تاریخ را کشورگشایان نمی‌سازند

1396/10/23 ۱۲:۰۳

مراسم نصب پلاک یادبود پروفسور محسن هشترودی صبح روز چهارشنبه، ٢٠ دی ١٣٩٦، در محل منزل این استاد فقید ریاضیات ایران، در خیابان الوند برگزار شد. محسن هشترودی (۱۲۸۶- ۱۳۵۵) ریاضی‌دان، پژوهشگر، متفکر، منتقد علوم اجتماعی و ادبیات و استاد دانشسرای عالی و در دوره‌ای رئیس دانشگاه تبریز و رئیس دانشکده علوم دانشگاه تهران بود.

مراسم نصب پلاک یادبود پروفسور هشترودی

مراسم نصب پلاک یادبود پروفسور محسن هشترودی صبح روز چهارشنبه، ٢٠ دی ١٣٩٦، در محل منزل این استاد فقید ریاضیات ایران، در خیابان الوند برگزار شد. محسن هشترودی (۱۲۸۶- ۱۳۵۵) ریاضی‌دان، پژوهشگر، متفکر، منتقد علوم اجتماعی و ادبیات و استاد دانشسرای عالی و در دوره‌ای رئیس دانشگاه تبریز و رئیس دانشکده علوم دانشگاه تهران بود. در مراسم نصب پلاک یادبود پروفسور محسن هشترودی تعدادی از چهره‌های فرهنگی از جمله سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، مجتبی میرطهماسب، مستندساز و هادی سودبخش، استاد ریاضی و از همکاران دیرین دکتر هشترودی حضور داشتند.

سیدمحمد بهشتی درباره تکریم مفتخر فرهنگی مانند دکتر هشترودی چنین نظر داد: «وقتی به گذشته دور نگاه می‌کنیم، می‌بینیم مردم بسیاری در نقاط مختلف کشور به دنیا آمده‌اند، زندگی کرده‌اند و بعد از عمری این عالم را ترک کرده‌اند. در طول یک قرن، معدود انسان‌هایی بوده‌اند که نام‌شان باقی مانده است و تأثیرگذار بوده‌اند؛ طوری‌که شناسنامه آن قرن شده‌اند. این افراد مؤثر بوده‌اند. وقتی در روزگار خودمان با چنین شخصیت‌هایی مواجه می‌شویم، چون فاصله ما با آنها خیلی نزدیک است، ابعاد وجودی آنها را خیلی درک نمی‌کنیم؛ چون شاید خیلی به تأثیر آنها بر دوران خودشان پی نمی‌بریم. حقیقتا خیلی بصیرت لازم است برای آنکه جامعه‌ای در دوران خودش رجال و بزرگان خود را بشناسد و این نشانه فرهیختگی یک جامعه است که بزرگان خود را به‌جا بیاورد. مرحوم هشترودی از جمله بزرگان قرن ماست؛. فکر نمی‌کنم کسی در این تردید داشته باشد. ایشان در تعدادی از رشته‌ها، در حوزه آموزش، علم و ریاضیات جایگاه ممتازی دارند. در اهمیت شخصیت مرحوم پروفسور هشترودی بسیار می‌توان گفت اما به‌نظر من اینکه ما در دوران خودمان متذکر این موضوع می‌شویم، بیشترین اهمیت را دارد. کمی پیش از این، چنین نمی‌کردیم و متوجه نبودیم. باید شخصی متعلق به دو قرن قبل می‌بود و چنین فاصله‌‌ای می‌داشتیم که او را به‌جا می‌آوردیم و تشخیص می‌دادیم که او شخصیت برجسته‌ای است. از این نظر اتفاق ارزنده‌ای می‌افتد که ما در دوران خودمان بزرگان خود را به‌جا می‌آوریم، تکریم می‌کنیم و به آنها اهمیت می‌دهیم و اقداماتی می‌کنیم که درواقع اهل دوران خود را متوجه می‌کنیم تا متذکر این قضیه بشوند. همین آدابی که درست شده است که مثلا تابلویی می‌زنند، پیش از این خیلی مرسوم نبوده است و الحمدلله الان دارد اتفاق می‌افتد». خانم فریبا هشترودی، دختر پروفسور هشترودی، در اشاره به مراسم بزرگداشت و یادبودی که در آستانه یکصدودهمین سالگرد تولد پدرش برگزار شده است، گفت: «به‌نظر من بالاخره عده‌ای از مسئولان به آنچه پدر من همیشه می‌گفت واقف شده‌اند؛ اینکه تاریخ را کشورگشایان نمی‌سازند؛ تاریخ را گوته‌ها، خیام‌ها، دانته‌ها، ابوعلی‌سیناها و متفکران دیگر می‌‌سازند. هشترودی جزء تاریخ قرن بیستم این دیار بود. آن مسئولانی که این را فهمیدند، خوشا به‌حال‌شان. آنهایی که این را نفهمیدند، تاریخ به آنها خواهد فهماند».

فریبا هشترودی که سال‌ها در فرانسه زندگی می‌کرده، در دو، سه سال گذشته به ایران آمده است تا یاد پدر را زنده کند. او به «شرق» می‌گوید: «بارها به مسئولان مراجعه کرده‌ام و در‌این‌میان آقای نوبخت و آقای بهشتی از همراهان و تشویق‌کنندگان بوده‌اند». او درباره پدرش می‌گوید: «ایشان امکان حضور در دانشگاهای مهم جهان، از جمله پرینستون و زندگی علمی متفاوت در فرانسه را داشتند اما انتخاب کردند تا در ایران زندگی کنند. برخی معتقدند که ایشان با ماندن در ایران اشتباه کرده‌اند اما پدرم همیشه می‌گفت رسالت من حمایت از جوانان و دادن انگیزه و آموزش علم و فرهنگ به آنان است».

فریبا هشترودی از وصیت‌نامه معنوی پروفسور هشترودی نیز یاد می‌کند و می‌گوید: «ایشان می‌گفتند اگر ممکن بود دوست داشتم در دانشگاه تهران دفن شوم تا خاک پای جوانان علم‌آموز باشم». وی افزود: «زمان نصب پلاک یک روز قبل به ما اطلاع داده شد و زمان کوتاهی بود برای اطلاع‌رسانی دوستان و شاگردان پروفسور، اما به دلیل اینکه روز پنجشنبه نیز قرار بوده مراسمی برای بزرگداشت دکتر هشترودی برگزار شود، برگزارکنندگان نتوانستند زمان مراسم نصب پلاک را به تعویق بیندازند و همین امر باعث شد بسیاری از دوستداران دکتر هشترودی که علاقه‌مند به شرکت در این مراسم بودند، نتوانند در مراسم نصب پلاک شرکت کنند». فریبا هشترودی به‌دنبال تأسیس مؤسسه‌ای علمی برای حمایت از جوانان با نام پدرش، پروفسور هشترودی است و می‌خواهد از دوستان و شاگردان پدرش برای دستیابی به این هدف یاری بگیرد. در این مراسم همچنین اعلام شد که نشست بازخوانی اندیشه‌های مرحوم پروفسور محسن هشترودی قرار است امروز، ٢١ دی، از ساعت ١٧:٣٠ تا ١٩:٣٠ در محل انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شود.

منبع: روزنامه شرق