه بر شماری از شاهان ارمنستان، برای چند شخصیت ایرانی‌تبار دیگر هم به همین شکل آمده است (نک‍ : یوستی، 38-39).
ابن خیره | مریم صادقی اِبْنِ خِيَره، ابوالقاسم محمد بن ابراهيم مواعينی (د 564 ق/ 1169 م)، شاعر، اديب و كاتب دورۀ موحدی. او را به سبب حرفۀ پدرش مواعينی (فروشندۀ ابزارخانه) يا ابن المواعينی خوانده‌اند (ابن‌ابار، 2/ 515؛ مراكشی، 6/ 91). اما صفدی (1/ 351) ابن مراعينی، و حاجی خليفه (1/ 939) ابن مداعينی نوشته‌اند كه احتمالاً تصحيف كلمۀ ...
ابن حاج، ابوالحسن جعفر | سید محمد سیدی اِبْنِ حاج‌، ابوالحسن‌، جعفر بن‌ ابراهيم‌ بن‌ احمد معافری‌ ملقب‌ به‌ ذوالوزارتين‌ (د پس‌ از 510 ق‌/ 1116 م‌)، شاعر مغربی‌.
ابن طثریه | آذرتاش آذرنوش ابوالمکشوح یزید بن الطثریة (د 126ق / 744م)، غزل سرای بنی قُشَیر در بادیۀ یمامه.
ابن سلیم | ابوالحسن دیانت اِبْنِ‌سُلَيْم، عبدالله بن احمد بن سليم اسوانی، داعی فاطمی. از تاريخ تولد و وفات وی اطلاعی در دست نيست، ولی بازديدی كه در 365 ق/ 975 م از شهر المريس به عمل آورده (فضل حسن، 38)، حكايت از آن دارد كه در سدۀ 4 ق/ 10 م، می‌زيسته است. ابوالحسن معروف به جوهر صِقِلّی (يا جوهر رومی، د 381 ق/ 991 م) او را برای انجام دا...
تنکابنی، محمدمؤمن |
ابن قدامه مقدسی |
ابوالحسن شمسی هروی | یدالله غلامی مایانی ریاضی‌دان ایرانی سدۀ 4 ق / 10 م.
اتحادیه امارتهای عربی |
تازه بهار | لیلا پژوهنده تازه بَهار، روزنامۀ سیاسی ـ ادبی که در مشهد در دو دورۀ جداگانه منتشر می‌شد.
طبق |

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام