مقالات

موضوع بندی

جستجوی الفبایی

استخاره | علی بلوکباشی اِسْتِخاره، از کهن‌ترین شیوه‌های مصلحت‌اندیشی و رهنمودجویی از خداوند در میان مردم. بیشتر مردم ایران گاهی استخاره را برابر فال (ه‍ م) و به معنی آن به‌کار می‌برند.
اسپرزه |
استر |
خرسنگ، قبرستان گبری | ناصر پازوکی طرودی خرسنگ، قبرستان گبری \ qabrestān-e gabrī-ye xar-sang\ ، گورستانی واقع در دشت لار. این گورستان در موقعیت °51 و ´44 و ´´34 طول شرقی، و °36 و ´´29 عرض شمالی، در ارتفاع 730‘2 متری از سطح دریا، در شمال غربی دشت لار و کاروان‌سرای چشمۀ دوبرار و همچنین در دامنۀ جنوب غرب کوه بن‌ورده، در شرق درۀ پلک، و شمال شرقی کوه خرس...
خرسنگ، کوه | میثم رودکی خرسنگ، کوه \ kūh-e xar-sang\ ، کوهی واقع در شمال روستای گرمابدر.
خرس چال، دریاچه | میثم رودکی خرس‌چال، دریاچه \ daryāče-ye xers-čāl\ ، دریاچه‎ای کوهستانی و فصلی در البرز میانی، واقع در محدودۀ بخش رودبار قصران.
خسروآباد | ناصر پازوکی طرودی خسروآباد \ xosrow-ābād\ ، روستایی واقع در 7 کیلومتری جنوب‌شرقی شهر لواسان و 4کیلومتری جنوب سد لتیان.
خزر، بوستان | شیوا جعفری خزر، بوستان \ būstān-e xazar\ ، بوستانی محلی در الٰهیه.
خرسنگ، کوه | حسن موسوی زاده خرسنگ، كوه \ kūh-e xar-sang\ ، کوهی در دهستان رودبار قصران واقع در شمال و شمال خاوری آبادی آبنیک.
خرسنگ تپه | ناصر پازوکی طرودی خرسنگ، تپه \ tappe-ye xar-sang\ ، تپه‌ای در انتهای جنوبی تپه‌ماهورهایی که در سمت شمال آن روستاهای سبوبزرگ، تیمورآباد و سبوکوچک واقع شده‌اند. این محوطه و تپه در موقعیت °51 و ´39 و ´´43 طول شرقی، و °35 و ´48 و ´´31 عرض شمالی، و ارتفاع 767‘1 متر از سطح دریا، و در فاصلۀ 600 متری سمت مشرق ناظم‌آباد، و در سمت شمال ...
خرگوش دره | مجید یاسینی خرگوش‌دره \ xargūš-darre\ ، یا خرگوش نو، دره‌ای کوچک واقع در انتهای خط‌الرأس دارآباد در زیر کوه تلهرز.
خربزدره | مجید یاسینی , ناصر پازوکی طرودی خربزدره \ xar-boz-darre\ ، دره‌ای واقع در سمت شمال شرقی شهر میگون، در ارتفاع میان 200‘2 تا 900‘2متری از سطح دریا، در سمت غرب کوه دیملا.
خشکه لار، دره | مجید یاسینی خشکه‌لار، دره \ darre-ye xoške-lār\ ، یا لار کوچک، دره‌ای واقع در غرب رودخانۀ سد لار. این دره تقـریباً در جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی کشیده شده، و شیب آن به سمت رودخانۀ لار است. درۀ خشکه‌لار از شمال غربی به حدفاصل کوههای کاسونک، پیرزن‌کلوم و مهرچال، و از جنوب شرقی به مسیل و رودخانۀ سد لار ختم می‌گردد.
خشک دره | مجید یاسینی خشک‌دره \ xošk-darre\ ، نخستین دره از سمت چپ درۀ بزرگ پس‌قلعه که در ناحیۀ شرق یال قلۀ گاره‌دلواز واقع است. جهت این دره از شمال غربی به جنوب شرقی، و شیب آن به سمت درۀ پس‌قلعه است. خشک‌دره از شمال به قلۀ گاره‌دلواز و از جنوب به درۀ پس‌قلعه در ابتدای جادۀ جدید تله‌سی‌یژ دربند پایان می‌پذیرد.
خشکه چال، تختی | سیما صفری خشکه‌چال، تختی \ taxtī-ye xoške-čāl\ ، نام دو قطعه‌زمین هموار به نامهای تختی خشکه‌چال بالا و پایین در مجاورت سربند غلاک، در دامنۀ کوههای دارآباد.
خبرنگاران جوان، باشگاه | حسن موسوی زاده خبرنگاران جوان، باشگاه \ bāšgāh-e xabar-negārān-e javān\ ، مؤسسه‌ای که به منظور آموزش مهارتهای حرفه‌ای خبرنگاری و رشد و شکوفایی استعدادهای بالقوۀ جوانان علاقه‌مند به این حرفه و پوشش جامع خبری (ملی و فراملی)، در 1379 ش، توسط معاونت سیاسی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد و امروزه (1389 ش) زیر نظر...
خجیر، بوستان ملی |
خرابه پیر، زیارتگاه | حسن موسوی زاده خرابۀ پیر، زیارتگاه \ ziyāratgāh-e xarābe-ye pīr\ ، زیارتگاهی در منطقۀ شکرآب در آبادی آهار واقع در بخش رودبار قصران. این زیارتگاه در فاصلۀ حدود 20 متری جبهۀ جنوب غربی امامزادگان سید زاهد و سید طاهر، و در داخل محوطۀ مجموعه بناهای منطقۀ شکرآب آبادی آهار واقع شده است.
اسب | آذرتاش آذرنوش , پرویز رجبی , جهانشاه درخشانی , محسن ابراهیمی اَسْب، حیوانی که از دیرباز در امور گوناگون زندگی انسان چون سواری، کشیدن بار، راندن ارابه و سوارکاری مورد استفاده قرار گرفته است.
اسباب خانه | علی بلوکباشی
اژدها | علی حصوری اِژْدِها، هیولایی افسانه‌ای که معمولاً به صورت سوسمار یا مار غول‌پیکر فلس‌دار، با بال خفاش‌مانند، نَفَس آتشین و دُم نوک‌تیز مجسم می‌شود.
اسباب بازی | معصومه ابراهیمی اَسْبابْ‌بازی، ابزار و وسایل بازی و سرگرمی کودکان و نوجوانان که از اجناس مختلفی چون چوب، سنگ، فلزات، پارچه، نخ و جز آنها ساخته می‌شود.
اسباب چای | نسیم مقرب ‌اَسْبابِ چای، وسایل آماده‌سازی و نوشیدن چای. یکی از رایج‌ترین نوشیدنیها در ایران چای (ه‍ م) است.
ارمنیان | آندرانیک سیمونی اَرْمَنیان، یکی از گروههای قومی ساکن در ایران و منطقۀ قفقاز. قوم ارمنی از اختلاط ساكنان بومی یا نخستین ساكنان سرزمین ارمنستان با اقوام هندواروپایی پدید آمد
از خشت تا خشت | محمد جعفری (قنواتی) اَز خِشْتْ تا خِشْت، کتابی در زمینۀ فرهنگ مردم تهران. این اثر را که دربرگیرندۀ بخش زیادی از آداب، باورها و رسوم مردم تهران از زمان تولد تا مرگ است، باید نخستین مجموعۀ پژوهشیِ دقیق و در عین حال روشمند در فرهنگ مردم تهران به‌شمار آورد.
از ما بهتران |
ارسی | مریم محمدتبار اُرُسی، یا اُرْسی، گونه‌ای پنجرۀ چوبی و مشبک که با قطعات شیشه‌‌های رنگین تزیین شده است.
ارسل، سفرنامه | عزت الله مسرور اُرْسُل، سَفَرْنامه، گزارش سفر ارنست ارسل (ز 1858م / 1274ق)، حقوق‌دان و جهانگرد بلژیکی با عنوان سفرنامۀ قفقاز و ایران که در عصر ناصرالدین شاه قاجار به ایران سفرکرده است.
ارزن | پیمان متین اَرْزَن، از گیاهان شناخته‌شدۀ کهن و آیینی نزد ایرانیان. اگرچه امروزه از ارزن به‌عنوان خوراک دام و طیور استفاده می‌شود
ارداویراف نامه | فرزانه گشتاسب اَرْداویرافْ‌نامه، یا ارداویرازنامه، کتابی به زبان فارسی میانه (پهلوی ساسانی) و خط فارسی میانۀ کتابی. کتاب دربارۀ کشف و شهود و پیشگویی حوادث، به‌ویژه حوادث پایان جهان است
ارخالق | مریم محمدتبار اَرْخالُق، نوعی قبای کوتاه آستردار و پنبه‌دوزی شده با یقه‌ای گرد. ارخالق از اجزاء پوشاک سنتی است که زنان و مردان در گذشته آن را روی لباسهای دیگر خود می‌پوشیدند.
اربعین | عباس بهارلو اَرْبَعین، فیلم مستندی دربارۀ مراسم سوگواری هیئتهای عزاداری مساجد دهدشت و بهبهانِ بوشهر به مناسبت اربعین شهادت امام حسین (ع)، ساختۀ ناصر تقوایی در 1349ش.
اربعین | مینا احمدیان اَرْبَعین، چهلمیـن روز پـس از مـرگِ شـخـصِ درگذشته، نیز چهلمین روز پس از سالروز شهادت امام حسین (ع) در هر سال قمری که مطابق با بیستم ماه صفر است.
اذان | نسیم عظیمی پور اَذان، مجموعۀ اذکار مربوط به اوقات نماز که به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین شعایر اسلامی در عرصه‌های دیگر فرهنگ و زندگی اجتماعی و معنوی مردم ایران نیز جلوه یافته است.
ادبیات کودکان | محمد جعفری (قنواتی) اَدَبیّاتِ کودَکان، مجموعۀ آثار کتبی و شفاهی که به نظم و نثر برای کودکان و نوجوانان و متناسب با زبان و سن آنها پدید آمده است و جنبه‌های تخیلی دارد.
ادیان در ایران | عباس بهارلو ‌اَدْیانْ دَرْ ایران، فیلم مستندی از منوچهر طیاب، که در آن ادیان رسمی در ایران مانند اسلام، زردشتی، مسیحیت، یهودیت، و شعایر آنها معرفی شده، و برگزاری گوشه‌هایی از مراسم مذهبی این ادیان در مساجد، تکایا، کلیساها و آتشکده‌ها نشان داده شده است
ادرار | پیمان متین ‌اِدْرار، شاش، پیشاب، زهراب یا بول، مایعی زرد رنگ، شور و کمی تلخ حاوی آب و اوره و املاح دفعی از کلیه‌ها.
ادبیات عامیانۀ ایران | حسن ذوالفقاری اَدَبیّاتِ عامیانۀ ایران، نام مجموعه‌مقالات دربارۀ افسانه‌ها و داستانهای عامیانه و آداب و رسوم مردم ایران، تألیف محمدجعفر محجوب (1303-1374ش / 1924-1996م؛ ه‍ م)، پژوهشگر ادب عامه و استاد دانشگاه.
ادبیات شفاهی ایران | محمد جعفری (قنواتی) اَدَبیّاتِ شَفاهیِ ایران، عنوان کتابی از ایران‌شناس ژاپنی، شین تاکه‌هارا، شامل 202 متن از ادب شفاهی ایران که به شیوۀ میدانی گردآوری شده‌ است.
ادبیات شفاهی | محمد جعفری (قنواتی) اَدَبیّاتِ شَفاهی، میراث معنوی و سنتهای داستانی، غیرداستانی و نمایشی مردم که عمدتاً به شکل شفاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود.
ادبیات داستانی عامیانه | محمود امیدسالار , حسن ذوالفقاری اَدَبیّاتِ داسْتانیِ عامیانه، عنوان کلی برای همۀ روایتهای تخیلی، سرگرم‌کننده و آموزنده که در قالب نظم و نثر به صورت مکتوب یا شفاهی در کنار ادب رسمی در میان مردم رواج دارد.
ادبیات جاده ای | محمد جعفری (قنواتی) اَدَبیّاتِ جادّه‌ای، گونۀ خاصی از ادبیات شفاهی که به صورت دو بیتی، تک بیت، جملات کوتاه پندآمیز و کلمات قصارگونه با مفاهیم متفاوت در پشت یا درون خودروها، به‌ویژه خودروهای بیابانی نوشته می‌شود.
ادارۀ فرهنگ عامه | حمیدرضا دالوند اِدارِۀ فَرْهَنْگِ عامّه (1329-1352ش / 1950-1973م)، واحدی پژوهشی درون تشکیلات ادارۀ هنر‌‌های زیبا، سپس وزارت فرهنگ و هنر، با هدف تحقیق در فرهنگ عامۀ ایران.
اخلاق منظوم | حسن ذوالفقاری اَخْلاقِ مَنْظوم، کتاب آموزشی کودکان، گردآوردۀ مهدی دبیر خاقان ایزدی متخلص به نیّر.
اخلاق مصور | حسن ذوالفقاری اَخْلاقِ مَنْظوم، کتاب آموزشی کودکان، گردآوردۀ مهدی دبیر خاقان ایزدی متخلص به نیّر.
اخلاق الاشراف | صادق سجادی اَخْلاقُ الْاَشْراف، عنوان یکی از مهم‌ترین رساله‌های طنزآمیزِ نظام‌الدین عبیدالله زاکانی قزوینی (د میان سالهای 768-772ق / 1367-1370م)، که وی در آن اخلاق رایج روزگار خود
احیا | محسن احمدی اِحْیا، مراسم ویژۀ هر یک از شبهای 19، 21 و 23 ماه رمضان. در باور شیعیان احتمال داده شده که یکی از این 3 شب، «شب قدر» است.
احمدا | حسن ذوالفقاری اَحْمَدا، نوعی شعر عامه‌پسند، بدیهه، متوسط و قافیه‌دار. دهخدا آن را شعر بد، بی‌معنی، بی‌وزن و بی‌قافیه، و «احمدا گفتن» را شعر سخیف و بی‌معنی گفتن می‌داند
احضار روح |
احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم | اَحْسَنُ التَّقاسیمِ فی مَعْرِفَةِ الْاَقالیم، عنوان کتابی مشهور در علم جغرافیا به زبان عربی و از آثار شمس‌الدین ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسی بشاری

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

مقالات

ورود به سایت

ثبت نام