پرفسور فضل الله رضا: میراث فرهنگی ایران آن چنان نیرومند بوده و هست که میلیونها استعداد والا به وجود آورده و می‌آورد.

1392/11/25 ۱۸:۰۱

دبا: پرفسور فضل‌الله رضا به مناسبت برگزاری همایش تاریخ ، ادب و فرهنگ گیلان دو دوره کارکیائیان یاداشتی را خطاب به آقای موسوی بجنوردی نوشته‌اند. متن این یاداشت به شرح زیر است. اجرای برنامه‌های «دولت‌ها و سلسله‌های محلی» موجب خوشوقتی مردم ایران، به ویژه اهل فرهنگ خواهد بود. امید است سهم خدمتگزاران گمنام خاندانهای محلی پررنگتر از نقش دولتمردان و مأموران ستم پیشه باشد.

دبا: همایش«تاریخ، ادب و فرهنگ گیلان در دوره کارکیاییان» روزجمعه 25 بهمن 1392 در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی با هدف شناختن و شناساندن تاریخ‌های محلی، سلسله همایش‌هایی تحت عنوان «دولت‌ها و سلسله‌های محلی ایران» با همکاری نهاد ریاست جمهوری و دستیار ویژه رئیس‌جمهور در امور اقوام، مذاهب و اقلیت‌های دینی برگزار می‌کند. نخستین همایش به خطۀ سرسبز و دلاورپرور گیلان و «سلسلۀ کار کیاییان» با عنوان «تاریخ، ادب و فرهنگ گیلان در دوره کارکیاییان» اختصاص یافت.

 پرفسور فضل‌الله رضا به مناسبت برگزاری همایش تاریخ ، ادب و فرهنگ گیلان دو دوره کارکیائیان یاداشتی را خطاب به آقای موسوی بجنوردی نوشته‌اند. متن این یاداشت به شرح زیر است:
اجرای برنامه‌های «دولت‌ها و سلسله‌های محلی» موجب خوشوقتی مردم ایران، به ویژه اهل فرهنگ خواهد بود. امید است سهم خدمتگزاران گمنام خاندانهای محلی پررنگتر از نقش دولتمردان و مأموران ستم پیشه باشد. به فرموده سعدی
دو خصلت‌اند نگهبان ملک و یاور دین        به گوش جان پندارم این دو گفت خدای
یکی که گردن زورآوران به قهر بزن            دوم که از در بیچارگان به لطف درآی
درم به جورستانان زر به زینت ده            بنای خانه کنانند و بام قصراندای
به چشم عقل من این خلق پادشاهانند        که سایه بر سر ایشان فکنده‌ای چو همان
نیاز باید و طاعت، نه شوکت وو ناموس        بلند بانگ چه سود و میان تهی چه درای؟
به‌زغم این ناچیزی، شمار مردم با استعداد و هوشمند ایران در طول تاریخ همواره چشمگیر بوده است ـ شاید بر اثر آمدن چند ساله و مقتضیات جوی و جغرافیایی در سراسر ایران، در درازای تاریخ مردان و زنان روشن ضمیر که از گهواره تاگور جویای دانش و تقوی می‌بودند، فروان بوده‌اند.
اگر ترکتازی بعضی دولتهای محلی، چنین جانفرسا نبود، بسیاری از استعداد‌های چشمگیر به نبوغ و کمال طبیعی خود می‌رسیدند. بزرگانی مانند ابن‌سینا، خیام، سعدی، مولانا و دیگران نابغه‌های جهانی استثنائی بوده اند.
مصائبی که دونان و ستمگران بر سر انبوه استعداد‌های ورد می‌آورند، سدی بود برای رسیدن به کمال و نبوغ از اینرو می‌توان گفت که از نظر آماری ملت بزرگ ایران، شاید از شمار متعالی از بسیاری از کشورها جلوتر باشد.
میراث فرهنگی ایران آن چنان نیرومند بوه و هست، که میلیونها استعداد والا به وجود آورده و می‌آورد، ولی به هدر می‌رفتند و می‌روند.
چند صد تن از این میلیون‌ها نفر، مانند حاج ملاهادی سبزواری و دهخدا، را می‌توان در درازای هزار سال گذشته، در خاندانهای محلی ایرانی شناسائی کرد، که از میان آنها تنها چند ده نفر در رده‌ی نوابغ جهانی شهرت یافته‌اند.
برای ادای احترام این مسوده را با عجله و پوزش قلم زدم شاید محتوای آن پس از اصلاح و تجدید نگارش بی‌فایده نباشد.