انقلاب، فرهنگ سرا

انقلاب، فرهنگ‌سرا \farhang-sarā-ye enqelāb\، مجموعه‌ای فرهنگی واقع در بزرگراه نواب صفوی، خیابان کمیل شرقی.
این فرهنگ‌سـرا در 1375 ش، با نام «مرکز مطالعات تاریخی تهران» فعالیت خود را آغاز کرد؛ اما در اسفندماه 1376 به «مرکز تهران‌شناسی» تغییر نام داد و سرانجام در 1380 ش، نام آن به فرهنگ‌سرای انقلاب بدل شد. 
زیربنای فرهنگ‌سرای انقلاب بالغ بر 10هزار مـ2 است و هدف و رویکرد اصلی از تأسیس آن، تلاش در راستای ترویج فرهنگ انقلاب اسلامی است. این فرهنگ‌سرا دارای کتابخانۀ تخصصی و مرکز اطلاع‌رسانی انقلاب اسلامی، موزۀ انقلاب، و کانونهای مرتبط با موضوع انقلاب است. همچنین این مجموعه با برگزاری نشستهای تخصصی و مسابقات علمی و برخورداری از امکاناتی ازقبیل سالن آمفی‌تئاتر 200نفره، سینما فجر و سالن سپیده، مهدکودک، سالن ورزشی آقایـان، کتابخانه‌هـای عمومـی و کـودک، بازارچۀ هنری، و نیز اجرای برنامه‌های متنوع آموزشی، ورزشی و هنری، به ارائۀ خدمات فرهنگی و هنری به مراجعه‌کنندگان به این مرکز می‌پردازد.
فرهنگ‌سرای انقلاب دارای 4 واحد آموزشی، فرهنگی، هنری و هویتی است:
واحد آموزش در فضایی بالغ بر 100 مـ2 شامل 4 کلاس آموزشی، و یک سایت کامپیوتر است. این واحد، در راستـای تحقق اهداف فرهنگی ـ هنری بـا ایجاد فضـایی آرام و مناسب، اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی در رشته‌های متعدد می‌کند. از جملۀ رشته‌های آموزشی این واحد می‌توان به آموزش قرآن در کلیۀ سطوح، هنرهای دستی، انواع گل‌سازی، سفره‌آرایی، فوریتهای پزشکی، خوش‌نویسی، علوم رایانه، و آموزش زبان انگلیسی اشاره کرد. فرهنگ‌سرای انقلاب همچنین به جنبه‌هایی از انقلاب اسلامی در سطح بین‌المللی و نهضتهای آزادی‌بخش توجه دارد که مبارزات نیروهای فلسطینی و لبنانی از آن جمله است.
واحد فرهنگی فرهنگ‌سرای انقلاب از اردیبهشت 1384 در راستای اهداف سازمان فرهنگی ـ هنری شهرداری تهران مبنی‌بر لزوم حضور مسئولان و کارشناسان در رأس طرحها و برنامه‌های فرهنگی ـ اجتماعی شکل گرفت. این واحد از بدو تأسیس، متشکل از 4 تن به‌عنوان کارشناس مسئول فرهنگـی ـ اجتمـاعـی، کـارشنـاس فرهنگـی، کارشنـاس اجتماعی و کارشناس ورزش بود که در رأس آنها معاونت فرهنگی فرهنگ‌سرا قرار داشت و هرکدام شرح وظایف معین و مشخصی داشتند.
واحد فرهنگی فرهنگ‌سرای انقلاب اهداف خـاصی را دنبال می‌کند؛ از جملۀ آنها می‌توان به گسترش و بهبود فرهنگ شهری، شناسایی قابلیت و ظرفیت مردم منطقه و ارائۀ برنامه‌های متناسب، گسترش روحیۀ نشاط اجتماعی، کشف و شناسایی استعدادهای مردم منطقه، آسیب‌شناسی منطقه به‌‌لحاظ فرهنگی و اجتماعی، ارائۀ راهکار مناسب برای ارتقـای سطح بینش و فرهنگ مردم منطقه، طراحی و تجزیه و تحلیل مباحث فرهنگی و اجتماعی، و درنهایت تعامل فرهنگی با مراکز و ادارات و تبادل‌نظر با فرهیختگان فرهنگ و ادب اشاره کرد.
یکی دیگر از واحدهای تابع فرهنگ‌سرای انقلاب، واحد هنری است که با بهره‌گیری از تجربیات متخصصان و خلاقیتهای موجود در مخاطبان و نیز با به‌کارگیری توان و ظرفیتهای خود در دو بخش هنرهای نمایشی و هنرهای تجسمی فعال است.
در زمینۀ هنرهای نمایشی، بخش اعظم فعالیتهای فرهنگ‌سرای انقلاب شامل جذب علاقه‌مندان به هنرهای نمایشی؛ آموزش و هدایت علاقه‌مندان؛ برگزاری کارگاههای نمایشی ازجمله بازیگری، کارگردانی، نمایشنامه‌نویسی و نمایشنامه‌خوانی؛ ایجاد کانونهای نمایشی؛ اجرای نمایش؛ ارائۀ طرح و برنامه‌های نمایش برای مناسبتهای مختلف اعم از اعیاد، سوگواری، جشنها و دیگر مناسبتها؛ برگزاری جشنواره‌های نمایشی؛ حمایت از گروههای غیر حرفه‌ای در سطح منطقه؛ و شرکت در جشنواره‌های نمایشی مختلف است.
در مبحث هنرهای تجسمی نیز عمدۀ فعالیتهای فرهنگ‌سرای انقلاب شامل جذب علاقه‌مندان به هنرهای تجسمی، و آموزش و هدایت آنان؛ برگزاری کلاسهای هنرهای تجسمی ازجمله نقاشی، رنگ روغن، طراحی، سیاه‌قلم، کاریکاتور، عکاسی و انیمیشن؛ ایجاد کانونهای هنرهای تجسمی؛ برگزاری کارگاههای مختلف تجسمی؛ برپایی نمایشگاههای مختلف هنرهای تجسمی؛ ارائۀ طرحها و برنامه‌های هنری برای مناسبتها؛ و حمایت از نقاشان غیر حرفه‌ای در سطح منطقه است.
یکی از اقدامات قابل ‌توجه فرهنگ‌سرای انقلاب، پژوهش در زمینۀ تهران‌شناسی است. این فرهنگ‌سرا با برپایی دوره‌هایی، تلاش دارد به معرفی و شناخت مناطق مختلف شهر تهران بپردازد.
 عمدۀ وظیفۀ واحد هویتی فرهنگ‌سرای انقلاب، تولید، چاپ و نشر لوحهای فشرده و نشریه‌های مختلف در حوزۀ انقلاب اسلامی، و ارائۀ آنها به مردم و برگزاری نشستهای تخصصی است.
از دیگر واحدهای فرهنگ‌سرای انقلاب، مهدکودک است. در راستای اهداف فرهنگی ـ هنری سازمان فرهنگی ـ هنری شهرداری تهران، و ارتقای سطح فرهنگی منطقه و به‌سبب نیاز مبرم اهالی منطقه به مهد کودک و پیش‌دبستانی، در مهرماه سال 1386، مهد کودک شکوفه‌های انقلاب در فرهنگ‌سرای انقلاب تأسیس شد. مهد کودک و پیش‌دبستانی شامل 3 کلاس بزرگ با ظرفیت 20 تا 25 تن است؛ همچنین کلبۀ شادی، ویژۀ خردسالان نیز در این مجموعه وجود دارد.
از دیگر واحدهای این فرهنگ‌سرا می‌توان به سینما فجر انقلاب اشاره کرد که بـا مساحت تقریبی 400 مـ2 دارای 204 صندلی است.
سالن سپیده واحدی چندمنظوره‌، نیز برای برگزاری نشستها و همایشهای تخصصی و همچنین برگزاری کارگاههای خاص است. این سالن دارای حدود 120 مـ2 مساحت، با 50 صندلی است.
مجموعۀ ورزشی فرهنگ‌سرای انقلاب زمینهای گلف، مینی‌تنیس، نیز مکانی برای تنیس روی میز دارد.
روابط عمومی فرهنگ‌سرای انقلاب از جملۀ واحدهای این مجموعه است که از مهم‌ترین وظایف آن می‌توان به اطلاع‌رسانی برنامه‌ها ازطریق ارسال خبر به مطبوعـات، خبرگزاریها و رسانه‌های ارتباط جمعی، هماهنگی با صدا و سیما جهت پوشش خبری مناسب برنامه‌ها و انعکاس آن، تهیه و ارسال زیرنویس برای پخش در شبکه‌های مختلف سیما، تهیۀ تیزرهای تبلیغی، تهیه و توزیع پوستر، تراکت، بنر و پلاکارد جهت اطلاع‌رسانی برنامه‌ها و مناسبتها، تهیه و توزیع نشریه‌ها و بروشورها، فضاسازی محیط بیرونی و داخلی فرهنگ‌سرا، تهیۀ گزارش عملکرد از برنامه‌های اجراشده، و درنهایت بایگانی مناسب فیلم و عکس از برنامه‌های اجراشده اشاره کرد.

مأخذ

دستجـردی، رضـا، تحقیقـات میدانـی.

رضا دستجردی