اخبار

بخارای زمستانی (شماره ۱۲۸ . آذر -- دی ۱۳۹۷) با بخش ویژه فرهنگ وهنریزد و یادنامه ایی برای زنده یاد علی اصغر حکمت در ششصد وچهل صفحه با اثاری از نویسندگان و پژوهشگران در عرصه نقدادبی وفرهنگ و ایرانشناسی منتشر شد. با هم فهرست این شماره بخارا را مرور می کنیم :

این ابوعلی مسکویه (درگذشت: ۴۲۱ ه.ق) بود که میراث فارابی در زمینۀ اخلاق را به ارث برد و در «تهذیب الاخلاق» خویش فلسفۀ اخلاق را به اوج رساند. مسکویه مانند فارابی و اخوان الصفا، گرایش‎هایی شیعی داشت. دستاورد عظیم او در تهذیب الاخلاق ترکیبی بود از «ادب» ایرانیِ پیش از اسلام و دیدگاه‎های اخلاقی هندیان که هر دو را در ساختاری واحد درهم می‎تند. وی دامنۀ این کلیت ترکیبی را نمی‎گستراند تا شامل حال اخلاق سیاسی یا فلسفه شود؛ لیکن دیدگاه‎های وی دربارۀ جوهرۀ محبت و الفت انسان دلالت‎های مهمی در مورد جنگ و صلح دارند.

عقیده نسبتاً شایع این است که تاریخ برخلاف دیگر علوم، توصیف حوادث خاص گذشته است تا پژوهش قوانین کلی که احتمالاً حاکم بر آن حوادث هستند. با نگاهی به عملکرد مورخان سنتی و آثار پژوهشگران این حوزه که بیشتر به سمت توصیف سوق یافته است نمی‌توان این نظر را رد کرد و برپایه آن می‌توان نتیجه گرفت که وظیفه دیسیپلینی مورخ جمع آوری داده‌ها و توصیف آن‌هاست. اما بی شک اگر تعریف خود را از علم تاریخ تغییر دهیم، وظیفه مورخ نیز به نسبت آن تغییر خواهد کرد.

زاده کرمانشاه است به تاریخ ۱۹ دی ۱۳۱۵. در سال 1350 دکترای زبان‌شناسی و زبان‌های باستانی خود را از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد و در محضر بزرگانی چون محمد معین، محمدحسین فاضل تونی، جلال‌الدین همایی، حسین خطیبی، ذبیح‌الله صفا و احسان یارشاطر شاگردی کرد. نخستین کتاب خود را که مجموعه ۹ داستان بود، با نام «ناشناخته» در سال ۱۳۳۳ منتشر کرد و تا امروز بیش از هفتاد اثر به رشته تحریر درآورده است. آخرین کار او هم، «هند باستان» است که سه سال پیش ازسوی انتشارات علمی و فرهنگی به طبع رسید.

اشاره: در بخشهای پیشین این نوشتار، به برخی از صنایع لفظی و معنوی اشاره شد و درباره تکرار، مَثَل، تمثیل، پند، مفاخره، خطبه و چشمی به پیرامون داشتن بحث شد. اینک ادامه مطلب:

جیووانی پاپینی فیلسوف و نویسنده‌ی معروف ایتالیایى در نهم ژانویه‌ی ۱۸۸۱م در فلورانس ایتالیا به‌دنیا آمد. جیووانی، دوره‌ی كودكی و نوجوانی خود را با تیره‌روزی گذراند اما شیفتگی او در كسب معلومات موجب شد كه بسیار زود به كتابخانه‌ی عمومی روی آورد و بر دانش خود بیفزاید و به‌تدریج استعداد خود را در ادبیات آشكار سازد

ماركو پولو، جهان‏گرد بلند آوازه ایتالیایى در 15سپتامبر سال 1254م در ونیز در ایتالیا به دنیا آمد. وی از نوجوانی شوق دیدار جهان را داشت و همین شور و شوق باعث شد كه سفر تاریخی خود را در 24 آوریل 1271م شروع كند. ماركو پولو در آن زمان هفده ساله بود كه به همراه پدر و عمویش سفر پرماجرا و طولانی خود را به آسیا آغاز كرد. این جهان‏گرد ونیزی در سفر تاریخی 24 ساله خود، از تعدادی از كشورهای آسیا و به ویژه چین دیدن كرد.

حاج سيداسماعيل بن سيد صدرالدين صدر از بزرگ‏ترين علما و مراجع تقليد و طراز اول قرن چهاردهم هجري مي‏ باشد. مراتب علمي و كمالات نفساني او مشهور و مسلم بوده و مورد تاييد است. در شش سالگي و بعد از فوت پدر، در 1262 ق تحت تعليم برادر بزرگ خود معروف به آقامجتهد قرار گرفت. سپس راهي عتبات گرديد و از محضر ميرزا محمدحسن شيرازي و ديگر بزرگان استفاده كرد و به حَسَب تكليف شرعي، در كربلا اقامت گزيد.

میرزا ابوالقاسم موسوی زنجانی فرزند میرزا كاظم، یكی از علمای شیعه‏ی قرن سیزدهم هجری قمری و از شاگردان سیدمحمدباقر، حجت ‏الاسلام رشتی و حاج محمدابراهیم كلباسی بوده است. وی برای تكمیل تحصیلات خود به عتبات عالیات رفت و پس از اتمام دروس به زنجان بازگشت. میرزای زنجانی پس از ورود به زادگاهش، ریاست مذهبی آن شهر را به عهده گرفت و نفوذ بسیاری در میان مردم یافت. از وی بیش از ده دوره اثر ارزشمند بر جای مانده است كه ایضاحُ الدَّلائل فی حساب عِقد الاَنامِل، تخریبُ الاسباب و مَقالیدُ الابواب و... از آن جمله‏ اند. وفات این عالم بزرگوار در سوم جمادی الاول 1293 قمری در زنجان اتفاق افتاد.

در واقع قرارداد 1919، یکی از چالش برانگیزترین قراردادها در عصر مشروطه بود . بدین معنی که برای همه ایرانیان منفور نبود . و باعث بحث و جدل در مواضع اعضاء حزب دموکرات می‌شود و اختلاف نظرهایی به وجود می‌آید؛ و اختلافات تا جایی پیش می‌رود که منجر به شکاف بین اعضای حزب می‌شود. گروهی به حمایت از قرارداد 1919 انگلیس و گروهی دیگر در مخالفت با آن نظر می‌دهند.