فرانک آرتا: 30 آبانماه ١٣١٢ روزی است که نخستین فیلم ناطق ایرانی یعنی «دختر لر» به نمایش عمومی درآمد. این فیلم در زمان خود واجد خصوصیاتی بود که در تاریخ سینمای ایران مطرح شده است. به همین مناسبت با عباس بهارلو، محقق، منتقد و پژوهشگر سینما، گفتوگو کردیم.
٨٢ سال پیش، برابر با سیام آبان ١٣١٢ خورشیدی، فیلم سینمایی « دختر لُر»، به عنوان نخستین فیلم ناطق فارسی برای اولین بار در سینما مایاک واقع در خیابان لالهزار به روی پرده رفت. این فیلم در سال ۱۳۱۲ خورشیدی توسط عبدالحسین سپنتا و اردشیر ایرانی در شهر بمبئی و به شکل سیاه و سفید، بر اساس داستان فولکلور «جعفر و گلنار» ساخته شد و به رغم اسم رسمیاش در بین مردم با همان نام عامیانهاش یعنی «جعفر و گلنار» شهرت یافت. اکران فیلم «دختر لُر» و استقبال مردم از آن، در شکوفایی صنعت نوپای سینمای ایران در آن دوران سهمی بسزا داشت
ثبت جهانی میراث ما ایرانیان در یونسکو موضوعی است که بارها و بارها از سوی دلسوزان فرهنگ و ادب و تاریخ کشور به مسئولان و رابطان فرهنگی کشور گوشزدشده اما هنوز بسیاری از میراث فرهنگی کشور که گنجینه گذشتگان ماست به ثبت جهانی نرسیده است .
مسئلهای در میان اندیشمندان در دنیای اسلام و غرب مطرح شده است، اینکه ابنخلدون جامعهشناس است یا خیر؟ دکتر طباطبایی از کسانی است که معتقد است ابنخلدون جامعهشناس نیست، زیرا با مبانی معرفتشناختی و اندیشهای، ابنخلدون با جامعهشناسان جدید متفاوت است و تباین دارد. جامعهشناسی جدید مبتنی بر مقولات فکری دکارت و کانت است و ابنخلدون در فضای فکری ارسطو و افلاطون سیر میکند.
«از قول من هیچ كلمه خارجی به كار نبرید، بعد از یك عمر كار به این نتیجه رسیدم كه یكی از بدآموزیهای ما و سوفسطاییگریهای امروزی ما به كار بردن نادرست یا حتی درست كلمات خارجی است. ما ایرانیها باید شخصیتمان را حفظ كنیم، ما زبانی داریم و باید با زبان خودمان كار كنیم. بدترین كلمه ایرانی و فارسی از بهترین كلمه غربی در متون فارسی بهتر است.» گفتوگوی ما با كریم مجتهدی،
من ابتدا مقدمة کوتاهی عرض میکنم که فکر میکنم در روشن شدن اصل موضوع و توضیحات بعدی تأثیر خواهد داشت. همة ما میدانیم که امروزه در عرصة جهان، با یک دهکدة جهانی مواجه هستیم. این پدیده را «جهانی شدن» نامیدهاند. همة ما ناگزیر از تماس با یکدیگر و ارتباطات افزونتر هستیم. امکانات بیشتر شده و ارتباطها به شکل فزایندهای گسترش یافته است. موضوع خیلی سادهای در این میان وجود دارد: آدمها برای اینکه نزدیک بشوند، چگونه باید با یکدیگر تفاهم پیدا کنند؟ اینها نیاز به زبان مشترک دارند.
اثری از سهراب سپهری به موزه هنرهای معاصر رفت. در هشتمین نمایشگاه فروش «هفتنگاه» اثری از سهراب سپهری با قیمت ١٥٠میلیون تومان برای موزه هنرهای معاصر تهران خریداری شد.
از حدود دهههای ٢٠ و ٣٠ شمسی که آپارتمانها آرامآرام جایشان را در معماری ایرانی باز کردند، حیاط عقبنشینی کرد. هرچه شهر جلوتر آمد، ساختمانها چگالتر شدند و حیاطها کوچکتر. بهتازگی حتی در مواردی سطح اشغال صددرصدی هم دیده میشود و این یعنی حیاط به معنای فضایی محصور که در آن آب و گیاه کنار هم دیده شود، از میان رفته است. با «اسکندر مختاری»، معمار و معاون سابق حفظ و احیای میراث فرهنگی تهران، درباره تأثیر حذف حیاط بر ساکنان کلانشهرها گفتوگو کردهایم. مختاری معتقد است «حیاط» به اعتباری خود «حیات» است. اصلا شاید عمدی وجود داشته که این دو معنا یک شکل دارند؛ یعنی «زندگی». حیاط یعنی زندگی و بدونحیاطبودن یعنی کار و فقط کار.
كمتر پیش میآید كه شخصیتی مورد تكریم و احترام همگان قرار گیرد. اما علامه طباطبایی چنین است. تاثیری كه وی در حیات دینی، فرهنگی و حتی سیاسی ایران گذاشت بسیار برجسته و قابل ستایش است. اما اوج كار علامه را میتوان در نگارش تفسیرالمیزان دید. تفسیرالمیزان كه از سال ١٣٣٣ آغاز شد و در سال ١٣٥٠ به پایان رسید، از تفسیرهای روشمند بر قرآن است؛ تفسیری كه در ایران، جهان اسلام و تا حدودی در برخی نهادهای علمی جهان شناخته شده است.
به عنوان مقدمهای بر بحث تاریخ شکلگیری «فضا و حافظهجمعی» میتوان به چنین روند و ساختاری اشاره داشت: در طول تاریخ شناختهشدهای که ما از تمدنهای انسانی یعنی از شکلگیری مفهوم فضا و انباشت حافظهای آن داریم، سه انقلاب بزرگ فناورانهای که شاهدشان بودهایم عبارتند از: «انقلاب کشاورزی» در حدود 10 هزار سال پیش، «انقلاب صنعتی» در حدود 200 سال پیش و «انقلاب اطلاعاتی» (انفورماتیک) در حدود 30 سال پیش.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید