بالان

بالان \bālān\، محله‌ای قدیمی در روستای کن. 
محلۀ بالان در منتها‌الیه جنوب شرق کن جای دارد. سرتاسر جبهۀ جنوبی این محله را بزرگراه شهید همت در بر گرفته است و از سمت شرق به بخشی از بزرگـراه همت، و راه قدیمی ورودی کن متصل می‌شود و از شمال شرق با محلۀ اسماعیلان و از شمال با محله‌های سرآسیاب و میان‌ده، و از غرب با محلۀ درِ قاضی هم‌مرز است. حد شرقی محلۀ بالان ناحیۀ سرچا، و حد غربی آن تا نزدیکی بنای امامزاده سید محمدرضا در محلۀ میان‌ده امتداد دارد. از مرکز کن خیابانی در جهت شرق به غرب می‌گذرد که یکی از دو راه قدیمی و اصلی ورودی به روستای کن بوده است. این خیابان نزد اهالی به نام خیابان بالان خوانده می‌شود، اما شهرداری آن را به نام خیابان شهید احمد کاشانی نام‌گذاری کرده است. 
سبب نام‌گذاری محلۀ بالان که آن را بالون هم می‌گویند، این است که در ابتدا آن را محلۀ بالا می‌نامیدند و بر اثر کثرت استعمال و سهولت تلفظ، به بالان و بالون تبدیل شده است. 

 مهم‌ترین آثار تاریخی ـ فرهنگی محلۀ بالان اینهاست: 
1. مسجد سرچاه، در سمت شرق محله که بنای تاریخی اولیۀ آن همچنان بر جاست. 
2. مسجد حضرت ابوالفضل (ع)، در مرکز محله که بنای تاریخی اولیۀ این مسجد در نخستین سالهای پس از انقلاب اسلامی، تخریب و نوسازی شده است.
3. مسجد جامع اسدالله، در داخل کوچۀ مسجد و ضلع جنوبی بنای مسجد حضرت ابوالفضل (ع) و حمام محله. بنای اولیۀ این مسجد در اواسط دورۀ پهلوی تخریب و نوسازی شده است. این مسجد اکنون متروکه است. 
4. مسجد امام حسن مجتبى (ع) که بنای اولیۀ این مسجد همچنان بر جاست، اما بخشهایی از آن مرمت و نوسازی شده است.
5. بنای حسینیۀ بالان، واقع در ضلع جنوبی خیابان اصلی بالان که اکنون به نام خیابان شهید احمد کاشانی نام‌گذاری شده، و در ضلع شرقی و متصل به بنای مسجد حضرت ابوالفضل (ع) است. 
6. بنای دو آب‌انبار، یکی در زیر مسجد جامع اسدالله و دیگری در زیرِ بنای حسینیۀ محلۀ بالان که امروزه به کارگاه آهنگری بدل شده است. 
7. بنای کاروان‌سرا یا باراندازی که در ضلع جنوبی مسجد امام حسن (ع) قرار داشت و اکنون تخریب و تبدیل به گاراژ شده است. 
8. درخت چنار کهن‌سال واقع در منتها‌الیه شرق بالان و در فاصلۀ 30متری سمت جنوب شرق بنای مسجد سرچاه. 
9. بنای تاریخی حمام این محله که در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی تخریب و نوسازی شده است. این حمام میان دو مسجد حضرت ابوالفضل (ع) و مسجد حاج اسدالله جای دارد. 

مأخذ

پازوکی طرودی، ناصر، تحقیقات میدانی. 

ناصر پازوکی طرودی