1393/8/17 ۱۰:۵۱
رهاسازی آب در زایندهرود، تنها رودخانه پرجاذبهترین شهر توریستی كشور، موجی از شادی را به اصفهان بازگردانده است، اصفهانی كه شاید در روزهای گذشته، موجی از اخبار منفی و نگرانكننده را به خود دیده، اینبار روان شدن آب در رگهایش، خنده را بر لبان مردمش نشانده است. مردم اصفهان با تجمع روی پلهای مختلف شهر، در سرمای بیسابقه آبان ماه كه دست كمی از سرمای آذر و دی نداشت، با پیچیدن خود در پتو و لباسهای گرم، صحنه ورود آب به رودخانه خشك را از دست ندادند. آب آمد و رودخانه پر شد، مردم هم میخواهند به شكرانه نعمت آب، آیین شكرگزاری به جا بیاورند. كشاورزان اصفهانی خوشحالاند و دیدن ورود آب به نزدیكی مزارعشان، شادشان كرده است. انگار آب زایندهرود، زندگی را به اصفهان بازگردانده است. قایقرانان زیر پل توی قایقهایشان نشستهاند و منتظرند آب بیاید زیر قایق و از گل درش بیاورد.
موج شادی و برپایی آیین شكرگزاری مردم در استقبال از آب
رهاسازی آب در زایندهرود، تنها رودخانه پرجاذبهترین شهر توریستی كشور، موجی از شادی را به اصفهان بازگردانده است، اصفهانی كه شاید در روزهای گذشته، موجی از اخبار منفی و نگرانكننده را به خود دیده، اینبار روان شدن آب در رگهایش، خنده را بر لبان مردمش نشانده است. مردم اصفهان با تجمع روی پلهای مختلف شهر، در سرمای بیسابقه آبان ماه كه دست كمی از سرمای آذر و دی نداشت، با پیچیدن خود در پتو و لباسهای گرم، صحنه ورود آب به رودخانه خشك را از دست ندادند. آب آمد و رودخانه پر شد، مردم هم میخواهند به شكرانه نعمت آب، آیین شكرگزاری به جا بیاورند. كشاورزان اصفهانی خوشحالاند و دیدن ورود آب به نزدیكی مزارعشان، شادشان كرده است. انگار آب زایندهرود، زندگی را به اصفهان بازگردانده است. قایقرانان زیر پل توی قایقهایشان نشستهاند و منتظرند آب بیاید زیر قایق و از گل درش بیاورد. كافهداران زیر پلها خوشحالند از خیل مشتریانی كه قرار است راهی قهوهخانههای كنار آب شوند، حتی در سوز زمستان تا چایی گرم بنوشند و صدای آب را بشنوند.
زایندهرود اصفهان چند روزی است آب دارد، حقابه رودخانه و سهم كشاورزان باعث شد بیش از 400 میلیون مترمكعب آب به شهر برسد و نصیب كشاورزان شرق اصفهان شود تا كشاورزی پاییزهشان بیرونق نماند. مدیركل محیط زیست استان اعلام كرده است اگر بارندگیها خوب باشد، زایندهرود تا خرداد 94 هم آب خواهد داشت، اما احتمال اینكه زایندهرود تا 9 ماه دیگر آبدار باشد همانقدر كم است كه احتمال بارندگی خوب در استانهای مركزی و خشكی چون اصفهان.
چهارشنبه بود كه معصومه ابتكار اعلام كرد امشب زایندهرود پرآب میشود. از یكی دو روز پیش، بنا بر اظهارات وزیر نیرو كه تاریخ دقیق سیراب شدن زایندهرود را اعلام كرده بود، علایم هشدار نسبت به دور ماندن از حاشیه رودخانه به مردم اعلام شده بود، هشدارهایی لذت بخش برای اصفهانیها كه به خاطر شدت آب ورودی به رودخانه خشك، آنها را از نزدیك شدن به حاشیه رودخانه در ساعاتی كه آب رهاسازی میشد، برحذر كرده بود.
مدت زیادی است كه استانهای مركزی ایران با بحران آب دست و پنجه نرم میكنند، انتقال آب در میان استانهای اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان تبدیل به مسالهیی بغرنج برای مردم این استانها شده، تا جایی كه زنجیرههای انسانی پیوسته در خوزستان برای ممانعت از انتقال آب رود كارون به زایندهرود تشكیل شد، در چهارمحال و بختیاری، مردم به احداث تونلهای انتقال آب از این استان به اصفهان اعتراض كردند، اصفهانیها هم كه زایندهرود را از آن خود میدانستند، نسبت به خشكی مداوم آن و از رونق انداختن صنعت، گردشگری و آب و هوای شهرشان گلایه داشتند. به گفته معاون حقوقی محیط زیست، سال گذشته سال پرتنشی به لحاظ مسائل آبی در كشور بود، كاهش میزان بارندگی و افزایش میزان مصرف، نه تنها شهرهای مركزی ایران كه پایتخت را هم با بحران مواجه كرده بود. بارندگیها شاید كمی از بار این بحران را كاسته باشد، اما هنوز میزان ذخایر آبی از حداقلهای موجود هم كمتر است، سدها به وضعیت اسفباری رسیدهاند و سازمانهای مرتبط به ناچار به محدود كردن مصرفهای خانگی و شرب شهری روی آوردهاند، هركس بیشتر از حد مجاز مصرف كند، جریمه میشود. سید محمد مجابی به كاهش منابع آبی در منطقه اشاره كرد و گفت: «در منطقه زایندهرود با كاهش میزان بارندگی و افزایش میزان مصرف مواجه بودیم كه این امر باعث كاهش منابع آبی بین 400 تا 600 میلیون متر مكعب در آن مناطق شده بود، ولی با توجه به مصوبه شورای عالی آب برای احیای زایندهرود، طی دو مرحله آزادسازی آب از محل سد زایندهرود صورت میگیرد و بر این اساس جریان آب در زایندهرود به حركت خواهد آمد.»از سویی، مدیر اداره حفاظت محیط زیست استان اصفهان با تاكید بر اینكه « زایندهرود تغذیهكننده یكی از مهمترین تالابهای كشور است» به ایسنا گفته است: «متاسفانه این رودخانه در طول مسیر خود با انواع فاضلابهای كشاروزی، صنعتی و شهری آلوده شده و این آلودگیها در نهایت وارد تالاب میشوند كه بسیاری از سموم ناشی از آنها میتواند با واردشدن در مسیرهای طولانی و پیچیده شیمیایی در یك زمان نسبتا طولانی تجزیه و از درجه سمیتشان كاسته شود؛ بنابراین تالاب گاوخونی یك تصفیهكننده طبیعی است كه از آلودگیهای بعدی سفرههای آب زیرزمینی جلوگیری میكند.»
زایندهرود از سال 86 خشك شد
میزان پرندگان مهاجر فرودآمده بر تالاب گاوخونی نشانهیی دیگر از اوضاع آبی منطقه است، با سردشدن هوا، مهاجرت عظیم پرندگان از نواحی قطبی و سردسیر به طرف نقاط گرمسیر و جنوبی ایران آغاز میشود. خشك شدن آب باعث اختلال در محیط زیست منطقه شده است، به گفته حمید ظهرابی، از سال 86 فرآیند خشكشدن زایندهرود آغاز شده است، در نهایت تاسف باید بگوییم كه زمانی 100هزار قطعه فلامینگو در تالاب گاوخونی زمستانگذران بودند اما در سرشماری سال گذشته تنها 50 تا 60 قطعه دیده شده است. او معتقد است: «رودخانهیی كه زمانی به صورت دایمی در جریان بوده امروزه با نوساناتی همراه است و این در زندگی همه اعضای اكوسیستم از كفزیان تا پستانداران گوشتخوار كه در بالادست زنجیره غذایی هستند، تاثیرگذار خواهد بود.»اما آنچه مشخص است، برنامههای درازمدت برای زایندهرود است، كه از سوی معاونت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست با تعیین مشاور برای اخذ حقابه زایندهرود و تالاب بینالمللی گاوخونی مشخص شده است. مدیركل حفاظت
محیط زیست استان اصفهان در این خصوص اعلام كرده است بر اساس این برنامه، بازههای مكانی در طول رودخانه ایجاد و ایستگاههای هیدرومتری نصب میشود تا با نیاز اكولوژیكی منطقه حقابه لازم را شناسایی و از وزارت نیرو مطالبه كنیم.
سیستم سنتی كشاورزی در مناطق گوناگون كشور، باعث هدررفت آب در حجم بالایی شده است تا جایی كه برای احیای دریاچهیی با وسعت و عظمت ارومیه، دست اندكاران تصمیم به اصلاح سیستمهای كشاورزی در منطقه كردهاند تا راهی باشد بر زنده كردن این حوضه آبی. در خصوص زایندهرود هم میتوان همین نسخه را به شكل مشابه پیچید. توسعه بیرویه كشاورزی و استفاده نامعقول از ظرفیتهای طبیعی و ارزشهای طبیعی مشكلاتی هستند كه از نگاه مدیر زیست محیطی اصفهان حایز اهمیت است.
اما برخی مسوولان امر معتقدند صرفهجویی باعث ذخیره آب پشت سد زایندهرود شده است، آبی كه در آبان 93، فراهم شد تا به اصفهان برود. مهرزاد احسانی، مدیر دفتر بهم پیوسته حوضه آبریز زایندهرود در این باره به خبرآنلاین میگوید: «برای رسیدن آب به اصفهان و كشاورزان شرق استان، حدود یك سال برنامهریزی كردیم؛ در سال گذشته آبی (91-92) وقتی دیدیم امكان توزیع آب برای كشاورزی شرق اصفهان نداریم، برنامهیی را پیاده كردیم كه حداكثر صرفهجویی در توزیع و مصرف آب داشته باشیم. در همه بخشها این اتفاق افتاد تا بتوانیم در پایان سال آبی 92-93 حدود 400 میلیون متر مكعب پشت سد زایندهرود ذخیره كنیم.»به گفته احسانی در پایان شهریور 93، یعنی پایان سال آبی، 416میلیون مترمكعب آب پشت سد زایندهرود ذخیره شده است، كه 400 میلیون آن را به كشاورزان شرق اصفهان كه بیشتر غله كارند و در پاییز كشت میكنند و یك نوبت در پاییر آب میدهند و نوبت بعدی در بهار، در خرداد هم برداشت میكنند. كشاورزی غرب استان هم كه بیشتر باغداری است، سهمی 200 میلیون متر مكعبی دارد كه در طول بهار و تابستان رهاسازی میشود.
رییس انجمن صنفی حمایت از كشاورزان شهرستان اصفهان اما از دو مرحلهیی بودن انتقال آب به دست كشاورزان سخت گفته است. حسین محمدرضایی با بیان اینكه آب پشت سد زایندهرود از ساعت یك بامداد روز 13 آبان در رودخانه زایندهرود جاری شده است، به مهر گفته است: «آب پس از 300 روز لبهای خشك زایندهرود را تر میكند. كل آب تخصیص یافته در دو مرحله به كشاورزان استان اصفهان 400 میلیون متر مكعب است، این میزان آب در دو مرحله در اختیار كشاورزان قرار میگیرد.»
وی با بیان اینكه در مرحله اول آب از 13 آبان به مدت یك ماه در رودخانه جاری خواهد بود، افزود: «حجم آب تخصیص یافته در مرحله اول 150 میلیون متر مكعب برآورد شده است. مرحله دوم بازگشایی رودخانه زایندهرود نیمه دوم اسفند ماه سال جاری تا نیمه دوم خرداد ماه سال 94 برآورد شده است، در این مرحله نیز 250 میلیون لیتر مكعب آب در اختیار كشاورزان قرار خواهد گرفت.»
روزنامه اعتماد
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید