تلاش دولت ها برای حفظ آثار تاریخی

1392/12/10 ۰۹:۱۴

در دهه‌های اخیر یکی از دغدغه‌های دولت‌ها و مسئولین فرهنگی کشورها حفظ آثار تاریخی کشورهایشان و بازگرداندن آنها از سایر کشورها بوده است. دولت ایتالیا اخیرا با اقامه دعوی در یک دادگاه اروپایی خواستار بازگرداندن صدها اثر تاریخی این کشور که هم اکنون در موزه لندن نگهداری می‌شود، شده است.موزه انگلیس که در سال 1753 میلادی تاسیس شده، یکی از غنی‌ترین موزه‌های جهان است که بیش از 13 میلیون گنجینه و آثار تاریخی از بسیاری از فرهنگ‌ها، اقوام و کشورهای جهان را از دوران پیش از تاریخ تاکنون در خود جای داده است.

محمود فاضلی: در دهه‌های اخیر یکی از دغدغه‌های دولت‌ها و مسئولین فرهنگی کشورها حفظ آثار تاریخی کشورهایشان و بازگرداندن آنها از سایر کشورها بوده است. دولت ایتالیا اخیرا با اقامه دعوی در یک دادگاه اروپایی خواستار بازگرداندن صدها اثر تاریخی این کشور که هم اکنون در موزه لندن نگهداری می‌شود، شده است.موزه انگلیس که در سال 1753 میلادی تاسیس شده، یکی از غنی‌ترین موزه‌های جهان است که بیش از 13 میلیون گنجینه و آثار تاریخی از بسیاری از فرهنگ‌ها، اقوام و کشورهای جهان را از دوران پیش از تاریخ تاکنون در خود جای داده است. ایتالیا خواستار بازگرداندن حدود 700 اثر تاریخی متعلق به «رابین سیمز» یک دلال آثار تاریخی است.این مجموعه طی سالها به صورت غیرقانونی در این کشور کشف و به دیگر کشورها قاچاق شده و به عنوان جبران بدهکاری مالیاتی وی توسط دولت انگلیس مصادره شده است.

مقامات فرهنگی یونان نیز از سه دهه قبل بدنبال آن هستند تا مجسمه‌های مرمری معبد «پارتنون» را که هم اکنون در موزه انگلیس نگهداری می‌شود را به این کشور بازگردد.این مجسمه‌ها حدود دو قرن پیش توسط یک دیپلمات اسکاتلندی به انگلیس منتقل شد و از آن زمان تاکنون، در موزه‌ لندن نگهداری می‌شود.مجسمه‌های مرمری 2300 ساله در سال 1801 توسط لرد الجین، سفیر انگلستان در عثمانی، از معبد پارتنون در آتن بیرون آورده شده است.این مجسمه‌ها مدتی بعد به بهای 35 هزار پوند به دولت انگلستان فروخته شد و در موزه لندن جای گرفت. یونانیان نخستین بار در سال 1983 خواستار پس گرفتن این اثر تاریخی شده بودند. اما با آغاز ساخت موزه 48 میلیون دلاری «آکروپولیس» شهر آتن و بالا گرفتن فشارهای بین‌المللی برای بازگشت مرمرها به یونان هم‌زمان با بازی‌های المپیک در آتن، این مسئله صورت جدی مطرح گردید.

مقامات فرهنگی این کشور بارها بازگشت این مجسمه‌ها را پیگیری نموده اما مقامات موزه لندن به دلایلی از جمله شرایط بد موزه‌های یونان از برگرداندن این آثار خودداری می کند! لندن ادعا دارد از این آثار در موزه انگلیس مراقبت بهتری صورت خواهد گرفت تا در آتن که آلودگی هوا دراین شهر، سبب تخریب دیگر گنجینه‌های یونان باستان شده است. موزه انگلیس چندین بار حتی امکان قرض دادن این مرمرها به یونان را رد کرد. موزه انگلیس با این بهانه که «هیات امنای موزه با خروج اشیایی که در مجموعه موزه نقش مرکزی دارند موافقت نمی‌کنند»، خروج این مرمرها را باعث سرخوردگی کسانی می داند که برای بازدید به موزه لندن می‌آیند.با افتتاح موزه‌ جدید آکروپلیس شهر آتن، مقامات فرهنگی این کشور امیدوار بودند موزه‌ لندن دیگر بهانه‌ای برای پس ندادن این آثار نداشته باشد، اما پس از چند سال از افتتاح این موزه مدرن،‌ بازگرداندن مجسمه‌های مرمری معبد پارتنون بار دیگر به تاخیر افتاد.

چندی پیش قطعاتی از بنای تاریخی پارتنون شهر آتن که در هایدلبرگ آلمان نگاه‌داری می‌شد. به آتن بازگشت.این قطعه ها شامل یک پایه ستون با پوششی از سنگ مرمر در حدود 200 سال پیش از کتیبه شمالی این بنا برداشته شده بود. به گفته مقامات یونانی روز ورود این قطعه به یونان، یک روز تاریخی بود زیرا پس از گذشت 200 سال این نخستین باری بود که قطعه‌ای با ارزش از ساختمان باستانی پارتنون از کشورهای بیگانه به جایگاه اصلی خود باز می‌گردد. بازگرداندن این قطعه کوچک نه تنها به عنوان یک حرکت نمادین بلکه به عنوان یک اقدام غیرمنتظره در حمایت از انسجام و یگانگی میراث هنری یونان است.

در پی اقدام آلمان، دولت یونان رسما اعلام کرد که بازگرداندن این قطعه را به عنوان یک قدم مهم به سوی بازگرداندن دیگر قطعات جدا شده ازاین بنای تاریخی مربوط تلقی می‌کند. علاوه بر این مجمسه دیگری نیز  که بیش از 130 سال در دانشگاه هایدلبرگ نگاهداری شده و نام آن برای اولین بار در سال 1871 در فهرست اموال و دارایی‌های این موزه ثبت شده است،عودت داده خواهد ‌شد. گفته می‌شود این قطعه احتمالا توسط یک سیاح آلمانی در یونان برداشته شده و به عنوان سوغات و یادگار به آلمان برده شده است.دانشگاه هایدلبرگ آلمان نیز در باره تصمیم خود اعلام کرده است که تصمیم به بازگرداندن این قطعه بنا بر اهداف پژوهشی و علمی درزمینه حفظ و ارتقای انسجام و وحدت بنای باستانی پارتنون به عنوان یک میراث فرهنگ جهانی اتخاد شده است.موزه ملی سوئد نیز اعلام داشته است یک مجسمه از مرمر که 100 سال پیش از یک معبد باستانی در آتن ربوده شده بود، به موزه جدید اکروپولیس در یونان منتقل خواهد شد.

دولت مصر نیز از سالها پیش تلاش‌های زیادی برای بازگرداندن سنگ نوشته «روزتا» به سرزمین مادری‌اش آغاز کرد تا به این وسیله، مسئولان موزه لندن را وادار به برگرداندن این اثر تاریخی به مصر کند. این سنگ‌ نوشته نیز که در موزه انگلیس نگهداری می‌شود توسط سپاهیان ناپلئون در سال 1799 در مصر کشف شد که روی آن سه ترجمه از یک متن کنده‌کاری شده‌ است.بی تردید علی رغم وحدت سیاسی که میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا وجود دارد اما اعضای همین اتحادیه در پاره‌ای از موضوعات از جمله عرصه فرهنگ، دارای اختلافات عمیق و دیرینه‌ای هستند.

منبع: روزنامه شهروند