مولوي عبدالحميد؛ ظرفيتي براي صلح و امنيت در منطقه

1393/1/18 ۱۱:۵۸

عضو اتحادیه جهانی علمای مسلمان، عضو مجمع فقهی مکه، امام جمعه اهل سنت شهر زاهدان و مدیر مدرسه علوم دینی دارالعلوم زاهدان -بزرگترین مرکز دینی و آموزشی اهل سنت در ایران- و سرپرست شورای هماهنگی مدارس اهل سنت استان سیستان وبلوچستان مهم ترين عناويني است كه مولوي عبدالحميد اسماعيل زهي با آنها شناخته مي‌شود. برجسته‌ترين عالم حنفي مذهبي شرق و جنوب شرق ايران كه مواضع سياسي او نيز همواره در ميان اهل سنت اين منطقه و ساير مناطق سني نشين ايران مورد توجه بوده است.

در ستایش تلاش‌هاي علماي اهل سنت در آزادي مرزبانان ايراني

حسين نقاشي: عضو اتحادیه جهانی علمای مسلمان، عضو مجمع فقهی مکه، امام جمعه اهل سنت شهر زاهدان و مدیر مدرسه علوم دینی دارالعلوم زاهدان -بزرگترین مرکز دینی و آموزشی اهل سنت در ایران- و سرپرست شورای هماهنگی مدارس اهل سنت استان سیستان وبلوچستان مهم ترين عناويني است كه مولوي عبدالحميد اسماعيل زهي با آنها شناخته مي‌شود. برجسته‌ترين عالم حنفي مذهبي شرق و جنوب شرق ايران كه مواضع سياسي او نيز همواره در ميان اهل سنت اين منطقه و ساير مناطق سني نشين ايران مورد توجه بوده است. او تحصيلكرده حوزه‌های علميه اهل تسنن در ايالت‌های سند و پنجاب پاكستان است و پس از اتمام مراحل عالي تحصيلي به زاهدان بازگشته و در جوار مولوي عبدالعزيز ملازاده-ازعلماي برجسته اهل سنت و عضو مجلس خبرگان قانون اساسی- در حوزه علمیه تازه تاسيس دارالعلوم زاهدان به تدريس مشغول شد و پس از كناره گيري مولوي عبدالعزيز به دليل بيماري، مديريت اين مدرسه علميه را بر عهده گرفت. مولوي عبدالحميد نيز همچون مولوي عبدالعزيز رويكردي مصلحانه و در جهت نزديكي بين شيعه و اهل تسنن را در پيش گرفت و تلاش کرد همچون وي به حل مسائل و مشكلات مردم منطقه بپردازد و رفته رفته موقعيت منحصر به فردي را به دست آورد.

اين جايگاه ويژه زماني بيشتر مورد توجه قرار می‌گيرد كه بدانيم مذهب حنفي در بین مذاهب چهارگانه اهل سنت بیشترین پیرو را دارد كه در ايران در مناطق شمال شرقی، شرق و جنوب شرقی ساكن هستند. در اين ميان قرار گرفتن موقعيت جغرافيايي اين منطقه در مجاورت كشورهاي افغانستان و پاكستان بعنوان دو كشور مولد افراط گرايي مذهبي و تروريسم در بيش از يك دهه اخير، شرايط منطقه، علماي مذهبي و نيروهاي سياسي آن را با دشواري‌های ويژه اي مواجه كرده است. ساختار طوايفي، فقر اقتصادي و بيكاري گسترده ، مراودات خويشاوندي بين طوايف در دو سوي مرزها و معبر اصلي ورود مواد مخدربه كشور و مواردي از اين دست بر پيچيدگي‌های سياسي اين منطقه از كشور افزوده است. از سوي ديگر سرمايه گذاري جريان‌های تندرو وهابي در اين مناطق و نفوذ برخي گروه‌هاي وابسته به انديشه افراط‌گرايانه "القاعده" با هزينه و تحريك برخي كشورهاي حاشيه خليج فارس موقعيت اين منطقه را حساس تر كرده است. در چنين ساختار اجتماعي-سياسي و با وجود مخاطرات برشمرده شده، وجود افراد يا گروه‌هاي مقتدر و مقبول در منطقه می‌تواند در كنترل و ثبات آن تاثير بسزايي داشته باشد. موقعيتي كه به نظر می‌رسد هم‌اكنون در اختيار مولوي عبدالحميد قرار دارد. شخصيتي كه در تمام اين سال‌ها با تاكيد بر ميانه روي مذهبي و سياسي، منادي آرامش و صلح در منطقه و مخالفت با افراط گري باشد.

عبدالحميد در تمامي اين سال‌ها ضمن تاكيد بر مطالبات مذهبي و سياسي اهل سنت با هرگونه حركت مسلحانه و براندازانه مخالفت كرده و تلاش كرده است كه در موضع‌گيري‌های سياسي، سخنراني‌های عمومي در نماز جمعه و مصاحبه هايش با رسانه‌ها بر مشي اصلاح طلبانه و مدني خود تاكيد نمايد. تقبيح مكرر رفتارهاي افراطي جندا... و جيش‌العدل و ساير جريان‌های سياسي و مذهبي تندرو و مسلح نشان از روحيه و منش ميانه روي او دارد.  در عين حال رويكردهاي سياسي و   مذهبي مولوي عبدالحميد در منطقه و كشور مخالفاني نيز دارد. از يك سو گروه‌هاي تندرويي كه راهكار پيگيري مطالبات مذهبي و سياسي اهل تسنن در كشور را حركت‌هاي مسلحانه دانسته و هر گونه پيگيري اين دست مطالبات را در قالب مدني و سياسي بي نتيجه می‌دانند و در سوي ديگر ماجرا جريان‌های سياسي و مذهبي قرار دارند كه آزادي‌های مذهبي و سياسي برابر براي اهل سنت را به دلايل امنيتي-سياسي و يا اعتقادي بر نمي‌تابند و در جهت محدوديت اهل تسنن گام بر می‌دارند و از اين رو رويكردهاي فعالانه عبدالحميد را بر نمي تابند.

از طرفي همراهي مولوي عبدالحميد با جريان سياسي اصلاح‌طلب در انتخابات‌ چند دوره گذشته و حمايت وي از كانديداتوري مصطفي معين و ميرحسين موسوي و حسن روحاني در انتخابات اخير رياست‌جمهوري، نگاه‌هاي تندخويانه‌اي را نسبت به وي برانگيخته است. البته اين رويكرد چندان دور از مشي عملي اين عالم برجسته مذهبي اهل سنت نيست. اعتقاد وي به اصلاحات تدريجي و آزادي‌های سياسي و مدني و دموكراسي پيوندهاي فراواني بين وي و جريان‌های اصلاح‌طلب  به‌وجود آورده است.  پيگيري مستمر و روشن وي از دولت‌ها براي استفاده از نيروهاي مستعد سياسي اهل سنت در مقامات منطقه اي و كشوري و برابر دانستن آنان در كسب اين جايگاه‌ها با  شیعیان و رعايت آزادي‌های مذهبي اهل تسنن در همه جاي ايران در برپايي نمازهاي عيدين، نمازهاي جمعه و جماعت و داشتن مسجدي براي اهل تسنن در كلانشهرها، اعتماد اهل سنت را نسبت به وي افزوده است.   همه اين خصایص اگر با ديدي ملي و توسعه‌گرايانه ديده شود می‌تواند بركات فراواني براي ثبات و امنيت مناطق شرقي  و كل كشور داشته باشد. حضور مولوي عبدالحميد در فرآيند آزادسازي مرزبانان گروگان گرفته شده توسط گروه افراطي جيش العدل خود نشان از اين جايگاه برجسته دارد.

منبع: روزنامه قانون