1405/2/12 ۰۷:۵۵
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی با بیان این که مرزهای زبانی و قومی در برابر تهدید مرزهای ایران زمین فرومیریزد، اظهار داشت: تابآوری ایرانیان در خلیج فارس برگرفته از خرد جمعی است که تجربههای انباشته ادوار را با خود دارد.
غلامرضا امیرخانی، رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، امروز پنجشنبه در گرامیداشت روز ملی خلیج فارس در کتابخانه ملی با با اشاره به برنامههای فرهنگی که هر سال در بزرگداشت خلیج فارس برگزار میشود گفت: امسال شرایط متفاوتی برقرار است و همه با گوشت و پوست و خون احساس کردیم که خلیج فارس چقدر اهمیت دارد و با حیات ما ایرانیان گره خورده است.
او با اشاره به ۵ موضوع محوری درباره تاب آوری ایرانیان که برگرفته از اسناد و متون تاریخی است، اظهار کرد: این موارد عبارتند از همگرایی فراقانون اقتصاد آینده و روند یا همان اقتصاد آمد و شد، دیپلماسی ادب، مقاومت مردمی در کرانهها و نهایتاً یکپارچگی هویتی و اجتناب از آشوب و ناامنی.
امیرخانی افزود: در باب مورد اول یعنی همگرایی فراقانون، نخستین راز پایداری ایرانیان اتحاد فراقانون و همبستگی ملی در برابر تهدید خارجی است. قدرتهای بزرگ بارها روی تفرقه قومی و زبانی در ایران حساب باز کردهاند. از گزارشهای جاسوسی دولت بریتانیا در قرن نوزدهم گرفته تا راهاندازی شبکههای قومی درونگرا در دوران معاصر خود ما، اما هر بار در هجوم بیگانه ایرانیان از هر قوم و قبیلهای، دوش به دوش هم ایستادهاند گویاترین سند این همگرایی و اتحاد منظومه حماسی است با عنوان «جنگنامه کشم» که نام دیگری از همان جزیره قشم هست و همینطور دیوان شعری مثنوی به عنوان «جروننامه» که سروده شاعری در عهد صفویه است.
رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با اشاره به بخشهایی از این دو اثر ادامه داد: در این منظومهها بارها و بارها از ایران و ایران زمین یاد شده و به طرز شگفتی میبینیم که چگونه مرزهای قومی و زبانی به هنگام تهدیدات ارضی فرو میریزد.
ایرانیان در گذشته نیز در برابر بزرگترین ناوگانهای نظامی ایستادند
او با بیان این که ایرانیان در برابر قدرتهای بزرگ همواره از یک راهبرد هوشمندانه بهره بردهاند، گفت: صبر راهبردی یعنی دانستن اینکه زور و تزویر دشمن در برابر چرخش طبیعی اقتصاد و حیات مدنی دیر یا زود فرومیپاشد.
امیرخانی با اشاره به نامههای رد و بدل شده میان فرمانده پرتغالیها و حاکم منطقه خواجه عطا، وزیر کاردان و دریادیده هرمز بیان داشت: او به صراحت و در جمله بسیار ژرف و عمیق خطاب به آلبوکرک میگوید اقتصاد ما به آیند و روند است یعنی رونق عظمت در گرو عبور و موضوع مرور آزاد کشتیها، تبادل کالا و ارتباط طبیعی با جهان است.
رئیس کتابخانه ملی ادامه داد: مسئله سوم اخلاق دریایی اهل بحر که پرهیز از فتنه و آشوب است در مکاتبات مربوط به سده هشتم هجری یعنی تقریبا ۱۵۰ سال قبل از این مکاتبات مربوط به آلبوکرک در واقع مربوط به عصر حافظ شیرازی یکی از سیاستمداران این عصر که از متنفذین نواحی ساحل ایران است در نامهای خطاب به شاه شجاع مظفری مینویسد اهل بحر قومی مبارک هستند تحریک فتنه و آشوب بر خود، شوم میدانند. چنین عبارتی برگرفته از منش بالا و روحیه مسالمتجویانه اهل دریاست که اهل برکت و صلاح است.
او بیان داشت: مسئله چهارم مقاومت مردمی ساحلنشینان و نواحی داخلی ایران است، این نکته را باید در پایداری و ایثار و رشادت ایرانیان دید که در گذشته نیز در برابر بزرگترین ناوگانهای نظامی ایستادند این راز چه بسا تاریخ شفاهی خلیج فارس است که در منابع رسمی کمتر ثبت شده ولی در دل برخی منظومهها و بلکه داستانهای تاریخی باقی مانده است. در «حماسه کشم» اشاره شده که در برابر نیروهای متجاوز پرتغالی بیش از هزار تن از جوانان و پیران لارستان به شهادت رسیدند.
تابآوری ایرانیان در خلیج فارس برگرفته از خرد جمعی است
امیرخانی با باید این که دیپلماسی، راه «ادب و دمار» است، اظهار داشت، اخیرا نسخه خطی یافت شده در فلورانس ایتالیا که نامش احتمالاً «فتحنامه» است و نوعی از دیپلماسی مرتبط با عصر صفویان است، این سراینده که در سفرنامههای اروپایی هم از او یاد شده از حاکم شهر میناب سخن به میان میآورد که «شیخ سیسی» نام دارد. وی در واقع کلانتر شهر میناب است و به عنوان رابط نواحی ساحلی با حاکمیت مرکزی از او نام برده شده است.
او افزود: وی هنگامی که متوجه میشود ناوگان عظیم دریایی پرتغالیها که «آرمادی» نام دارد، اینجا حضور دارد، نامهای به شاه عباس صفوی مینویسد. شاه عباس فرمان میدهد که ابتدا از راه ادب رفتار کنید وگرنه دمار از ایشان برآورد. این دقیقاً همان قاعده ایست که ایران در طول تاریخ در برابر قدرتهای بزرگ به کار برده است در برابر ادب، ادب و احترام و در برابر بیادبی و تحمیل اراده دمار یعنی کیفر سخت و بازدارنده. سیاستی که تمام قدرتهای حاضر در خلیج فارس مانند انگلیسیها و آمریکاییها دیدهاند و نهایتاً به خروج تحقیرآمیز آنها منجر شد. در واقع با مرور این اسناد و اشعار و متون به این نتیجه میرسیم که تابآوری ایرانیان در خلیج فارس نه یک پدیده تصادفی یا واکنشی مقطعی که سیستمی برگرفته از خرد جمعیِ تجربههای انباشته و ارزشهای ماندگار است.
منبع: ایرنا
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید