1397/9/12 ۰۸:۵۳
مراسم بزرگداشت محمد خزائلی، وکیل، استاد ادبیات، نویسنده و موسس مجموعه آموزشی نابینایان خزائلی،دیروز در کتابخانه ملی برگزار و در این مراسم ضمن تقدیر از خانواده مرحوم خزائلی از سردیس برنزی و تمبر یادبود این استاد بزرگ رونمایی شد.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی در راستای پاسداشت خدمات، فعالیتها و اقدامات دکتر محمد خزائلی (دانشمند و محقق نابینای معاصر) و بازنمود نقش والای اراده در گذار از محدودیتها و نیل به توفیقاتی چندوجهی؛ و در راه فرهنگسازی و آگاهیبخشی به جامعه در زمینه توانمندیهای افراد با آسیب بینایی، الگوسازی و ارتقاء آگاهیهای اجتماعی، «مراسم بزرگداشت دکتر محمد خزائلی و رونمایی از سردیس وی» را با حضور خانواده، دوستان و شاگردانش برگزار کرد.
اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران دراین مراسم در سخنانی گفت: دکتر محمد خزائلی مردی منشاء اثر بود و مایه امید برای همه کسانی که ناامیدانه به آینده شان می اندیشند.
او ادامه داد: جوانانی که نمی دانند به کدام سو می روند اگر نگاهی به زندگی این بزرگان داشته باشند، می توانند به این جمع بندی برسند که برای زیستن و بهترزیستن و توانمندشدن و منشاء اثربودن باید امیدوار بود و این نقطه ای است برای آغاز حرکتِ کسانی که می خواهند خودشان را پیدا کنند.
مشاور رئیسجمهوری تصریح کرد: آنها می توانند نماد عشق و محبت و امیدواری را همراه خود داشته باشند و به جامعه منتقل کنند. خزائلی مردی است که لحظهلحظه حیاتش را برای زندگی بهینه انسان ها گذراند و به واقع سیاستگذار بود و تلاش کرد از همه فرصت های زندگی اش استفاده کند و موثر و تحولآفرین باشد و مایه مباهات و تفاخر ما. افراد را باید با سهم تاثیرگذاری شان سنجید و کارنامه روانشاد خزائلی ملاک عمل اوست.
او تاکید کرد: یادمان باشد برای ماندگار شدن و ماندن باید تلاش کرد و امیدوار بود زیرا امید منشاء تحول زندگی انسان ها است.
دادن فرصت به روشندلان
ابوالفضل خزائلی هم در مراسم بزرگداشت پدرش در کتابخانه ملی، گفت: دکتر محمد خزائلی، معتقد بود که روشندلان به دنیای ساخته شده توسط اطرافیان قناعت نمی کنند و نیازی به دلسوزی ندارند.
وی افزود: ایشان به چالشهایی تن می داد که برای آدم های معمولی هم سخت بود و توانایی هایی را در خود پرورش می داد که همیشه کمیاب و نایاب بود. خزائلی معتقد بود که اگر به روشندلان فرصت داده شود، میتوانند به بهترین جایگاهها برسد.
خزائلی به کمک نگرفتن پدرش در انجام کارهای شخصی اشاره کرد و ادامه داد: گاهی این احتیاج باعث میشود که روشندلان نتوانند با محیط ارتباط برقرار کنند اما مهارت های این چنینی را می توان به آنها آموخت که پدرم در این راه تلاش کرد.
او درباره روشندلان تحصیلکرده بیان کرد: سی و چند سال پیش در آمریکا شنیدم که روشندلان در ایران بالاترین تحصیلات را دارند و ایران از این نظر پیشرو است. اولین روشندل ایرانی که دیپلم گرفت، به دانشگاه رفت و به مجلس راه پیدا کرد، دکتر محمد خزائلی بود. من به این مساله افتخار میکنم.
سید محمود دعایی هم در این مراسم از محمد خزائلی با عنوان یکی از بزرگترین داراییهای ایران، یاد کرد و گفت: او درک روشن و کاملی از جهان داشت و همه جزئیات را متوجه میشد.
وی ادامه داد: ما در ایران بزرگان زیادی داشتهایم اما خزائلی یکی از بزرگترینها و از مهمترین داراییهای ایران زمین است. حتی در کانون دکتر خزائلی، بزرگان زیادی به جامعه ایران معرفی شدند که هر کدام اهمیت خاص خود را دارند.
دعایی خطاب به روشندلان، گفت: ما بینایان برای دعا کردن، باید چشم ببندیم و تمرکز کنیم اما شما همیشه در حال تمرکز و توجه هستید و قلبتان معطوف به خداوند است.
وی به انجمن عصای سفید اشاره کرد و افزود: من باید از منشاء این خدمات تشکر کنم، خانم دکتر اشرف بروجردی منشاء اثر و باعث این همه توجه به نابینایی هستند و ثبت این انجمن کاری بسیار بزرگ و مهم بوده است.
تلاشهای فرهنگی خزائلی
نصرالله شیرینآبادی، موسیقیدان به اهمیت کار محمد خزائلی اشاره کرد و گفت: وجود او به قدری باارزش است که ما امروز بعد از چهل سال از این مرد بزرگ یاد میکنیم. او نه تنها برای علم کوشید، بلکه برای فرهنگ هم تلاش کرد و قدمهای حساسی هم برداشت، هنوز هم دستورزبان او برای آموزش به کار گرفته میشود.
وی از تشکیل انجمن نابینایان سخن گفت و افزود: سال ۱۳۴۳ من و چند نفر از تحصیل کرده های نابینا نزد ایشان رفتیم و اصرار کردیم که ریاست این انجمن را بپذیرند، در این انجمن ما مجلهای به نام روشندلان داشتیم که کمی بعدتر به خط بریل چاپ شد. دکتر خزائلی اولین کسی بود که ماشین چاپ بریل و تلفن لمس شونده را به ایران آوردند. این موسیقیدان افزود: تا زمان دکتر خزائلی، معلولان در قانون کشوری نمیتوانستند استخدام شوند اما ایشان تلاش کردند که وکیل مجلس شوند تا قانون توانبخشی و استخدام معلولان را تصویب کنند و در موقعیت بسیار شایستهای توانستند خود را به جامعه بقبولانند. شیرینآبادی پس از سخنانش، قطعهای را با ویولن نواخت و آواز روشندلان که با همراهی دکتر خزائلی ساخته شده بود را اجرا کرد.
موسسه خزائلی
محمود حکیمی، نویسنده و مترجم، از سالهای تدریس در موسسه خزائلی، چنین گفت: من ۲۳ سال تدریس کردم اما به دو سال تدریس در موسسه خزائلی افتخار میکنم. ما در این موسسه، تنها تدریس نمیکنیم بلکه خودمان هم از آنان میآموزیم واز اخلاقشان یاد میگیریم. آنچه مرا به شوق میآورد که به کارم ادامه بدهم، تماس دانشآموزان دهه شصت است که بیشتر آنها از مدرسه دکتر خزائلی هستند.
حکیمی افزود: من این را نقص خود میدانم که چرا در این سالها درباره زندگی محمد خزائلی چیزی ننوشتهام، وقتی یک زندگی آموزنده داستان شود، بزرگ و کوچک آن را میخوانند.
خزائلی از شگفتیهای روزگار
غلامرضا امامی، نویسنده و مترجم هم در این مراسم بیان کرد: شهر اراک و توابع آن، بزرگترین دانشمندان و ادیبان را به کشور ارائه کرده است. اولین کتابخانه عمومی کشور و نخستین دبستان ایران، هردو توسط دو روحانی در اراک ساخته شدهاند.
وی افزود: یکی از مهمترین مفاخر شهر اراک، دکتر محمد مصدق است، قائم مقام فراهانی هم از زادگان این شهر است و من گمان میکنم تاریخ و جغرافیا باعث شده خزائلی، این مرد نامدار باشد. او در ابتدای نوجوانی، به گورستان میرفته و با دست کشیدن روی قبرها، با حروف ارتباط برقرار میکرده و آنها را میخوانده است. امامی ، خزائلی را از شگفتیهای روزگار خواند و ادامه داد: خزائلی دکترای حقوق و دکترای ادبیات فارسی داشت، اعلام قرآن او هنوز مورد استفاده است. او در هر کاری وارد شد، پیشگام و پیشتاز بود، من امیدوارم نسل جوان ما با خزائلی آشنا شود. امروز تندیس این مرد بزرگ رونمایی میشود و من امیدوارم آغاز راه شناخته شدن او باشد.
ترویج واژه روشندل
حسین عبدالملکی، پژوهشگرهم از تاریخچه واژه روشندل سخن گفت و بیان کرد: از سال ۱۹۸۰ همه متوجه شدند که هر کاری برای روشندلان بدون در نظر گرفتن فضای فرهنگی و تغییر آن انجام شود، بیفایده است و کم کم این توجه ایجاد شد که تغییر کلمات، فرهنگ را اصلاح میکند. در هر شخص قوه خلاقهای است که باید کشف شود این با محدودیتهای جسمی او هیچ منافاتی ندارد.
وی که یکی از مسئولان بخش نابینایان کتابخانه ملی است، افزود: باید دقت کنیم تا سال ۱۳۱۰ وضعیت روشندلان بسیار بد بود، همه متکدی بودند و بسیاری گرسنه میماندند. تا سال ۱۳۴۰، دکتر خزائلی واژه روشندل را معرفی و ترویج کردند. من تا مدتها به همین واژه هم منتقد بودم اما کم کم کشف کردم که در جامعه ما با بافت مذهبی، نور اهمیت زیادی دارد و آن چه به دل مربوط باشد باارزش است، در آن دوره واژه روشندل بسیار اثرگذار بوده است.
در بخشی از برنامه، شایسته خزائلی، دختر محمد خزائلی به بیان خاطراتی از پدر پرداخت و او را نابغه خواند.
معصومه عزیرمحمدی، بازیگر تئاتر و گوینده رادیو با بیان چند خاطره، تاثیر دکتر خزائلی بر زندگیاش را مهم دانست.
در پایان برنامه گروه موسیقی موسسه خزائلی، تصنیف «ای ایران ای سرای امید» را اجرا کردند.
محمد خزائلی متولد ۱۲۹۲ در ۱۸ ماهگی نابینای مطلق شد و در سال ۱۳۱۱ آموزشگاه ویژه نابینایان را در اراک افتتاح کرد. وی در سال ۱۳۲۴ لیسانس الهیات، ۱۳۲۵ لیسانس حقوق، ۱۳۲۹ لیسانس ادبیات، ۱۳۳۲ دکترای رشته ادبیات فارسی و در سال ۱۳۳۶ دکترای حقوق دریافت کرد. وی در سال ۱۳۳۶ انجمن هدایت و حمایت نابینایان را تاسیس کرد و در سال ۱۳۴۶ در بیست و دومین دوره مجلس شورای ملی، به نمایندگی مردم اراک برگزیده میشود.
خزائلی سال ۱۳۵۳ در سن ۶۱ سالگی درگذشت.
منبع: روزنامه اطلاعات
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید